اضطراب

روزهای بحران روانی تجربه‌ای است که ممکن است هر کسی در زندگی با آن روبه‌رو شود؛ لحظاتی که ذهن‌تان پر از اضطراب، ترس یا سردرگمی می‌شود و گاهی حس می‌کنید توان ادامه دادن را ندارید. این شرایط می‌تواند کوتاه‌مدت باشد یا برای مدتی طولانی ادامه پیدا کند، اما نکته مهم این است که عبور از این روزها ممکن است و حتی می‌تواند شما را مقاوم‌تر کند.

متخصص قلب و عروق می‌گوید فشار خون عصبی ناشی از استرس و فشارهای عصبی مداوم است و با رعایت سبک زندگی سالم، رژیم غذایی مناسب و کنترل استرس می‌توان از بروز آن پیشگیری کرد.

اضطراب اجتماعی معمولاً با خجالتی بودن و اجتناب از تعاملات شناخته می‌شود، اما تحقیقات تازه نشان می‌دهد برخی نوجوانان مضطرب رفتارهای پرخاشگرانه و تکانشی دارند. پژوهشگران این شکل را «غیرمعمول» می‌نامند و آن را با ویژگی‌های خاص خودشیفتگی مرتبط می‌دانند.

معده درد عصبی که گاهی با استرس و اضطراب ایجاد می‌شود، واکنشی طبیعی در دستگاه گوارش است و لزوماً ریشه جسمانی ندارد. این حالت می‌تواند همراه با علائمی مثل نفخ، تهوع و سوءهاضمه باشد، اما با کنترل استرس، تغییر عادات غذایی و روش‌های ساده آرام‌سازی قابل مدیریت است.

استرس مزمن نه تنها ذهن را تحت فشار قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند سلامت پوست، مو، قلب، گوارش، خواب و حتی باروری را مختل کند. این مقاله ۱۰ تأثیر عجیب و غیرمنتظره استرس بر بدن را بررسی می‌کند.

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نوعی بیماری ذهنی است که پس از تجربه رویدادهای شدید و آسیب‌زا مانند جنگ، تصادف، مرگ ناگهانی عزیزان یا آسیب‌های دوران کودکی ایجاد می‌شود. این اختلال می‌تواند خاطرات تلخ را بارها در ذهن تکرار کند، خواب را مختل کرده و حتی علائم فیزیکی ایجاد کند، اما درمان‌های روان‌درمانی و دارویی می‌توانند حدود ۸۰ درصد مبتلایان را بهبود دهند.

تحقیقات نشان می‌دهد برخی ویتامین‌ها می‌توانند مکانیسم‌هایی مشابه داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین (SSRI) داشته باشند و در کاهش اضطراب و علائم استرس موثر باشند. ویتامین‌های محلول در آب و چربی، به ویژه A، D، E، K و C، نقش مهمی در تنظیم احساسات و کاهش علائم اختلال اضطراب دارند.

طبق منابع طب سنتی ایرانی، نوشیدن دمنوش بابونه قبل از خواب می‌تواند اعصاب را آرام کند، اضطراب را کاهش دهد و چرخه خواب را بهبود بخشد. تحقیقات مدرن نیز اثرات آرام‌بخش طبیعی این گیاه را تایید کرده‌اند.

مطالعه‌ای جامع نشان داد که ورزش می‌تواند 1.5 برابر مؤثرتر از دارو و مشاوره در کاهش علائم افسردگی، اضطراب و ناراحتی روانی باشد. محققان توصیه می‌کنند که فعالیت بدنی به‌عنوان درمان اولیه مشکلات رایج سلامت روان در نظر گرفته شود.

درمان با گرما، یکی از روش‌های سنتی و موثر در بهبود دردهای مزمن مانند فیبرومایالژیا، آرتریت یا کمر درد است، این روش علاوه بر کاهش درد، می‌تواند اضطراب، استرس، ورم، خستگی عضلانی و سفتی مفاصل را تسکین و انعطاف‌پذیری کلاژن را افزایش دهد.

از سوی دیگر برای ایجاد آرامش روانی، توجه به شش اصل حفظ سلامتی که در طب سنتی ایرانی مورد تأکید است بسیار حائز اهمیت است.

گل‌گاوزبان یکی از شناخته‌شده‌ترین گیاهان دارویی در طب سنتی ایران است که به‌عنوان آرام‌بخش طبیعی، نقش مؤثری در کاهش استرس، اضطراب و بهبود کیفیت خواب ایفا می‌کند و همچنان جایگاه ویژه‌ای در سبک زندگی سالم دارد.

یک روانشناس تربیتی با تشریح ریشه‌های اضطراب، مهم‌ترین عوامل ایجاد این اختلال و علائم جسمی و رفتاری آن را توضیح داد و گفت قرار گرفتن طولانی‌مدت در شرایط استرس‌زا نقش پررنگی در بروز اضطراب دارد. او همچنین راهکارهای مقابله و روش‌های درمان این اختلال شایع را تشریح کرد.

یک کارشناس سلامت روان با هشدار درباره شیوع رو به افزایش اختلالات اضطرابی، اعلام کرد که نشانه‌های این اختلال اغلب از کودکی و نوجوانی آغاز می‌شود و زنان بیش از مردان در معرض آن قرار دارند. او با تشریح علائم، انواع اضطراب، عوامل مؤثر و راه‌های پیشگیری، بر ضرورت تشخیص زودهنگام و مراجعه به متخصص تأکید کرد.

نماز، علاوه بر اهمیت معنوی و تقرب به خداوند، نقش قابل توجهی در سلامت جسم و روان انسان دارد. تحقیقات علمی نشان می‌دهد که ایستادن، رکوع، سجده و حتی وضوی نماز باعث تقویت عضلات، بهبود جریان خون، تعادل بدن و کاهش اضطراب و افسردگی می‌شود. همچنین انجام نماز صبح و شب می‌تواند با تنظیم هورمون‌ها، نشاط و شادابی روزانه و پیشگیری از مشکلات قلبی را به همراه داشته باشد.

در زمانی که ترس بر دل انسان چنگ می‌اندازد، امام صادق(ع) نسخه‌ای کوتاه اما شگفت‌انگیز معرفی می‌کنند: ذکری که مانند سپر، اضطراب را از انسان دور کرده و توکل حقیقی را در دل زنده می‌کند؛ «حَسْبُنَا اللّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ».

ارتباط دوطرفه روده و مغز نشان می‌دهد که سلامت روده تأثیر مستقیمی بر خلق و خو، تمرکز و مقابله با استرس دارد. مصرف مواد غذایی غنی از فیبر، پروبیوتیک و پیش‌بیوتیک می‌تواند با حمایت از باکتری‌های مفید روده، احساس آرامش و رضایت را افزایش دهد.

اضطراب بخشی طبیعی از زندگی است، اما وقتی بدن شما واکنش‌هایی شبیه بیماری‌های دیگر نشان می‌دهد، ممکن است این نشانه‌ها هشدار اضطراب شدید باشند. از تپش قلب و تعریق تا تهوع و گرفتگی عضلانی، روانشناسان توصیه می‌کنند برای کنترل و کاهش این علائم به تمرین‌های ذهنی-بدنی و مشاوره روان‌پزشکی توجه کنید.

روانشناسان می‌گویند فعالیت‌های ساده روزمره اگر با تمرکز و لذت انجام شوند، اثر آرام‌بخش دارند.

علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت گفت: ۲۵ درصد ایرانی ها دچار یکی از اختلالات روانی هستند که افسردگی و اضطراب شایع ترین آنهاست.