طبق شواهد آماری و تحلیل برخی کارشناسان، موج گرانی های اخیر، پیش از شروع تنش های نظامی و با تغیر سیاست ارزی در زمستان سال گذشته آغاز شد و جنگ آتشی بود که به انبار باروت تصمیمات اقتصادی رسید.
اگر از بگومگوهای داخلی ـ که متاسفانه گاه جناحها را از مصالح ملّی غافل میکند ـ بگذریم، حال مردم ما در عین بار کمرشکن تورّم و گرانی، حال پایمردی و فهم آیندهنگری برای خطّهی مردخیز و زَرریز ایران است؛ اگر برخی ادّعاها و سر و صداهای تفرقهآمیز، ولو به نام «پایداری» مجال دهد!
موج تازه انتقادها به کالابرگ، در ظاهر با یک مطالبه معیشتی آغاز میشود: تورم بالا رفته و اعتبار این طرح باید افزایش پیدا کند. اما پشت این مطالبه، تنها نگرانی درباره سفره مردم قرار ندارد؛ بخشی از مناقشه به تغییر مسیر یارانه از زنجیره توزیع به مصرفکننده نهایی و جابهجایی منافع ناشی از آن بازمیگردد.
در شرایطی که اقتصاد با فشارهای ناشی از تحریم، بیثباتی و الزامات یک اقتصاد جنگی مواجه است، تعیین نرخ سود بانکی به یکی از حساسترین تصمیمهای سیاستگذاری تبدیل میشود. در چنین فضایی، سیاستگذار باید میان مهار تورم، حفظ ثبات پولی و جلوگیری از آسیب به تولید تعادل برقرار کند؛ تعادلی که نه با سرکوب شدید نرخ سود و نه با آزادسازی کامل آن حاصل میشود.
ولیالله سیف رئیس کل اسبق بانک مرکزی در "همایش کسبوکارها در بحرانها" با هشدار نسبت به خطر جهشهای تورمی و بیثباتی ارزی، مجموعهای از توصیههای سیاستی را برای عبور اقتصاد ایران از شرایط بحرانی مطرح کرد؛ توصیههایی که بر تأمین مالی کنترلشده دولت، حفظ ثبات بانکی و مهار انتظارات متمرکز است.
امروز برای همه مُسجل شده که دشمن، با ترکیب تکنولوژی و نفوذ، میجنگد و ترور میکند. آیا این ترکیب فقط در حوزه جنگ سخت است و در اقتصاد نیست؟ آیا این «بیخیالی» و «کرختی» که در مسئله برخورد با محتکران و گرانفروشان و تورم حس میشود، فقط حس است؟! اگر باور داریم که تا این لحظه، اتحاد و انسجام مردم باعث موفقیت نیروهای مسلح کشورمان شده است، آیا گرانیها و برخورد نکردنها نمیتواند، برای هدف قرار دادن همین اتحاد و انسجام باشد؟!
تورم یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی هر کشور است، اما وقتی کشور در شرایط بحران، جنگ و محاصره اقتصادی قرار دارد، مهار آن به مراتب پیچیدهتر و دشوارتر میشود.
این روزها میزان گرانی روزانه به حدی است که ورود نهادهای حاکمیتی به بحث کنترل قیمتها را میطلبد چون گمان میرود که تذکر صرف و نصیحت، مفید به فایده نیست. گرانی روز افزون بدیهی است که نارضایتی عمومی را بدنبال دارد.
گزارش سیانان حاکی از آن است که فشارهای تورمی در آمریکا کماکان ادامه دارد و انتظار میرود قیمت سوخت (بنزین و گازوئیل) و همچنین خدمات اساسی در ماههای آتی نیز روند صعودی خود را حفظ کند.
گزارشها نشان میدهد افزایش هزینه انرژی، حملونقل و بیمه موجب شکلگیری موج تازهای از تورم وارداتی شده و کارایی سیاستهای سنتی پولی را کاهش داده است؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان، خطر سرایت بحران به نظام مالی و تشدید ریسک رکود تورمی در اقتصاد جهانی را افزایش میدهد.
بر اساس مدلهای اقتصادی، در صورت باقی ماندن قیمت نفت در سطح بالای ۱۰۰ دلار برای دو ماه آینده، تورم در آمریکا به بالاترین حد خود طی دو سال اخیر خواهد رسید.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که بر اساس محاسبات صورتگرفته، نرخ تورم در یک سال منتهی به پایان بهمنماه سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال گذشته برابر با ۴۶.۳ درصد بوده است.
وقتی سرمایه بانکها توان جذب زیان را ندارد، فشار آن به تورم و معیشت مردم منتقل میشود؛ مسئلهای که امروز به یکی از چالشهای اصلی نظام بانکی تبدیل شده است.