به گزارش سایت خبری پُرسون، دکتر زهرا سادات حسینی، زبانشناس و پژوهشگر زبان فارسی در یادداشتی نوشت: زبان، صرفاً ابزار ارتباط نیست؛ بلکه نظامی زنده برای حفظ حافظه تاریخی، انتقال تجربههای فرهنگی و استمرار هویت یک ملت است. در میان ملتهایی که توانستهاند در فراز و فرود تاریخ، پیوستگی فرهنگی خود را حفظ کنند، ایران نمونهای کمنظیر به شمار میآید و بیتردید یکی از مهمترین عوامل این تداوم، بقای زبان فارسی است. زبانی که نه تنها وسیله بیان، بلکه ظرف اندیشه، حکمت، اخلاق و جهانبینی ایرانی بوده است.
در بررسی سیر تاریخی تمدن ایرانی، نمیتوان از نقش بنیادین ادب فارسی و به ویژه حکیم ابوالقاسم فردوسی چشم پوشید. فردوسی را باید فراتر از یک شاعر حماسهسرا دانست؛ او معمار حافظه فرهنگی ایرانیان است. شاهنامه تنها مجموعهای از روایتهای اسطورهای و تاریخی نیست، بلکه متنی هویتساز است که بنیانهای فکری و فرهنگی ایران را در خود بازتاب داده است. مفاهیمی چون خرد، داد، میهندوستی، مسئولیت اجتماعی و اخلاق انسانی در سراسر این اثر جریان دارد و همین امر، شاهنامه را به متنی فراتاریخی تبدیل کرده است.
یکی از وجوه برجسته اندیشه فردوسی، توجه عمیق او به جایگاه خرد است. در شاهنامه، خرد معیار تعالی انسان و اساس سامان اجتماعی معرفی میشود. این نگاه عقلمحور، امروز نیز برای جامعه معاصر واجد اهمیت فراوان است؛ بهویژه در جهانی که بحرانهای هویتی، افراطگرایی و فروکاست اخلاقی، جوامع انسانی را با چالشهای جدی مواجه کرده است. بازخوانی شاهنامه از این منظر، صرفاً رجوع به گذشته نیست، بلکه تلاشی برای بازیابی بنیانهای عقلانیت فرهنگی در زمانه کنونی است.
نکته مهم دیگر، استمرار تاریخی زبان فارسی است؛ زبانی که برخلاف بسیاری از زبانهای کهن، توانسته در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی، پویایی و پیوستگی خود را حفظ کند. این استمرار، نشانه قدرت فرهنگی ایران و ظرفیت تمدنی آن است. فارسی نه فقط زبان ایرانیان، بلکه یکی از مهمترین حاملان فرهنگ و اندیشه در حوزه وسیعی از جهان تاریخی ایران بوده و همچنان نقشی تعیینکننده در حفظ انسجام فرهنگی ایفا میکند.
امروز بیش از هر زمان دیگری، ضرورت دارد که به میراث فکری و ادبی خود با نگاهی علمی و تمدنی بنگریم. پاسداشت زبان فارسی، تنها دفاع از یک زبان نیست؛ بلکه صیانت از هویت تاریخی و سرمایه فرهنگی ملتی است که قرنها در پرتو زبان و ادب، موجودیت تمدنی خود را حفظ کرده است. در این میان، فردوسی همچنان یکی از استوارترین ستونهای این بنای فرهنگی به شمار میآید.
منبع: پُرسون