یک تحلیلگر مسائل سیاسی گفت: ایران نمیتواند نسبت به تداوم جنگ در افغانستان بیتفاوت باشد و افغانها هم نمیتوانند نسبت به آینده کشور خود نقش سازنده ایران را نادیده بگیرند. از منظر دیگر ایران به عنوان یک قدرت منطقهای هم مطرح است و چه مخالفین این کشور بپذیرند و چه نپذیرند، ایران یک قدرت مطرح در سطح منطقه است.
طالبان از ابتدا معتقد بود که قدرت از لوله تفنگ بیرون میآید و آمریکاییها نیز صحنه را برای طالبان خالی کردند. آمریکاییها آمده بودند که امنیت را برای افغانستان به ارمغان بیاورند اما وقتی دیدند منافعشان اقتضا نمیکند به راحتی افغانستان را رها کردند.
مشخص و محرز است که سیاست نظام در قبال طالبان تغییر کرده است. همانطور که گفته می شود این طالبان، طالبان 15 سال قبل نیست نگاه جمهوری اسلامی نیز به این گروه همان نگاه 15 سال پیش نیست و دچار تحولات چشمگیری شده است.
در ایران یک شکاف و فضای تقریبا قطبی شده در بین ناظران و تحلیلگران و حتی 2 اردوگاه سیاسی اصلاح طلب و اصولگرا به موضوع قدرت یابی مجدد طالبان در افغانستان وجود دارد.
درحالیکه طالبان در حال پیشروی در ولایتهای افغانستان است، سؤالات مهمی رخ مینمایاند؛ اینکه برنامه آنها چیست؟ آیا قصد دارند به سمت کابل بروند و امارت اسلامی را در آنجا راهاندازی کنند، یا آنکه همینطور در ولایتهای دیگر و جادهها بسان راهزنان به کار خود ادامه میدهند؟
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: گسترش حضور طالبان و خشونت و جنگ، زمینه را برای ظهور داعش فراهم میکند که در توهم دولت اسلامی خراسان هستند.
یکی از بدترین ویژگیهای برخی از تندروها فقدان شفافیت یا وجود تناقض در برخی از مواضع آنان به ویژه در امور مهم است. نمونه آن در روابط خارجی و بهطور مشخص در این روزها، مساله افغانستان و طالبان است.
طالبان امروز میتواند خطرناکتر باشد چراکه رهبران این گروه با همان ایدئولوژی سابق، با انجام مذاکرات صلح با ایالات متحده آمریکا و برخی قدرت های منطقه ای خود را دارای مشروعیت بیشتری احساس می کنند،
یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: گروههای رادیکال اهل سنت در افغانستان به نمایندگی داعش، به دنبال خلافت اسلامی از طریق مسئله جهاد است. برای آنها تعداد کشتهها مهم نیست؛ زیرا بر اساس عقاید وحشتناک این دسته از مسلمانان؛ فرد کشته شده، اگر بی گناه باشد به بهشت میرود و اگر گناهکار باشد، با این انفجار سزای اعمالاش را در همین دنیا میبیند.
یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: طالبان قبل از حضو آمریکا در افغانستان تشکیل شده بود و البته انحرافاتی دارد. اما داعش در زمان حضور آمریکاییها ایجاد شد. حتی گفته میشود ایالات متحده سلاح و تجهیزات داعش را تأمین کرده است. داعش متهم اصلی حمله به دانشجوها و دانش آموزان در این کشور است.
شاید رسالت انقلابیون این باشد که علتالعلل پذیرش این همه مصیبتی که رؤسای جمهور نظام اسلامی لجوجانه بر مملکت وارد کردهاند را بررسی کنند که چگونه با عدم پذیرش «امامت ولیفقیه» و ایجاد تنش درون نظام، هر فرصتی را تبدیل به تهدید کردهاند...
ژنرال ارشد آمریکایی به ارائه یک ارزیابی صریح درباره آینده بعد از خروج نظامیان آمریکایی ازافغانستان پرداخته و نسبت به دشوار شدن کار برای نظامیان افغان به منظور مهار طالبان بدون کمک واشنگتن هشدار داد.
یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: ایجاد آتش بس، تغییر قانون اساسی و پذیرش سازوکارهای دموکراتیک مانند انتخابات توسط طالبان میتواند وضعیت افغانستان را بهبود بخشد. وجود یک دولت مرکزی با چهار ایالت به گونه ای که طالبان در مناطق امارت اسلامی خود به صورت فدرال حضور داشته باشد؛ باعث ثبات این کشور میشود.
رئیس جمهور آمریکا با اعلام رسمی خروج نیروهای این کشور از افغانستان تا چندی دیگر گفت، اگر طالبان به ما حمله کند، با تمام ابزارهای موجود پاسخ خواهیم داد.