به گزارش سایت خبری پُرسون، زهرا نظری یکی از مهمترین نگرانیهای بالینی امروز با توجه استفاده افراطی کودکان و نوجوانان از تلفن همراه مربوط به رشد مغز آنها دانست و با بیان این که مغز نوجوان دائما در حال رشد است، اظهار کرد: استفاده بیش از معمول از تلفن همراه و فضای مجازی میتواند مسیرهای توجه و خود کنترلی این قشر را تحت تأثیر قرار دهد.
وی نسبت به افزایش خطر عوارض مانند اضطراب، افسردگی و وابستگی هیجانی به تلفن همراه به دنبال استفاده افراطی زیاد از ابزار ارتباطی هشدار داد و گفت: این روزها بسیار پیش میآید که در کلینیکها شاهد افزایش مراجعه نوجوانانی هستیم که بدون تلفن همراه، دچار بیقراری شدید میشوند که این نشانه وابستگی روانی آنها در این باره است.
نظری با تاکید بر این که استفاده زیاد از تلفن همراه باعث اختلال در رشد مهارتهای اجتماعی میشود، ابراز کرد: این موضوع همچنین باعث کاهش تعامل چهره به چهره و ضعف در همدلی، حل تعارض و مهارتهای ارتباطی و جایگزین شدن روابط مجازی به جای روابط واقعی و همچنین خطر انزوای اجتماعی پنهان در کودکان و نوجوانان میشود.
وی خاطرنشان کرد: نور صفحه تلفن همراه نیز باعث اختلال در خواب، دیر خوابیدن و خواب بیکیفیت میشود که این موضوع تأثیر مستقیمی بر رفتار و رشد جسمی و همچنین افزایش خستگی مزمن در دانشآموزان خواهد شد.
این مشاور و روانشناس یزدی یکی دیگر از خطرات استفاده افراطی از تلفن همراه را مواجهه زودهنگام با محتوای نامناسب از جمله محتوای خشونتآمیز یا جنسی و شکل گیری باورهای نادرست درباره بدن و روابط و هویت و همچنین سردرگمی هویتی و بلوغ روانی زودرس در کودکان و نوجوانان میشود، این مسئله را از نظر بالینی و تربیتی بسیار حساس و مهم خواند.
به گفته وی، از نشانههای اعتیاد رفتاری به موبایل، ناتوانی در کنترل زمان استفاده و ترجیح تلفن همراه به فعالیتهای مهمتر و افت عملکرد تحصیلی یا خانوادگی و نیز عصبانیت و اضطراب در هنگام عدم دسترسی به تلفن همراه است.
نظری گفت: والدین باید توجه داشته باشند که مسئله اساسی در این رابطه داشتن و نداشتن تلفن همراه نیست بلکه زمان و نحوه استفاده از این ابزار ارتباطی است لذا آموزش سواد رسانهای، نظارت والدین و تعیین قوانین مشخص، نقش کلیدی در کاهش آسیبهای ناشی از آن به ویپه در قشر دانشآموز دارد.
وی با بیان این که استفاده دانشآموزان از تلفن همراه زمانی سالم تلقی میشود که نحوه، زمان و میزان استفاده به درستی مدیریت شود، اظهار کرد: از منظر روانشناسی بالینی، تلفن همراه باید یک ابزار هدفمند آموزشی و ارتباطی باشد.
نظری گفت: استفاده از موبایل در زمانهایی مثل هنگام خواب، انجام تکالیف، صرف غذا و تعامل خانوادگی به هیچ وجه توصیه نمیشود زیرا مستقیماً تمرکز، تنظیم هیجان و کیفیت روابط را تحت تأثیر قرار میدهد.
این روانشناس با اشاره به تاثیر مستقیم استفاده از تلفن همراه از نظر زمانی و میزان مصرف بر رشد و ریتم زیستی کودک و نوجوان، تصریح کرد: استفاده از تلفن همراه در ساعات پایانی شب و قبل از خواب میتواند باعث اختلال خواب، تحریک پذیری و افت عملکرد تحصیلی دانشآموز شود و این در حالیست استفاده کوتاه مدت در ساعات روز و با محدودیت مشخص و متناسب با سن، نقش مهمی در وابستگی و پیشگیری از مشکلات روانشناختی ناشی از آن دارد.
وی نقش آموزش سواد رسانهای در کنار اعمال محدودیتها را یک ضرورت اساسی برشمرد و گفت: دانشآموزان باید یاد بگیرند که چگونه محتوای فضای مجازی را تحلیل کنند و تفاوت واقعیت و تصویرسازی رسانهای را بشناسند، همچنین بتوانند از حریم خصوصی خود در این بستر محافظت کنند و نسبت به ماهیت اعتیادآور شبکههای اجتماعی آگاه باشند.
وی در این باره متذکر شد: خانوادهها باید توجه داشته باشند که اعمال محدودیت دانشآموزان بدون ارائه آموزشهای لازم در این خصوص، اغلب منجر به مقاومت و استفاده پنهانی آنان از تلفن همراه خواهد شد.
نظری در پایان نیز گفت: نظارت والدین زمانی موثر است که به صورت همراهی آگاهانه و قانونمند انجام شود، نه کنترل و افراطی یا بیتوجهی؛ همچنین تعیین قوانین شفاف، ثابت و متناسب با سن، گفتوگوی مستمر با فرزند و الگو بودن والدین در نحوه استفاده از تلفن همراه میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبهای روانی و تقویت استفاده سالم از این فنآوری داشته باشد.
منبع: ایسنا