ناترازی انرژی

با نزدیک‌شدن به پاییز و زمستان ۱۴۰۵، ناترازی برق و گاز بار دیگر تداوم تولید در زنجیره فولاد و صنایع معدنی را با چالش مواجه کرده است؛ شرایطی که مدیریت آن، بیش از راهکارهای مقطعی، به پیش‌بینی‌پذیری محدودیت‌ها، هماهنگی زنجیره‌ای و تصمیم‌گیری داده‌محور نیاز دارد.

سخنگوی دولت با عذرخواهی از مردم بابت مدیریت انرژی گفت: آنچه انجام شده تمام توان دولت بوده و همراهی مردم برای عبور از ناترازی انرژی ضروری است.

وزیر نیرو با تأکید بر نقش سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌ها اعلام کرد دولت چهاردهم برای رفع ناترازی آب و برق، تأمین منابع مالی و اجرای پروژه‌های زیرساختی را دنبال می‌کند.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به چالش ناترازی انرژی در کشور، ریشه اصلی این مشکل را تصور نادرست از فراوانی منابع دانست و تأکید کرد مدیریت مصرف، بهره‌گیری از فناوری، شرکت‌های دانش‌بنیان و مشارکت بخش خصوصی، تنها راه عبور از محدودیت‌های انرژی و حفظ تولید است.

با رسیدن حجم معاملات بورس انرژی به ۱۷۰ همت، این بازار در نقش ابزاری راهبردی برای مهار ناترازی‌های انرژی ظاهر شده است؛ روندی که در صورت تداوم کشف قیمت منصفانه، تحولی در تقویت صنایع کشور ایجاد خواهد کرد.

معاون رئیس‌جمهور با اشاره به نگرانی‌ها درباره خاموشی‌های احتمالی تابستان، گفت با توجه به ناترازی انرژی و آسیب‌های واردشده به‌ویژه در بخش گاز و پارس جنوبی، صرفه‌جویی مردم در مصرف برق، گاز و بنزین می‌تواند مانع بروز بحران شود.

استاندار تهران از تبدیل پایتخت به پیشران تولید انرژی‌های تجدیدپذیر کشور خبر داد و اعلام کرد: با صدور مجوز برای ۱۲ هزار مگاوات نیروگاه پاک و آغاز عملیات اجرایی پروژه ۵ هزارمگاواتی ملارد، تهران وارد مرحله‌ای تازه از تأمین پایدار برق و کاهش آلودگی هوا شده است.

رئیس‌جمهور در نشست با سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی چهارمحال‌وبختیاری با تأکید بر تداوم حمایت دولت از تولید و معیشت مردم، اعلام کرد که هیچ یارانه‌ای حذف نخواهد شد، اما اصلاح شیوه پرداخت، صرفه‌جویی در انرژی و تصمیم‌گیری‌های کارشناسی، محور اصلی سیاست‌های اقتصادی دولت است.

پرداخت وام اشتغال بر اساس برنامه هفتم پیشرفت با رویکردی جدید در دستور کار قرار گرفته و این‌بار کمیته امداد امام خمینی (ره) با اتصال این وام‌ها به طرح‌های پنل خورشیدی، به‌دنبال ایجاد اشتغال پایدار، توانمندسازی مددجویان و کمک به حل ناترازی انرژی کشور است.

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با تأکید بر اینکه ریشه اصلی ناترازی انرژی در کشور به مصرف و نظام قیمت‌گذاری بازمی‌گردد، گفت: اصلاح سیاست‌های انرژی تنها در صورتی موفق خواهد بود که با پذیرش حاکمیت و همراهی اجتماعی و ذینفع‌سازی واقعی مردم همراه شود.

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت ورود دانشگاه‌ها به حل مسائل کلان کشور، گفت ریشه بسیاری از ناترازی‌های انرژی در تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی گذشته نهفته است و دولت با محوریت طرح‌های دانشگاهی، به‌دنبال اصلاح الگوی مصرف، افزایش بهره‌وری و هدفمندسازی یارانه انرژی است.

