یادداشت‌ها

این روزها ترجمه مقاله‌ای از نشریه اینترنتی معتبر اویل پرایس درباره کشف میدان گازی جدید در دریای خزر مورد توجه رسانه‌های داخلی قرار گرفته که البته اشتباه در ترجمه آن، موجب اصلاح خبر توسط شرکت نفت خزر شد.

آن‌طور که شنیده شد با فشار افکار عمومی مباحث مربوط به موفقیت ایران در مدیریت کرونا از کتب درسی دانش‌آموزان حذف شده است. روشن است کتاب علوم اجتماعی، به عنوان منبعی که قرار است ذهن دانش‌آموزان علاقه‌مند به این علم را آماده کند یا مباحث کلی و مقدماتی این حوزه دانشی را بیان کند تا آشنایی‌زایی درباره این دانش داشته باشد، باید عاری از هرگونه محتوای خیالی، غیرمستند و ایدئولوژیک - در معنای منفی آن- باشد.

دولت جدید کار خود را آغاز کرده است. آقای رییسی در جریان رای اعتماد برای وزرای پیشنهادی در مجلس جمله‌ای را گفت که بسیار مهم است: «من چه در دوره انتخابات و چه در جلسات بعد از انتخابات عرض کردم بنای من عمل به وعده‌ها است و آن هم با یک ادعا نمی‌شود اثبات کرد جز اینکه مردم ببینند که دولت و وزرا و مسوولان مربوطه به وعده‌های‌شان عمل کردند... عمل به وعده‌ها می‌تواند اعتماد را بازسازی کند و برگرداند و بنای بنده به عنوان یک خدمتگزار و دولت این است که به وعده‌ها عمل کنم.»

در اولین گفت‌و‌گوی تلویزیونی سید ابراهیم رییسی در مقام رییس جمهوری و در پاسخ به پرسش‌های مرتضی حیدری که در نقش نمایندۀ افکار عمومی ظاهر می‌شود، 4 تعبیر کلیدی را می‌توان متمایز دانست: تأمین واکسن، حمایت از دولت برآمده از رأی مردم در افغانستان، مذاکرات نتیجه‌محور دربارۀ برنامۀ هسته‌ای و وعدۀ ساخت مسکن. در هر 4 مورد می‌توان گفت آقای رییسی واقع‌گرایانه سخن گفت و از فضای تخیلی فاصله گرفته است.

وضعیت اقتصادی کشور در تمام دوران پس از انقلاب هیچ‌گاه به دشواری و پیچیدگی دهه اخیر نبوده است. اقتصاد کشور از سال ۱۳۸۷ تاکنون جز در بعضی از سال‌ها، همواره در وضعیت رکودی قرار داشته است.

تعداد بسیار زیاد دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش‌عالی که شغل و کاری برایشان وجود ندارد از یکسو و فارغ‌التحصیلانی که در مشاغل و محل‌های نامناسب با رشته تحصیلی‌شان شاغل هستند از سوی دیگر، این سوال را در اذهان بوجود می‌آورد که دانشگاه‌ها و مراکز آموزش‌عالی بر اساس چه معیاری دست به پذیرش دانشجو می‌زنند؟

یکی از انتظاراتی که مردم از دولتمردان و مسئولان خودشان دارند، این است که بتوانند در راستای وظایف خودشان برای ارتقای کیفیت زندگی و توسعه شاخص‌های به زیستن اجتماعی به معنای عام رفاه و تامین اجتماعی وظایف خود را به درستی انجام دهند و از هیچ کوششی در این زمینه دریغ نکنند فارغ از اینکه مردم در انتخاباتی که به هر شکل برگزار می‌شود، کدام جناح سیاسی را انتخاب کنند و کدام جناح در آن انتخابات از مجموع شرکت‌کنندگان رای بیشتری را کسب کند.

مدنیت در ایران به طفلی می‌‌ماند که تازه شروع به سخن گفتن کرده است. یعنی هنوز اول راه است. چرا موضوع به این مهمی‌ با توجه به مبارزات زیاد مردم ما هنوز در اول راه است؟ چون اولا وزارتخانه آموزش و پرورش که محل آموزش همگانی‌است به این مسئله مهم عمیقا نپرداخته است.

واژه بزنگاه از آن دست واژه‌هایی است که پیش‌تر در اقتصاد سیاسی بسیار پر کاربرد شده است. معنی و مفهوم آن چندان از معنی و مفهوم نقطه عطف و کریتیکال پوینت در مهندسی شیمی و نفت دور نیست. در واقع هر مقطعی که در آن بتوان تغییرات سرنوشت‌ساز به وجود آورد یا از دست دادن فرصت در آن خسران جبران‌ناپذیر به وجود آورد یک بزنگاه است.

