گزارش و تحلیل

مهمترین و حرفه ای ترین تحلیل ها در حوزه جهانی را در سرویس بین الملل پرسون بخوانید.

روسیه درست در روزی به اوکراین حمله کرد که ایران گفته بود پیش از همیشه به توافق نزدیک شده و غرب باید درباره توافق، تصمیم آخر را بگیرد.
سال ۱۹۹۱ حسن الترابی از رهبران اخوان المسلمین در سودان کنگره‌ای را در خارطوم پایتخت آن کشور برگزار می‌کند، در آن نشست سیاسی اخوانی‌های سودان از برخی رهبران گروه‌های سیاسی در منطقه دعوت کرده و حتی اسامه بن‌لادن در یکی از بخش‌های آن به بیان نظرات خود درباره آینده آفریقا می‌پردازد.
مذاکرات لغو تحریم‌ها در وین در حالی ادامه دارد که این گفت‌وگوها به مراحل حساس و مهمی رسیده است و مذاکره‌کنندگان کشورها در حال کار بر روی متن پیش‌نویس توافق هستند.
«عربستان سعودی با استفاده از اهرمِ اعطای کمک‌های اقتصادی به پاکستان، عملا این کشور را در دستورکار‌های خود جذب کرده است. رهبری پاکستان نیز به این کمک‌ها چشم دوخته تا بتواند چالش‌های اقتصادی خود را مخاطب قرار دهد. درست به همین دلیل است که شاهدیم در عرصه سیاست خارجی نیز پاکستان عملا چرخش قابل توجهی را به سمت سعودی‌ها از خود نشان می‌دهد.»
از آغاز دور هفتم مذاکرات هسته‌ای بین ایران و 4+1 در وین به‌منظور رفع تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ملت ایران نزدیک به چهار ماه می‌گذرد و اکنون به مرحله‌ای رسیده است که موفقیت یا شکست آن صرفاً به تصمیمات سیاسی طرف‌های غربی بستگی دارد.
کشورهای غربی از دو ماه گذشته به بهانه استقرار نیروهای نظامی روسیه در مرز اوکراین ادعای حمله به این کشور را مطرح کرده‌اند، روز گذشته مسکو در روز ۱۶ فوریه، خواستار ترک شهروندان خود از اوکراین شدند.
آرایش جدید بازارهای جهانی حاکی از آن است که تنش‌ها میان روسیه و اوکراین وارد مرحله جدیدی شده است. در روزهای اخیر بسیاری از کشورها از جمله آمریکا به شهروندان خود در اوکراین هشدار دادند که خاک این کشور را ترک کنند. در بازارهای جهانی، شبح جنگ بر حرکت شاخص‌ها سایه افکنده است. بازارهای سهام دنیا در واکنش به اخبار تنش اوکراین یک دست قرمزپوش شدند. سرمایه‌گذاران سعی کردند که دارایی خود را به پناهگاه امن منتقل کنند.
گمانه‌زنی‌ها از نزدیک شدن به یک توافق حکایت دارند. امریکایی‌ها بار دیگر ضرب‌العجلی تا پایان ماه میلادی تعیین کرده‌اند و روسیه و چین هم بر سرعت بخشیدن به گفتگوها تاکید دارند. اما به نظر می‌رسد با حل شدن مسائل فنی مشکلات دیگری بر سر احیای توافق وجود دارد.
«دولت بایدن معافیت‌های تحریمی برنامه هسته‌ای صلح آمیز ایران را بازگرداند» این خبری است که جمعه شب و درحالیکه قرار است دور هشتم مذاکرات وین در همین هفته از سر گرفته شود منتشر شد.
بحران اوکراین با تصمیم کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برای عضویت این کشور در ناتو شکل گرفت. ناتو که قدیمی‌ترین اتحاد نظامی بلوک غرب علیه شرق یا همان اتحاد جماهیر شوروی سابق بود، همچنان ابزار اصلی غرب برای سیاست‌های توسعه و هژمونی آن به‌شمار می‌رود.
اخبار منتشرشده در ۴۸ساعت گذشته حکایت از آن دارد که مذاکرات هسته‌ای وین به مراحل نهایی خود رسیده است. پس از آنکه جمعه شب، دیپلمات‌ها از وقفه در مذاکرات با هدف «بازگشت به پایتخت‌ها و دریافت دستورالعمل از مقامات سیاسی» خبر دادند، دیروز خبرگزاری‌ها، خبر آزاد شدن دلارهای بلوکه‌شده ایران در عراق را اعلام کردند. همزمان گزارش شد که تهران و سئول به زودی بر سر اموال بلوکه‌شده ایران در کره‌جنوبی گفت‌وگو خواهند کرد. این دو خبر از آنجا مهم است که مقامات تهران همواره تاکید داشتند که واشنگتن برای نشان دادن حسن نیت خود باید مجوز آزاد شدن بخش‌هایی از اموال بلوکه‌شده ایران را صادر کند.
