مذاکرات هسته ای

وزیر امور خارجه کشورمان اعلام کرد شکل، ترکیب و محور مذاکرات اخیر منطبق با اهداف و مطالبات جمهوری اسلامی ایران است و این روند با پشتوانه صلابت و مقاومت مردم ادامه دارد.

علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در بخشی از مصاحبه خود با شبکه ملی لبنان هشدار داد که نخست‌وزیر اسرائیل در مسیر آمریکا قرار دارد و تأکید کرد که آمریکایی‌ها باید نسبت به نقش مخرب صهیونیست‌ها هوشیار باشند و اجازه ندهند نتانیاهو پیش از پرواز القا کند که قصد دارد چارچوب مذاکرات هسته‌ای را به آن‌ها آموزش دهد.

شب گذشته، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود تماس تلفنی برقرار کرد و در خصوص مذاکرات هسته‌ای غیرمستقیم ایران و آمریکا به گفتگو پرداختند. جزئیات بیشتری از این گفت‌وگوی دیپلماتیک منتشر نشده است.

در شرایطی که مذاکرات به یکی از حساس‌ترین موضوعات خبری کشور تبدیل شده، نوع پوشش رسانه‌ای آن می‌تواند به‌اندازه خودِ مذاکرات بر افکار عمومی اثرگذار باشد؛ از همین رو پدرام پاک‌آیین با ارائه ۸ توصیه مشخص، بر ضرورت عبور از هیجان‌زدگی، تفکیک دقیق خبر از تحلیل، تکیه بر منابع رسمی و حفظ لحن واقع‌گرایانه تأکید می‌کند؛ توصیه‌هایی که هدف آن‌ها نه سانسور خبر، بلکه ارتقای اعتماد عمومی و جلوگیری از التهاب‌آفرینی رسانه‌ای است.

علی مطهری حضور کشورهای منطقه در روند مذاکرات ایران و آمریکا را گامی مثبت دانست و گفت: این کشورها برای جلوگیری از بروز جنگ و افزایش ناامنی در غرب آسیا وارد میدان شده‌اند.

رئیس‌جمهور با اشاره به درخواست برخی دولت‌های دوست در منطقه، از صدور دستور به وزیر امور خارجه برای فراهم‌سازی زمینه مذاکره عادلانه و منصفانه با آمریکا در صورت وجود شرایط مناسب خبر داد.

کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، در نشست توجیهی با رسانه‌های خارجی مستقر در تهران تأکید کرد ایران هرگز خواهان جنگ نبوده و نیست، اما پاسخ هرگونه اقدام نظامی، حتی محدود، قاطع و پشیمان‌کننده خواهد بود و اولویت تهران آمادگی کامل دفاعی است.

معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه پرونده هسته‌ای تنها بهانه‌ای برای فشار علیه جمهوری اسلامی است، گفت: ریشه اصلی دشمنی‌ها با ایران، ماهیت اسلامی نظام، استقلال سیاسی و پیشرفت‌های کشور حتی در شرایط تحریم‌های گسترده و ظالمانه است.

نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین با حمایت صریح از موضع جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد که مذاکرات احتمالی باید صرفاً به موضوع هسته‌ای محدود بماند و هرگونه تلاش برای گسترش آن به حوزه‌های موشکی و امنیت منطقه‌ای، مذاکرات را از مسیر واقع‌بینانه خارج خواهد کرد.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، علام کرد تهران آماده ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای با آمریکا است؛ موضوعی که به گفته او به تصمیم و رویکرد واشنگتن وابسته است. او همچنین تأکید کرد حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای، مانع بازگشت آژانس انرژی اتمی برای بازرسی‌ها شده است.

سه مقام رسمی غربی به شرط فاش نشدن هویتشان اعلام کردند که در جلسه آتی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین، دستورالعمل‌های جدیدی برای بازرسی ذخایر هسته‌ای ایران تهیه خواهد شد. این جلسه در حالی برگزار می‌شود که پس از حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران در ژوئن، همکاری ایران با آژانس معلق شده و وضعیت ذخایر اورانیوم با خلوص بالا در برخی تاسیسات نامعلوم است.

محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه، در واکنش به بحث‌های اخیر درباره سازوکار موسوم به «اسنپ‌بک» در معاهدات هسته‌ای گفت: «چیزی به نام اسنپ‌بک در هیچ کجای معاهدات وجود ندارد و اگر خلاف آن ثابت شود، از سمت خود استعفا می‌کنم.»

رابرت مالی، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا در برجام، می‌گوید ایران به دلیل تجربه نقض توافق و تحولات منطقه‌ای، به احیای برجام اعتماد چندانی ندارد و جنگ ۱۲ روزه اخیر شرایط مذاکره مستقیم با آمریکا را دشوار کرده است. در همین حال، سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، تأکید کرد که تهران آماده مذاکرات غیرمستقیم است و برنامه موشکی قابل مذاکره نیست.

رابرت مالی، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور ایران، در گفت‌وگو با فارن افرز تأکید کرد که حملات رژیم صهیونیست و آمریکا برنامه هسته‌ای ایران را متوقف نکرده و تنها آن را به تأخیر انداخته است. به گفته وی، ایران هنوز حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصد دارد که تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار ندارد.

در ادامه دیپلماسی فعال ایران و همگرایی کشورهای مستقل، پنج سند رسمی و بین‌المللی بی‌اعتباری اقدام سه کشور اروپایی برای فعال‌سازی سازوکار اسنپ‌بک و بازگرداندن تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران را به‌طور مستدل اثبات کردند. این اسناد شامل بیانیه‌های گروه‌های بین‌المللی و نامه‌های رسمی به سازمان ملل است.

روزنامه «واشنگتن پست» به نقل از یک مسئول آمریکایی گزارش داد که دولت ترامپ قصد دارد چهار شرط اصلی را به عنوان پیش‌شرط مذاکرات هسته‌ای با ایران مطرح کند. این شروط شامل مذاکره مستقیم با آمریکا، توقف غنی‌سازی اورانیوم، محدود کردن برنامه‌های موشکی و قطع حمایت مالی از نیروهای منطقه‌ای است.

معاون امور بین‌الملل حزب موتلفه اسلامی گفت: با توجه به کاهش نیاز ایران به دلار، محدود بودن سفر مقامات به کشورهای غربی و استفاده از کانال‌های مالی جدید، تحریم‌های ناشی از اجرای اسنپ‌بک تأثیر قابل توجهی نخواهد داشت.

وزرای خارجه ایران و کشورهای اروپایی سه‌شنبه در نیویورک دیدار خواهند کرد تا مذاکرات حساس هسته‌ای را پیگیری کنند. ایران تا شنبه فرصت دارد با طرف‌های اروپایی به توافق برسد تا از بازگشت تحریم‌های سازمان ملل که در توافق ۲۰۱۵ تعلیق شده‌اند، جلوگیری شود.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس اتمی، از قرار گرفتن مذاکرات هسته‌ای ایران در مرحله‌ای سخت خبر داد. او احتمال دیدار با مقامات ایرانی در نیویورک را مطرح کرد.

عباس عراقچی در مقاله‌ای تحلیلی برای روزنامه فایننشال‌تایمز، با تشریح روند موفق مذاکرات اخیر ایران و آمریکا، حمله رژیم صهیونیستی به ایران را «خیانت عمیق به دیپلماسی» دانست و هشدار داد: آمریکا اکنون در نقطه انتخاب قرار دارد؛ یا بازگشت به گفت‌وگوی محترمانه، یا ادامه جنگی که متعلق به دیگران است.