جامعه ایران از بسیاری جهات دچار ناترازی‌های بزرگی شده است. هر صاحب قدرتی باید تأکید و سیاست خود را معطوف به حل این ناترازی‌ها کند. ولی در این میان، ناترازی مهمی وجود دارد که مانع از توجه به سایر ناترازی‌ها و حل آنها می‌شود.

استاندار خراسان جنوبی گفت: مدیریت مصرف انرژی، ضامن پایداری شبکه توزیع است.

حمیدرضا صالحی، رئیس هیئت‌مدیره فدراسیون صادرات انرژی، با تأکید بر ظرفیت بالای بخش خصوصی، اعلام کرد که این بخش می‌تواند بدون اتکا به درآمدهای نفتی تا ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار در صادرات خدمات فنی، مهندسی و انرژی نقش‌آفرینی کند. او افزود که مداخله دولت، سیاست‌های ارزی ناکارآمد و محدودیت‌ها باعث شده فرصت‌های صادراتی انرژی از دست برود، در حالی که بخش خصوصی آماده سرمایه‌گذاری در گاز، برق و نیروگاه‌های سواحل کشور است.

رئیس‌جمهور در نشست با دبیران و معاونان کمیسیون‌های هیئت دولت با تأکید بر لزوم فاصله گرفتن از تصمیمات سلیقه‌ای، اعلام کرد سیاست‌گذاری در کشور باید بر شواهد علمی، تجربه‌های جهانی و فرآیندهای استاندارد استوار باشد تا مصوبات دولت از کارآمدی و قابلیت اجرا برخوردار شوند.

رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه سیاست‌گذاری در دولت باید بر پایه تجربه‌های جهانی، شواهد علمی و فرآیندهای دقیق باشد، هشدار داد تصمیم‌گیری‌های بدون پشتوانه می‌تواند کشور را با مشکلات جدی روبه‌رو کند. او ریشه بسیاری از اختلافات را در نبود روش اصولی برای تحلیل مسائل دانست و خواستار پایش مداوم تمام مصوبات دولت شد.

یکصد و بیست و هشتمین جلسه هیئت دولت عصر یکشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۴ به ریاست مسعود پزشکیان برگزار شد. در این جلسه، رئیس‌جمهور بر حل ناترازی‌های انرژی، اصلاح صنعت خودرو، افزایش سقف تسهیلات بانکی برای گازکشی منازل و نصب پنل‌های خورشیدی در وزارتخانه‌ها تأکید کرد. همچنین سقف تسهیلات گازکشی منازل به ۳۰۰ میلیون ریال افزایش یافت و رئیس جدید سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی معرفی شد.

رئیس‌جمهور با تأکید بر جدی بودن ناترازی انرژی در کشور نوشت که این مشکل با دستور فوری حل نمی‌شود و نیازمند رویکرد واقع‌بینانه و مرحله‌به‌مرحله است. او تشکیل سازمان بهینه‌سازی انرژی بر اساس ماده ۴۶ برنامه هفتم را گامی عملی برای مدیریت مصرف، رفع ناترازی و ساماندهی یارانه‌ها دانست.

رئیس‌جمهور در جلسه‌ای ویژه، با بررسی پیشرفت پروژه‌های کلیدی حوزه انرژی، بر سرعت‌بخشی و افزایش بهره‌وری طرح‌های نفت و گاز تأکید کرد. در این نشست، راهکارهای مقابله با ناترازی‌ها، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و جذب سرمایه‌گذاری خارجی مورد بحث قرار گرفت و نصب دوربین برای رصد مستمر پروژه‌ها تصویب شد.

در شرایطی که یارانه‌های انرژی سهم قابل توجهی از منابع عمومی کشور را به خود اختصاص داده و بخش عمده‌ای از آن نصیب گروه‌های پردرآمد می‌شود، اصلاح تدریجی و هدفمند یارانه بنزین ضرورتی انکارناپذیر است. یادداشت حاضر با هدف پیشنهاد یک نقشه راه اجرایی برای حذف مرحله‌ای یارانه‌های غیرضروری، بر مبنای عدالت اجتماعی و کارایی اقتصادی تنظیم شده است.