بهارستانی‌ها از تمایل خود برای تعامل با همه دنیا می‌گویند ‌مجلس حامی مذاکره مستقیم با آمریکا؟ شرق: «اگر آمادگی لغو تحریم‌ها باشد امکان هرگونه توافق با آمریکا وجود دارد». این‌ را رئیس‌جمهور اصولگرای دولت سیزدهم گفته است.
وال‌استریت ژورنال، دلیل اخراج ریچارد نفیو را که به «معمار تحریم‌های ایران» مشهور است، فاش کرد. به‌نوشته این نشریه آمریکایی، نفیو، نفر دوم تیم مذاکره‌کننده آمریکا و دو عضو دیگر این تیم، به‌دلیل اختلاف با رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، بر سر نحوه مذاکرات وین از سمت خود کنار گذاشته شده‌اند. گویا این افراد خواستار سختگیری بیشتر در جریان مذاکرات بوده‌اند. همزمان وزیر امور خارجه ایران از احتمال مذاکره مستقیم با آمریکا خبر داد. به باور کارشناسان، این رویداد‌ها نشان‌دهنده تبادل سیگنال‌های مثبت برجامی بین تهران و واشنگتن است.
قرارداد یا همان تفاهم‌نامه ۲۵‌ساله ایران و‌ چین به مرحله اجرائی‌شدن رسیده است؛ اما خبری از جزئیات آن منتشر نشده و مهر محرمانه بر فضای کلی‌گویی این تفاهم‌نامه سایه افکنده و موافقان و‌ مخالفان برای دفاع یا نقد مفاد آن چیزی در چنته ندارند.
پیش از سفر رئیس‌جمهور به روسیه صحبت‌‌های بسیاری در خصوص این سفر و ابعاد مختلف آن مطرح می‌شد. چنان‌که بسیاری معتقد بودند این سفر می‌تواند موجب تعمیق و گسترش روابط تجاری و اقتصادی میان ایران و روسیه شود و عده‌ای دیگر بر این باور بودند که این سفر می‌تواند در راستای تحکیم ارتباطات دوجانبه و همچنین همگرایی در مسائل بین‌المللی همچون مذاکرات برجام تلقی گردد.
در اقدامی کم سابقه، چین آمار رسمی را منتشر کرده که نشان می‌دهد این کشور با وجود تحریمهای آمریکا، از ایران نفت وارد می‌کند. از سوی دیگراوپک در گزارش جدید خود قیمت نفت ایران را ۵ دلار ارزان‌تر از نفت بقیه اعضا اعلام کرده است. این در حالی است که رئیس جمهور، خبر از افزایش۴۰ درصدی درآمدهای نفتی می‌دهد و حالا نگرانی از ارزان‌فروشی نفت در کشور به شدت افزایش یافته است. با این حال مسئولان معتقدند فروش نفت تحریم‌ها را بی‌اثر کرده است. سوال اینجاست که اگر ایران توانایی فروش نفت را دارد چرا مذاکرات وین در حال انجام است؟
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه، ۱۹ ژانویه، مدعی شد که درخواست تضمین ایران برای بازگشت به برجام یکی از گره‌های اصلی گفت‌وگوهای وین است.آنتونی بلینکن در این خصوص، لبه تیز انتقادات خود را متوجه دولت پیشین آمریکا کرد و گفت: «فکر می‌کنم منصفانه است بگوییم که تصمیم برای خروج از آن توافق هسته‌ای یکی از بدترین تصمیم‌هایی بود که در تاریخ اخیر سیاست خارجی آمریکا گرفته شده است.»
تحرکات برجامی در کشورهای مذاکره کننده با ایران تعطیل نشده و تاکید دارند موضع ایران معیار تداوم مذاکرات است مانند سخنگوی‌ کاخ سفید در یک‌ کنفرانس خبری به سوالی درباره اظهارات اخیر رئیس‌جمهور آمریکا درباره احیای برجام پاسخ داد.
چند روز دیگر سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری برای امضای توافقنامه 20 ساله همکاری با روسیه عازم این کشور خواهد شد. توافقی بلندمدت میان 2 شریک تجاری که می‌تواند زمینه همکاری‌ در حوزه‌های مختلف از اقتصاد گرفته تا سیاست، نظامی و فرهنگی و... را ایجاد کند.