قیمت بنزین

پشت چراغ قرمز طولانی یکی از تقاطع‌های شلوغ شهر، چشم راننده پراید مدام از عقربه نشانگر بنزین روی داشبورد به تابلوی روبه‌رو دوخته می‌شود.

مدیر روابط عمومی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه خراسان رضوی اظهار کرد: مطابق ضوابط اعلام‌شده، خودروهای دولتی، خودروهای دارای پلاک مناطق آزاد و ویژه، خودروهای وارداتی و خودروهای نوشماره، مشمول سهمیه بنزین با نرخ اول و دوم نخواهند بود.

بنزین برای بسیاری از مردم سوختی است که بخش بزرگی از رفت‌وآمد، فعالیت اقتصادی و زندگی روزمره کشور به آن وابسته است.

دولت اکنون با دوبرابرکردن نرخ سوم بنزین یک‌ابزار قیمتی را به کار گرفته است، اما اگر قرار باشد این تصمیم به کاهش پایدار ناترازی منجر شود، اجرای همزمان مجموعه‌ای از سیاست‌های غیرقیمتی ضروری است.‌

دولت با تصمیم جدید بنزینی که از امروز اجرایی شده، گامی مهم در اصلاح توزیع بنزین برداشته است؛ گامی که وزن اصلی آن نه در افزایش قیمت، بلکه در تغییر سازوکار مصرف و توزیع سوخت نهفته است.

معاون وزیر نفت گفت: کسی که مصرف بیشتری دارد، به‌صورت تدریجی رقم بیشتری پرداخت خواهد کرد. البته نرخ ۱۰ هزار تومان در مقایسه با قیمت واقعی واردات بنزین همچنان رقم ناچیزی است.

مصرف بنزین کشور در هشت روز نخست شهریور به یک میلیارد و ۱۸۵ میلیون لیتر رسید و میانگین مصرف روزانه با ثبت حدود ۱۴۸ میلیون و ۱۵۰ هزار لیتر، رکوردی کم‌سابقه را ثبت کرد.

کسانی‌که برای کنترل مصرف بنزین و کاهش ناتزای میان عرضه و تقاضای آن، پیشنهاد افزایش قیمت و تحمیل صرفه‌جویی مصرف می‌دهند، در علم اقتصاد تا ابتدای درس تصمیم کبرا، بیشتر نخوانده اند.

اکنون که موضوع بنزین به یک مشکل تبدیل شده و دولتمردان مدتی است درصدد پیدا کردن راه‌حلی برای آن هستند، وقت آنست که بار دیگر از کمک مردم استفاده و تجربه جدید و درس‌آموز دیگری اندوخته شود.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تبعات افزایش قیمت بنزین گفت: بنزین مستقیماً بر هزینه رفت‌وآمد خانوار و فعالیت مشاغل وابسته به خودرو اثر دارد. افزایش کرایه‌های غیررسمی، هزینه توزیع کالا و خدمات و شکل‌گیری انتظارات تورمی از ریسک‌هایی است که باید پیش از تصمیم‌گیری ارزیابی شود.

بنابر اظهار مقامات رسمی دولت، صنعت خودرو متهم اصلی رشد مصرف بنزین درکشور است.به گفته یاسر میرزایی ، معاون سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در حالی که میانگین مصرف سوخت خودروها درجهان به زیر هفت لیتر در ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد، این رقم در خودروهای فعال فعلی کشور به طور میانگین بیش از ۱۱ لیتر است.

رئیس فراکسیون تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری مجلس با تأکید بر مخالفت مجلس با افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی گفت: باید با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل برخط داده‌ها، مدیریت و بهینه‌سازی مصرف سوخت را دنبال کرد.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با تأکید بر اینکه تاکنون برنامه‌ای برای افزایش قیمت بنزین مطرح نشده است، گفت: دولت به دنبال توسعه روش‌های غیرقیمتی برای مدیریت مصرف است و موضوع تعیین نرخ چهارم بنزین نیز در حال بررسی است.

در حالی که مسئولان از بررسی سه سناریو، از جمله طرح جنجالی «سهمیه کد ملی» خبر می‌دهند، تقابل میان هشدارها درباره تحلیل رفتن ذخایر سوخت و نگرانی نمایندگان مجلس از وقوع یک موج تورمی جدید، دولت را در یک دوگانه سرنوشت‌ساز قرار داده است.

هر جا از ناترازی انرژی سخن به میان می‌آید، معمولا مقصرِ ارزان بودن سوخت معرفی می‌شود اما این خوانش، سطحی و ناقص است.

مرتضی نجفی قدسی با هشدار نسبت به تبعات طرح عرضه بنزین آزاد با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان، تأکید کرد که افزایش شدید قیمت بنزین نه‌تنها مشکلی از دولت حل نمی‌کند، بلکه می‌تواند با ایجاد موج جدید تورمی و فشار بر معیشت مردم، زمینه‌ساز تشنج و نارضایتی اجتماعی شود.

در حالی که دولت همچنان تأکید می‌کند تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین یا کاهش سهمیه ۶۰ لیتری اتخاذ نشده، بررسی روند تغییرات سهمیه سوخت نشان می‌دهد سیاست مدیریت مصرف عملاً از مسیر دیگری در حال اجراست.

حکایت بنزین و قیمت آن همچنان باقی است و همه معطل مانده‌اند که با این زخم عمیق و کهنه چه کنند و این روزها هم دوباره شاهد زمزمه‌های گرانی آن هستیم.

این روزها موضوع احتمال افزایش قیمت بنزین با هدف مدیریت مصرف آن به بحث روز کارشناسان، دغدغه مسئولان و تیتر درشت رسانه ها تبدیل شده است؛ همان فرآورده ای که تقریبا هر بار افزایش قیمت آن، بحران های بسیار و گاه، خونبار برای ایران به همراه داشته است.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با تأکید بر اینکه مدیریت مصرف سوخت نباید صرفاً به افزایش قیمت بنزین محدود شود، گفت: تا زمانی که راهکارهای غیرقیمتی مانند مقابله با قاچاق سوخت، توسعه خودروهای کم‌مصرف و هیبریدی، تقویت حمل‌ونقل عمومی و اصلاح صنعت خودروسازی به‌طور کامل اجرا نشده، نمی‌توان گرانی بنزین را راه‌حل اصلی این مسئله دانست.