تغذیه و سلامتی

نتایج یک کارآزمایی بالینی در دانشگاه بن نشان می‌دهد مصرف یک رژیم کم‌کالری و مبتنی بر جو دوسر به مدت تنها دو روز می‌تواند سطح کلسترول بد (LDL) را حدود ۱۰ درصد کاهش دهد؛ اثری که حتی شش هفته بعد نیز پایدار مانده است.

تحقیقات جدیدی از مرکز پزشکی بوستون نشان می‌دهد که هر میزان افزایش وزن می‌تواند تأثیر مستقیمی بر کمردرد داشته باشد. طبق یافته‌ها، با هر افزایش ۴.۵ کیلوگرم وزن نسبت به محدوده ایده‌آل، خطر ابتلا به کمردرد حدود ۷ درصد بیشتر می‌شود؛ موضوعی که اهمیت کنترل وزن را دوچندان می‌کند.

زنجبیل، این ریشه جادویی با ترکیب فعال جینجرول، به عنوان یک ضد التهاب و تقویت‌کننده سیستم ایمنی شناخته می‌شود، اما مصرف دوزهای بالای آن، به ویژه در کنار داروها و مکمل‌های دیگر، می‌تواند خطر خونریزی، افت فشار خون و کاهش شدید قند خون ایجاد کند. کارشناسان توصیه می‌کنند پیش از افزایش میزان مصرف، مرز باریک بین «درمان» و «تداخل دارویی» را بشناسید.

متخصصان تغذیه هشدار داده‌اند که برای داشتن روزه‌ای سالم و پرانرژی، وعده‌های سحری و افطاری باید متعادل و متنوع باشند و مصرف آب، سبزیجات، میوه و منابع پروتئینی رعایت شود. همچنین روزه‌داران مبتلا به بیماری‌های مزمن باید قبل از آغاز روزه با پزشک مشورت کنند.

وزارت بهداشت با تاکید بر مصرف کافی مایعات، انتخاب کربوهیدرات‌های پیچیده و پرهیز از غذاهای پرچرب و شیرین، راهکارهایی برای پیشگیری از کم‌آبی و اضافه‌وزن در ماه رمضان ارائه کرد.

به گفته سارا فوضی، کارشناس تغذیه، ترکیب تخم‌شربتی و خاکشیر همراه با عرقیات گیاهی می‌تواند عطش روزه‌داران را برطرف کرده و به حفظ آب بدن در ساعات طولانی روزه‌داری کمک کند.

پژوهش تازه‌ای که در مجله «Frontiers in Nutrition» منتشر شده، نشان می‌دهد مصرف بالای غذاهای فوق‌فرآوری‌شده مانند نوشابه، فست‌فود و تنقلات بسته‌بندی، با افزایش خطر اختلالات روانی از جمله افسردگی و اضطراب مرتبط است. این مطالعه، با تحلیل بیش از ۱۲۳ تحقیق علمی، مسیرهای زیستی اثر این خوراکی‌ها بر مغز و عملکرد انتقال‌دهنده‌های عصبی را نیز بررسی کرده است.

دکتر علی‌اصغر اجلی، پزشک متخصص، تغذیه دوران کودکی را مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر سلامت جسم و ذهن آینده هر فرد دانست و توصیه کرد والدین با رعایت الگوی غذایی سالم، استفاده از میان‌وعده‌های مغذی و پرهیز از خوراکی‌های بی‌خاصیت، سرمایه‌گذاری برای آینده فرزندانشان انجام دهند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با ارائه توصیه‌های تغذیه‌ای ویژه ماه رمضان تأکید کرد سحری باید یک وعده کامل و مقوی باشد و از مصرف نوشیدنی‌های ادرارآور، غذاهای پرادویه و شیرینی‌های زیاد در این وعده پرهیز شود. وی همچنین درباره افطار سنگین و مصرف بی‌رویه خوراکی‌های گرم و شیرین هشدار داد.

موز که خاستگاه آن جنوب شرقی آسیاست، امروز در بسیاری از مناطق گرمسیری جهان کشت می‌شود و به دلیل ارزش غذایی بالا، یکی از محبوب‌ترین میوه‌ها در رژیم غذایی افراد محسوب می‌شود. این میوه سرشار از پتاسیم، فیبر و ویتامین B6 است و فواید قابل‌توجهی برای سلامت قلب، دستگاه گوارش، حافظه و حتی بیماران دیابتی دارد.

یک دکترای داروسازی با اشاره به نتایج مطالعات بالینی اعلام کرد که زردچوبه (کورکومین) در برخی موارد مانند آرتریت می‌تواند اثری مشابه ایبوپروفن داشته باشد، اما سرعت اثرگذاری و شواهد علمی درباره این دو گزینه متفاوت است.

مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد زنانی که بیشترین پایبندی را به رژیم غذایی مدیترانه‌ای دارند، ۱۸ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به انواع سکته مغزی قرار دارند. این کاهش خطر شامل ۱۶ درصد برای سکته‌های ایسکمیک و ۲۵ درصد برای سکته‌های هموراژیک می‌شود، یافته‌ای که اهمیت تغذیه سالم برای محافظت از مغز را برجسته می‌کند.

فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، یادگیری مهارت‌های جدید و تعامل اجتماعی، کلیدهای تقویت سلامت مغز و بهبود تمرکز، حافظه و خلق‌وخو هستند. تغذیه متعادل نیز با محافظت از سلول‌های مغزی و کاهش التهاب، عملکرد ذهن را بهینه می‌کند.

علیرضا رئیسی در نشست خبری روز جهانی کنترل و پیشگیری از چاقی، با تأکید بر اهمیت پیشگیری از چاقی از کودکی و اصلاح سبک زندگی، هشدار داد که مصرف زیاد شیرینی و غذاهای پرقند پس از افطار می‌تواند مقاومت به انسولین، چاقی و بیماری‌های متابولیک را تشدید کند و توصیه کرد تغذیه سالم و فعالیت بدنی بخش جدایی‌ناپذیر کنترل وزن باشد.

یافته‌های جدید پژوهشگران دانشگاه اموریِ آمریکا نشان می‌دهد که ارتباط معناداری بین میزان قرارگیری افراد در معرض آلودگی هوا و افزایش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های شناختی قرن حاضر، وجود دارد.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با تأکید بر اهمیت تغذیه صحیح در ماه رمضان گفت: مصرف سحری کامل و پرانرژی و پرهیز از افطار سنگین، مانع بروز ضعف، بی‌حالی و سوءهاضمه در طول روز می‌شود.

یک بررسی علمی گسترده با تحلیل نتایج بیش از هزار کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد ورزش می‌تواند به‌طور معناداری علائم افسردگی را کاهش دهد و اثری قابل‌توجه بر بهبود اضطراب داشته باشد؛ تأثیری که در برخی موارد هم‌سطح یا حتی فراتر از دارودرمانی و روان‌درمانی گزارش شده است.

دکتر اشرف توانایی ثانی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به اهمیت مراقبت صحیح از زخم‌ها، هشدار داد که بی‌توجهی به زخم‌های ساده می‌تواند به عفونت‌های شدید، نفوذ میکروب‌ها به استخوان و حتی قطع عضو منجر شود. وی به راهنمای گام‌به‌گام مراقبت از زخم و پیشگیری از کزاز پرداخت.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران توصیه کرد روزه‌داران با رعایت اصول تغذیه‌ای در ماه رمضان، از جمله فاصله‌گذاری بین افطار و شام، مصرف غذاهای سبک و مایعات کافی، سلامت خود را حفظ کنند و از مشکلات گوارشی و پرخوری پس از افطار جلوگیری نمایند.

میان‌وعده‌ها نمی‌توانند جایگزین یک وعده اصلی شوند. متخصصان تغذیه هشدار می‌دهند که حذف ناهار باعث افت انرژی، سرگیجه و مشکلات خلق‌وخو می‌شود و رژیم فستینگ هم فقط تحت نظارت متخصص قابل اجراست.

رعایت تعادل در مصرف غذاها و حذف خوراکی‌های پرخطر مانند جگر و نوشیدنی‌های کافئین‌دار، مصرف متعادل ماهی و استفاده مناسب از نمک یددار، نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد.

نتایج یک تحلیل گسترده جهانی روی نزدیک به سه میلیون کودک در ۴۰ کشور نشان می‌دهد مجموعه‌ای از نشانه‌های اولیه از جمله اگزما در نوزادی، مصرف آنتی‌بیوتیک در ماه نخست زندگی و تأخیر در مصرف بادام‌زمینی می‌تواند خطر ابتلا به آلرژی غذایی دوران کودکی را افزایش دهد.

متخصصان تغذیه تأکید می‌کنند که سلامت روده‌ها با حفظ تعادل باکتری‌ها نقش مهمی در کاهش خطر بیماری‌های قلبی، سکته، سرطان و آلزایمر دارد. در این میان، مصرف سرکه سیب و آبلیمو به عنوان راهکارهایی طبیعی برای بهبود هضم و سلامت روده مطرح است، اما هرکدام مزایای خاص خود را دارند.

دکتر آروین نجفی، متخصص ارتوپدی، با اشاره به آسیب‌های رایج مفصلی در ورزش‌های پُربرخورد مانند فوتبال، بسکتبال، کشتی و وزنه‌برداری، تأکید کرد که ورزش‌ها منع نمی‌شوند، بلکه باید با تمرین صحیح، گرم‌کردن و ریکاوری مناسب انجام شوند. وی همچنین به پیشرفت‌های حوزه جراحی تعویض مفصل اشاره کرد که عمر مفاصل مصنوعی را تا ۲۰ تا ۳۰ سال افزایش داده است.