گزارش و تحلیل

مقام‌های آمریکایی می‌گویند تلاش ریاض برای تنوع‌بخشی به شرکای تسلیحاتی خود، دولت ترامپ را نگران کرده است؛ چرا که خرید احتمالی جنگنده‌های کان از ترکیه می‌تواند سهم آمریکا از بازار تسلیحات سعودی را کاهش دهد.

هیئت دیپلماسی ایران امروز در ژنو برای دومین دور مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا پشت میز نشست؛ مذاکراتی که یادآور شهر محل توافق هسته‌ای یک دهه پیش است و این بار عباس عراقچی در رأس هیئت ایرانی حضور دارد.

تحلیلگر مشهور آمریکایی، جان مرشایمر، سفر فوری نتانیاهو به واشنگتن را تلاشی برای به هم زدن احتمالی مذاکرات ترامپ با ایران می‌داند و می‌گوید کاخ سفید می‌داند که در نهایت، دیپلماسی تنها گزینه باقی‌مانده در قبال تهران است.

با وجود تعهدات ترامپ مبنی بر احیای تولید و بازگرداندن مشاغل از طریق اعمال تعرفه‌ها، آمارها نشان می‌دهد اشتغال بخش تولید برای هشت ماه متوالی کاهش یافته است. مهم‌تر از آن، سیاست‌های دولت جدید در محدود کردن انرژی‌های تجدیدپذیر و لغو مشوق‌های قانون کاهش تورم، منجر به از بین رفتن دست‌کم ۱۰ هزار شغل در حوزه فناوری پاک در سال ۲۰۲۵ شده و سقوط تولید سبز آمریکا را رقم زده است.

گزارش روزنامه ال پائیس اسپانیا از کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۶ حاکی از اذعان مقامات اروپایی و آمریکایی به پایان نظم جهانی پس از جنگ سرد است؛ تغییری که با "شکاف عمیق میان اروپا و آمریکا" و افزایش خطرات ژئوپلیتیکی همراه خواهد بود.

در شرایطی که مذاکرات به یکی از حساس‌ترین موضوعات خبری کشور تبدیل شده، نوع پوشش رسانه‌ای آن می‌تواند به‌اندازه خودِ مذاکرات بر افکار عمومی اثرگذار باشد؛ از همین رو پدرام پاک‌آیین با ارائه ۸ توصیه مشخص، بر ضرورت عبور از هیجان‌زدگی، تفکیک دقیق خبر از تحلیل، تکیه بر منابع رسمی و حفظ لحن واقع‌گرایانه تأکید می‌کند؛ توصیه‌هایی که هدف آن‌ها نه سانسور خبر، بلکه ارتقای اعتماد عمومی و جلوگیری از التهاب‌آفرینی رسانه‌ای است.

ایران کشوری نیست که با ناو جنگی پای میز مذاکره بیاید؛ ملتی که انقلاب، جنگ و تحریم را پشت سر گذاشته، با زبان تهدید عقب‌نشینی نمی‌کند. در جهانی که زور نظامی دیگر تضمین‌کننده پیروزی سیاسی نیست، آمریکا همچنان می‌کوشد با نمایش ناوهای جنگی، اراده خود را بر ایران تحمیل کند؛ تلاشی که نادیده گرفتن تاریخ مقاومت، استقلال و خودباوری ملت ایران را به‌خوبی آشکار می‌سازد.

دوگانه‌سازی غرب در اوج؛ سپاه در فهرست تروریسم، رژیم صهیونیستی را در حاشیه امن قرار داده است. اقدام اخیر اتحادیه اروپا در قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروه‌های موسوم به تروریستی، نه یک تصمیم حقوقی مبتنی بر واقعیت‌های میدانی، بلکه بازتابی از رویکردی سیاسی، جانبدارانه و متأثر از استانداردهای دوگانه غرب در قبال مفاهیم امنیت، تروریسم و حقوق بشر است.

اصل عدم مداخله در امور داخلی دولت‌ها، قاعده‌ای آمره در حقوق بین‌الملل است که نقض آن، مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها را در پی دارد. با این حال، مواضع و اقدامات اخیر ایالات متحده آمریکا و برخی متحدانش در قبال تحولات داخلی ایران، بار دیگر ضرورت مواجهه حقوقی و نه سیاسی با مداخلات نامشروع خارجی را برجسته ساخته است.

صنعت خودروهای برقی دیگر صرفاً یک تحول فناورانه نیست، بلکه به میدان تازه‌ای برای رقابت ژئوپلیتیک قدرت‌ها تبدیل شده است. در جهانی که تحریم، مهار فناوری و رقابت صنعتی ابزار سیاست شده‌اند، همکاری‌های نوظهور میان کشورها شکل می‌گیرد. هم‌گرایی ایران و چین در این صنعت، بازتابی از فشارهای مشترک و تلاشی برای بازتعریف جایگاه در نظم در حال گذار جهانی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه چین به نسخه جدید سند امنیت ملی آمریکا واکنش نشان داد و گفت: حل مسئله تایوان تنها به مردم چین مربوط است.

در عصر فروپاشی مرزهای اطلاعاتی، تحلیل‌های سیاه و سفید از جهان دیگر پاسخ‌گو نیستند. انصاف در قضاوت درباره‌ی "دیگران" – حتی دشمنان – بخشی از عقلانیت راهبردی و نشانه‌ی بلوغ فکری جامعه‌ای است که می‌خواهد جهان را واقع‌بینانه‌تر بشناسد.

