یادداشت‌ها

این سقوط ساده و مایوس کننده پیش از هر چیز و بیش از هر چیز نشان داد فساد تا چه حد می‌تواند پایه‌های یک نظام سیاسی را تضعیف و تهدید کند. فساد مهم‌ترین چیزی است که مردم را از حکومت جدا می‌کند. باعث بی اعتمادی به دولت و هم بی اعتنایی به خطر دشمن می‌شود و هم باعث ناکار آمدی سیستم حکومت.

بازگشت به عقب و به تعبیری واپس‌گرایــی افغانستان در فرآیند زمان هیچ گونه آورده‌ای برای کشورهای همسایه نخواهد داشت باید پذیرفت واقعیت‌های امروز افغانستان هیچ تناسبی با خرد‌عمومی دهکده جهانی ندارد و نکته مهم‌تر این‌که روش و منش طالبان برای اکثریت ملت‌ها خوشایند و قابل درک نیست!

اشرف غنی، متحــد آمریکا و وابسته ترین رئــیس جمهور افغانستان به غــرب، پس از سال‌ها کرنش در مقابل کاخ سفید، به پایان راه رسید و از کشور خود فرار کرد. گروه طالبان نیز با حداقل تلفات و خسارت و بدون ورود در یک جنگ فراگیر، به کابل آمد و کاخ ریاست جمهوری را در اختیار گرفت.

در روزهای اخیر و پس از اتمــام آخرین نشست علنی مجلس، فهرست وزرای پیشنهادی دولـــت سیزدهم توسط رئیس‌جمهور اعلام شد و روز شنبه هفته گذشته نیز با اعلام رئیس‌مجلس، اعلام وصول شد تا پایانی باشد بر گمانه‌‌زنی‌ها در این خصوص.

خیلی دور نیست که لبخند زدن در افغانستان تبدیل به یک خاطره شود. قطعا طالبان به دنبال یک ملت شاد نیست. آنها کسانی رامی‌خواهند که فرمانبر باشند و در برابر تصمیمات آنها هیچ نگویند.

آمار فوتی‌ها و مبتلایان به کرونا روز به روز در حال افزایش است و متأسفانه باید گفت که فوتی‌های این موج اخیر با موارد قبلی نیز فرق می‌کنند. نه تنها تعداد آن افزایش یافته، بلکه افراد جوان‌تر را بیشتر دچار فوت کرده است.

دولت سیزدهم با شعار مبارک رفع تبعیض و فساد ستیزی پا به عرصه وجود نهاد و با توجه به سوابق قضایی درخشان رییس‌جمهور، این ویژگی بیش از سایر ویژگی‌ها از دولت ایشان انتظار می رود. تبعیض و فساد نیز می‌تواند در سطوح مختلف مطرح باشد اما آنچه در این نوشتار مدنظر است، تبعیض و فساد در سطح کلان است.

این روزها با ماجراهایی که در افغانستان می‌گذرد، بسیار یاد روزهای مقاومت خرمشهر می‌افتم. سلاح من یک تفنگ «ام یک» بازمانده از زمان رضا شاه بود و تا روز 17 مهر که برادرم برایم یک تفنگ ژ3 تهیه کرد، با همان می‌جنگیدم.

شاخص اقتصادی درآمد سرانه دیگر معیار جامعی برای توسعه همه‌جانبه کشورها نیست. از دهه 90 میلادی سازمان ملل متحد بر اساس اجماع خبرگانی و تجربه‌ بشری شاخص توسعه انسانی را مطرح کرده است.

بخش عمده‌ای از پشتون‌ها طالبان را نماینده خود می‌دانند و معتقدند که افغانستان باید متعلق به این قوم باشد. نباید از یاد برد عبدالمنان نیازی معدوم که البته این اواخر به دست خود طالبان نیز کشته شد، می‌گفت: تاجیک‌ها به تاجیکستان بروند، ازبک ها به ازبکستان و هزاره‌ها (شیعیان) به گورستان.

بارش شدید باران در تاریخ 17 مرداد 1400 در منطقه کلیبر آذربایجان شرقی موجب وقوع سیلی شد که مشکلاتی را برای مردم ایجاد کرد و متاسفانه باعث کشته شدن ۳ نفر و ایجاد خسارت بسیار زیادی به زیرساخت‌های منطقه شد.

هرچند مسئولان تلاش دارند تا با یکسری ترفندهای رسانه‌ای به مردم و جامعه القا نمایند که این بار تعطیلات و قرنطینه به طور جدی در حال پیگیری و اجرا است اما طبق گفته شاهدان عینی و برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی که برای حوزه انتخابیه شمال کشور هستند درفاصله میان اعلام تعطیلات و اعمال محدودیت‌ها در جاده‌ها و راه‌ها بسیاری از هم وطنانمان توانستند خود را به شهرهای شمالی کشور برسانند.

در اجرای مسئولیت‌های محوله طبق قانون اساسی و قوانین عادی دولت و درحقیقت حاکمیت موظف است بدون تبعیض سازوکارها و لوازم یک زندگی متعارف بدون تبعیض را برای مردمی که آنها را انتخاب کرده‌اند، فراهم سازد.

با مروری بر اظهار‌نظرها نسبت به کابینه آقای روحانی قضاوت‌هایی را می‌توان یافت که مشابه برخی از نظرات در رابطه با کابینه آقای رئیسی است.

افــراد منتخب کابینــه باید با اهداف و وعده‌های رئیس‌جمهــور همخــوانی داشته باشند و برداشت اولیه از لیست وزرای پیشنهادی این است که تا حدودی سهم‌خواهی انجام گرفته و باور دارم آقای رئیس‌جمهور نظرشان روی برخی وزارتخانه‌ها افراد دیگری بوده است.

خسته شدیم از ماسک زدن، از ضدعفونی کردن هر چیز، از نرفتن به میهمانی و دورهمی دیالوگی است که این روزها بسیار شنیده و گفته می‌شود؛ سخنانی که بوی عادی انگاری و رفتن به استقبال ویروس کرونا و مرگ می‌دهد.

روند تحولات افغانستان همه ناظران را در بهت و حیرت فرو برده است. چگونه می‌شود که قدرت اول جهان، بیست سال در یک کشور توسعه نیافته حضور مستقیم نظامی و سیاسی داشته باشد و برای تشکیل دولت آن تمام توان خود را بسیج کند و نزدیک به ۸ هزار نفر تلفات بدهد و بیش از دو هزار میلیارد دلار هزینه کند، ولی به محض آنکه از این کشور خارج می‌شود بدون حتی یک درگیری قابل توجه، کل حکومت و ارتش پوشالی آن در برابر مرتجع ترین جریان شکست بخورند و به سرعت حکومت را واگذار کنند و رییس جمهور آن فرار را بر قرار ترجیح دهد؟

از شبنه اعلام می‌کنند که از دوشنبه تا شنبه هفته بعد تعطیل است. این یعنی یا اهل سفر، باروبندیل را ببندید تا ما جاده‌ها را نیستیم.

پیشروی سریع و تهاجمی طالبان به سمت ولایت‌های مختلف افغانستان، شمال و غرب و جنوب نشان می‌دهد که افغانستان وارد مرحله پیچیده‌ای از بحران شده است. از آنجایی که خروج شتاب‌زده آمریکا و ناتو از افغانستان ناامنی‌ها را در این کشور تشدید کرده است، به‌نظر می‌رسد که یک سناریوی از پیش طراحی‌شده، توسط آمریکا و غرب برای بحران‌سازی در افغانستان تهیه شده است.