تا همین چند وقت پیش هر چه در توان گفتار و نوشتارم بود به‌ کار می‌بستم که از خیل مشتاقان مهاجرت و جلای وطن بکاهم، گاهی موفقیت‌های خوبی حاصل کردم و جوانانی را به ماندن و ساختن در ایران و برای ایران متقاعد ساختم.

به‌طور کلی مخالف تحلیل‌های مبتنی بر نظریه توطئه هستم. کسانی که مطالب مرا پیگیری می‌کنند با چنین تحلیلی مواجه نشده‌اند و طبعا به عنوان یک شیوه مرسوم تحلیلی مخالف آن هستم. ولی این روزها درباره مساله واکسن هر چه فکر می‌کنم، ره به جایی نمی‌برم جز اینکه گمان کنم یک دستی پشت پرده در حال رقم زدن این وضعیت است، چون عقل سلیم نمی‌تواند چنین رویدادهایی را اتفاقی تحلیل کند.

با ناکام ماندن ۶ دور مذاکرات هسته‌ای در وین، به نظر می‌رسد، بایدن و تیم سیاست خارجی‌اش در حال بازنگری در استراتژی‌های پیشین خود هستند. در کانون این استراتژی، پیش از این احیای برجام قرار داشت که از طریق بده-‌بستان امتیازات در سطح متوسط (گلدیلاکس) مورد پیگیری قرار می‌گرفت.

بی‌اعتمادی مردم به مسئولان، بی‌اعتمادی مسئولان به مسئولان، بی‌اعتمادی مسئولان به مردم و بی‌اعتمادی مردم به مردم. این چهار نوع بی‌اعتمادی همچون خوره، اعتماد را به عنوان یک سرمایه اجتماعی مضمحل کرده است.

مادامی که زیرساخت‌های مختلف مثل برق، آب، گاز، اینترنت، راه، حمل‌ونقل تامین نشده، نه دولت و نه بخش خصوصی نمی‌توانند تولید کالا و خدمات داشته باشند. وظیفه اولیه دولت تامین کالای عمومی است که یکی از مصادیق آن زیرساخت های شهری است.

‌رئیس دولت سیزدهم، با معرفی عضو کمیسیون کشاورزی مجلس به‌ عنوان وزیر جهاد کشاورزی، هم از اعتبار نهاد مجلس (به‌ویژه با عنایت به ترکیب موجود اعضای کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست) و هم از امید به دگرگونی‌های ساختاری و راهبردی در دستگاه متولی بخش کشاورزی کاست.

‌سیاست اعمال محدودیت، برقراری تعطیلات سراسری و سپس برگشت به فعالیت‌های عادی روزانه، به‌جز ایجاد هزینه‌های سرسام‌آور اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و... که در دولت قبل بارها تکرار شد، به نتیجه مؤثری برای مقابله با این ویروس منتهی نخواهد شد.

بیش از چهــل سال از پیـــروزی انقـلاب اسلامی می‌گذ‌رد، اما دیگر نباید انتخاب وزیر برای وزارت مرتبط با موضوعات هنری مخصوصا در محورهای سینما، تئاتر، موسیقی و هنرهای معروف به صنایع مستظرفه موجب دغدغه و نگرانی اصحاب هنر، هنرمندان و هنردوستان باشد.

خروج آمریکاییـــان از افغانستان را چه پیروزی بدانیم و چه شکســت و عملکــرد روزهای منتهی به ضرب‌الاجل خروج سربازان آمریکایی را به فرار تعبیر کنیم یا نقل و انتقال سربازان آمریکایی و کسانی‌که در طول بیست سال اشغال افغانستان به آمریکاییان کمــک کردند، در صورت‌مسئله یعنی تسلط تقریبا کامل طالبان بر افغانستان تفاوتی حاصل نمی‌شود.

مساله مــا در اقتصاد افراد و اشخاص نیستند و ساختارها و نهادهای ما مساله دارند و اصلاحات ساختاری کار بسیار سخت و طاقت فرسایی است؛ مسئولان امروز وزارت اقتصاد و دارایی باید حتما به چرایی عدم تحقق اهداف و آرزوهای وزرای گذشته بپردازد.

هک شدن دوربین‌های زندان اوین و انتشار تصاویری از برخوردهای نامناسب کارکنان و مسوولان زندان با زندانیان در شبکه‌های اجتماعی موجی از پرسشگری را در جامعه به راه انداخته است. بی‌شک یکی از این پرسش‌ها مساله شکنجه به عنوان یکی از چالش‌های مهم کنترل اجتماعی است.