ارز ترجیحی

واردکنندگان با دریافت ارز ترجیحی، بدون نظارت کافی، رانت‌های بزرگی کسب کرده و کالاها را با قیمت بالا عرضه می‌کنند. آنان به‌شدت از ارز ترجیحی دفاع می‌کنند؛ زیرا این رانت بخشی از سازوکار حفظ ثبات سیاسی و مدیریت ائتلاف‌های قدرت است.

داریوش اسماعیلی مدیرعامل صبانور با تأکید بر شفافیت عملکرد این شرکت در حوزه صادرات و بازگشت ارز اظهار داشت: آمارهای رسمی منتشرشده در سامانه کدال به‌روشنی نشان می‌دهد که ارز حاصل از صادرات صبانور به‌طور کامل بازگشته و هیچ تعهد معوق ارزی برای شرکت وجود ندارد.

وزیر بهداشت در نامه‌ای به رئیس‌جمهور درخواست کرد که ارز ترجیحی دارو در بودجه 1405 حذف نشود.

مساله امروز اقتصاد ایران «حذف یا عدم حذف ارز ترجیحی» نیست. این فقط یکی از نشانه‌هاست. مساله اصلی، نحوه تصمیم‌گیری، شیوه اجرا و نسبت این تصمیم‌ها با واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی کشور است.

وزیر بهداشت با تشریح روند تعیین تعرفه‌های پزشکی اعلام کرد که هنوز مسیر قانونی تصویب این تعرفه‌ها طی نشده و در عین حال تأکید کرد تاکنون هیچ تصمیمی درباره حذف یا تغییر ارز ترجیحی دارو در دولت مطرح نشده است.

سید شمس‌الدین حسینی با بیان اینکه حذف ارز ترجیحی تصمیم مجلس نبوده است، گفت افزایش قیمت‌ها باید در نحوه مدیریت و اجرای تخصیص ارز ترجیحی بررسی شود نه در قانون‌گذاری مجلس.

سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به نشست چندساعته این کمیسیون با حضور وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی، از تداوم تخصیص ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی و دارو تا پایان سال خبر داد و تأکید کرد که مجلس نسبت به نوسانات اخیر ارز و طلا ورود جدی داشته است.

لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور در مراحل پایانی تدوین قرار دارد و خبرهای جسته و گریخته از محتوای این سند نشان می دهد که دولت برای سال آینده تصمیم گرفته نرخ ترجیحی ارز واردات کالاهای اساسی را حذف کند.

بانک مرکزی اعلام کرد از ابتدای امسال تا ۱۸ خردادماه، بیش از یک میلیارد و ۴۱ میلیون دلار ارز برای واردات دارو، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی اختصاص یافته است؛ رقمی که نشان‌دهنده اولویت‌دهی دولت به تأمین مایحتاج حوزه سلامت است.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین براین باور است: با حذف ارز ترجیحی رانت واردکنندگان به نوعی جمع می‌شود، اما یک رانت جدید در حال تعریف شدن است. به‌طور مثال، اگر من خوراک یا انرژی را برای یک بنگاه پتروشیمی یا یک بنگاه فولاد بزرگ کشور تهیه می‌کنم، این بنگاه‌ها بر مبنای سوبسید از قیمت‌های ارزان انرژی و دلار ارزان قیمت بهره‌مند می‌شوند.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: نگرانی جدی ما این است که اگر در نیمه دوم سال ارز ترجیحی تجهیزات پزشکی را نیز مانند دارو حذف کنند، بدون شک با کمبود تجهیزات پزشکی در بیمارستان ها رو به رو می‌شویم.

خطر جدی آن است که اگر این وضعیت سامان درستی پیدا نکند، میزان تقاضا برای تخصیص این ارز که هر ساله بیشتر می‌شود به ارقامی برسد که اصولاً قابل تأمین توسط دولت نباشد و در آن وقت بحران به مرزهای نگران‌کننده‌تری می‌رسد.

رئیس سازمان غذا و دارو درباره وضعیت تامین دارو‌های آلبومین، IVIG و وارفارین توضیح داد.

بانک مرکزی اعلام کرد: ادعای تامین کسری ارز حمایتی از محل خرید ارز با نرخ بالاتر و افزایش پایه پولی از این محل کاملاً دروغ است و ادعای مطرح شده توسط مرکز پژوهش‌های مجلس و برخی رسانه‌ها مبنی بر تامین کسری ارز ترجیحی با نرخی بالاتر به شدت تکذیب می‌شود.

در واکنش به مسائل مطرح شده در خصوص پرونده فساد واردات چای، بانک مرکزی اختصاص ارز ترجیحی (ارزی که حدود 20 درصد از بازار ارزان تر است) به واردات چای را تکذیب کرد.

وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام کرد: سیاست تثبیت نرخ ارز به جهت رویکرد حمایتی مربوط به کالاهای اساسی همچنان مدنظر دولت شخص رئیس جمهور و بانک مرکزی بوده و هیچ تغییری در آن ایجاد نشده است.

سیدحیدر محمدی، رئیس سازمان غذا و دارو، در نشست هم‌اندیشی چالش‌ها و راهکارهای پیش‌روی صنعت داروسازی که در سالن همایش‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، با بیان اینکه از بهمن‌ سال گذشته با تغییر سیاست‌های ارزی، ارز ترجیحی به ارز نیمایی تغییر کرد، گفت: در حوزه دارو ارز ترجیحی به معنای قبلی را نداریم. در‌واقع ارز تالار اول که ۲۸‌هزار‌و ۵۰۰ تومان است، برای دارو و کالاهای اساسی تلقی شد، با این حال برای تجهیزات و کالاهای پزشکی همچنان ارز چهارهزار‌و 200 تومانی وجود دارد.

در ماه‌های اخیر بانک مرکزی در اقداماتی ارز ترجیحی را از برخی کالاها از جمله قطعات خودرو حذف کرد که براساس تحلیل کارشناسان دلایل مختلفی دارد که نشان دهنده تضعیف جبهه ارز ترجیحی است.