علیرضا مجیدی، کارشناس مسائل غرب آسیا، در تحلیلی گفت: با گذشت ده ماه از سقوط بشار اسد، نظام آموزشی سوریه در نخستین سال تحصیلی خود با سردرگمی آشکار و بحران هویت ملی مواجه است؛ از حذف برنامه‌های جمعی و کاهش تعلیمات دینی گرفته تا جایگزینی موسیقی و هنر در مدارس، تغییرات متناقضی که نماد بحران فرهنگی کشور است.

تحلیلگر رای الیوم معتقد است تهران با رد مذاکره و پرهیز از نشست شرم الشیخ، پیام قدرت و استقلال سیاسی خود را به جهان مخابره کرد.

عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب، تصمیم جمهوری اسلامی ایران برای عدم حضور در نشست آتش‌بس غزه در شرم‌الشیخ و همچنین رد دعوت دونالد ترامپ برای بازگشت به مذاکرات را اقدامی هوشمندانه و درخور احترام توصیف کرد. عطوان تأکید کرد که مواضع ایران نشان‌دهنده احترام به حاکمیت خود و پرهیز از هرگونه همراهی با رئیس‌جمهور آمریکا است که به گفته او علیه ایران اقدامات خصمانه انجام داده است.

گزارشی نوشت که با وجود توافق‌نامه آزادی اسرا و پایان جنگ غزه، آسیب‌های روحی سربازان و شهروندان رژیم صهیونیستی که در این درگیری‌ها نقش داشته‌اند، سال‌ها باقی خواهد ماند. اودی کاگان، بازیگر و کمدین رژیم صهیونیستی، تجربه خود از اختلال استرس پس از سانحه در طول خدمت نظامی را در یک مونولوگ ۲۱ دقیقه‌ای به اشتراک گذاشته است.

آلون بن‌داوید، تحلیل‌گر نظامی شبکه ۱۳ رژیم صهیونیستی، اعتراف کرد که جنگ علیه غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون به طولانی‌ترین و پرهزینه‌ترین نبرد تاریخ این رژیم تبدیل شده و تلفات انسانی و روانی سنگینی بر جامعه رژیم صهیونیستی وارد کرده است.

رسانه آمریکایی «سَلان» در تحلیلی به بررسی گرایش‌های استبدادی دولت دونالد ترامپ پرداخت و تأکید کرد که دست‌کاری واقعیت‌ها، تهدید علیه ایالت‌ها و استفاده از قدرت برای تحمیل روایت‌های ساختگی، آمریکا را به فضایی سیاسی شبیه رمان «۱۹۸۴» جورج اورول سوق داده است.

غزه، نقطه‌ای کوچک اما تعیین‌کننده در خاورمیانه، این‌بار صلحی موقت را تجربه می‌کند؛ توافقی که می‌تواند پایان نبرد مسلحانه نباشد، بلکه آغاز فصل تازه‌ای از واقع‌گرایی و مقاومت هوشمند در منطقه باشد. ایران، اسرائیل، کشورهای عربی و جهان غرب، هر یک در تلاش‌اند جایگاه خود را در معادله جدید بازتعریف کنند و خاورمیانه در آستانه نظم تازه‌ای قرار دارد که دیگر تنها با سلاح و نیروهای نظامی سنجیده نمی‌شود.

اسناد و گزارش‌های تازه دانشگاه «براون» نشان می‌دهد که ادامه جنگ‌های اسرائیل در خاورمیانه بدون حمایت مالی و تسلیحاتی گسترده آمریکا، از جمله کمک بیش از ۲۱ میلیارد دلاری از اکتبر ۲۰۲۳، ممکن نبوده است. تحلیلگران معتقدند حمایت همه‌جانبه آمریکا عامل اصلی تداوم حملات اسرائیل در غزه و سایر مناطق بوده است.

دنیل بایمن، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه جرج‌تاون و مدیر برنامه تروریسم و تهدیدهای نامتقارن در CSIS، در یادداشتی به مناسبت دومین سالگرد عملیات طوفان الاقصی نوشت: اسرائیل پس از حملات 7 اکتبر 2023 به جای بازاندیشی، سیاست‌های خود را بر پایه واکنش‌های تلافی‌جویانه و انتقام‌جویانه بنا کرد که نه تنها امنیت پایدار نیاورد، بلکه دامنه جنگ و هزینه‌های انسانی را افزایش داد.

تقریباً هیچ‌کس کوچک‌ترین احتمالی را نمی‌داد که جنبش حماس و مردم غزه دو سال تمام در برابر حملات و جنایات اسرائیل در غزه و خارج آن چنین شجاعانه مقاومت کنند. تقریباً اغلب رهبران اصلی آن در داخل و خارج کشور ترور شدند و در این ۷۳۰روز در محاصره دائم و کامل قرار داشتند و تمامی پیشنهادهای قبلی را با عنوان تسلیم یا صلح رد کردند.

علیرضا مجیدی، کارشناس مسائل غرب آسیا، در تحلیلی از احتمال انعقاد توافق‌نامه امنیتی میان سوریه و رژیم صهیونیستی، ابعاد چندگانه این توافق را بررسی کرده و آن را زمینه‌ساز تثبیت نفوذ اسرائیل در جنوب سوریه و حتی بازگشت روسیه به معادلات منطقه دانست.

معاون هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل می گوید که شهرک‌های صهیونیستی هیچ مشروعیت حقوقی ندارند و به شکل نظام‌مند، اراضی فلسطین را کاهش داده و اشغال غیرقانونی اسرائیل را عمیق‌تر می‌سازند.