جامعه

تحلیل‌ها نشان می‌دهد آشوب‌های اخیر نتیجه فعال‌سازی تروریسم نوپدید با هدایت سرویس‌های متخاصم است؛ جریانی سازمان‌یافته، خشن و سایبری که با سوءاستفاده از مطالبات اقتصادی، جامعه را هدف گسست و ناامنی اجتماعی کشور قرار داد.

در جامعه‌ای که فشارهای اقتصادی، معیشت بسیاری از خانوارها را با دشواری‌های جدی روبه‌رو کرده و افزایش هزینه‌های زندگی، توان مالی شهروندان را محدود ساخته است، نیکوکاری همچنان به‌عنوان یکی از جلوه‌های پایدار همبستگی اجتماعی ادامه دارد.

پرسش افکار عمومی جدی‌تر شده است؛ چگونه با وجود ساختار قدرتمند امنیتی، آشوب‌های سازمان‌یافته شکل گرفت؟ کارشناسان با اشاره به تهدیدات هیبریدی، فرسایش اعتماد، فشار اقتصادی و ضعف پاسخگویی اقناعی، ریشه ناامنی‌ها را فراتر از خیابان و در ذهن جامعه می‌دانند.

مدتی می‌شد که مرفهان بی‌درد با برچسب جدید «ادایی‌ها» به میدان پز دادن برگشته و چیزهایی مثل «آیفون ۱۷ پرومکس» و نوشیدنی «ماچا» را به‌عنوان نمادهای خود برگزیده بودند اما بساطشان خیلی زود در میان هیاهوهای اعتراضات معیشتی مردم گم شد.

آزاد ارمکی، جامعه‌شناس، با انتقاد از شیوه مواجهه با اعتراضات معیشتی گفت تبدیل مسائل اجتماعی به بحران‌های امنیتی، باعث تغییر ماهیت اعتراضات می‌شود و تأکید کرد اعتراض اجتماعی امری مستمر برای بهبود کیفیت زندگی است، نه پدیده‌ای که بتوان آن را یک‌بار برای همیشه حذف یا حل کرد.

حمیدرضا جلایی‌پور، استاد جامعه‌شناسی سیاسی می‌گوید در ایران شکاف‌های زیادی وجود دارد و این شکاف‌ها غیرقابل کتمان است و تا کشور در مسیر توسعه قرار نگیرد، این شکاف‌ها پرنخواهد شد.

خشم، احساسی انسانی که اگر مهار نشود، هم فرد و هم جامعه را می‌سوزاند، امروز در خیابان، خانواده و محل کار به چشم می‌خورد. فشارهای اقتصادی، فساد، ناکارآمدی ساختاری و بی‌عدالتی، آتش این خشم را شعله‌ور کرده‌اند؛ اما راهکار نه سرکوب آن، که شناخت، پذیرش و ابراز سازنده این احساس است

پس از جنگ و با گذشت چندماه از آن، سیاست‌ها نه‌تنها تغییر نکرده‌اند، بلکه همان سیاست‌های نادرست و به بن‌بست‌رسیده گذشته بار دیگر تکرار می‌شوند. این وضعیت به‌طور طبیعی موجب افزایش ناامیدی در جامعه می‌شود.

جامعه ایران از بسیاری جهات دچار ناترازی‌های بزرگی شده است. هر صاحب قدرتی باید تأکید و سیاست خود را معطوف به حل این ناترازی‌ها کند. ولی در این میان، ناترازی مهمی وجود دارد که مانع از توجه به سایر ناترازی‌ها و حل آنها می‌شود.

سخنگوی دولت با تأکید بر اهمیت نقش‌آفرینی زنان در سطوح مدیریتی گفت: هر زن مدیر، فراتر از مسئولیت اجرایی، به‌عنوان یک نماد اجتماعی دیده می‌شود و باید میان ارزش‌ها، مسئولیت‌ها و زندگی شخصی تعادل برقرار کند.

در سیاست ایران، «مردم» همه‌جا حاضرند، جز آنجا که باید دیده و شنیده شوند. کمتر تصمیمی و ادعایی است که به نام مردم توجیه نشود و تقریباً هیچ مناقشه‌ای نیست که طرفین آن خود را سخنگوی مردم ندانند.

رئیس سازمان غذا و دارو، با اشاره به جایگاه زنان در جامعه، گفت: هیچ تحول بزرگی در سلامت بدون نقش زنان رخ نمی‌دهد.

آذر منصوری با تاکید بر اینکه شادی مردم را تهدید نبینید، نوشت: جامعه در این هوای سنگین به امید نیاز دارد.

رئیس‌جمهور در همایش بین‌المللی «حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای» تأکید کرد که آرامش جامعه زمانی حاصل می‌شود که افراد با یکدیگر منصفانه رفتار کرده و حقوق همدیگر را رعایت کنند؛ وی افزود، در چنین شرایطی مردم در برابر دشمن ایستادگی خواهند کرد و جامعه به پایداری و ماندگاری دست می‌یابد.

صادق زیباکلام در اظهاراتی تازه از حجم گسترده انتقادها نسبت به خود سخن گفت و تأکید کرد که نه‌تنها مردم در خیابان او را بابت حمایت از انقلاب ۵۷ سرزنش می‌کنند، بلکه همسر و فرزندانش نیز شدیداً با او مخالفت دارند. او می‌گوید جامعه ایران تاریخ را «محکمه قضایی» می‌بیند، در حالی که در کشورهای پیشرفته مردم با بغض و نفرت به سراغ گذشته نمی‌روند.

دکتر مهرداد هوشمند، استاد جامعه‌شناسی و پژوهشگر مسائل اجتماعی، در گفت‌وگوی اختصاصی با پُرسون مطرح کرد: یکی از شاخص‌ها و معیارهای مهم در رشد و توسعه جوامع، میزان گرایش مردم به مطالعه و کتاب‌خوانی است. هر جامعه‌ای که بخواهد در زمینه رشد و توسعه از جایگاه مطلوبی برخوردار باشد، باید برای این مولفه مهم و کلیدی برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری اساسی انجام دهد و زمینه گرایش و علاقه‌مندی بیشتر مردم به مطالعه و کتاب‌خوانی را فراهم کند.

جامعه منتظر تصمیم سیاستمداران نمی‌ماند. مردم وقتی احساس نیاز کنند، راه خودشان را می‌سازند. حالا هم سال‌هاست که درصد زیادی، از تلگرام و سایر پلتفرم های فیلترشده استفاده می‌کنند، با وجود آن‌که روی کاغذ فیلتر است.

بخش بزرگی از بی‌حجابی امروز، نه بی‌عفتی که سبک زندگی است؛ یک «مد»، یک «تیپ»؛ شبیه همان چیزی که آن‌سوی آب‌ها می‌بینند.

اظهارات اخیر یکی از خطیبان معروف کشور(حجت الاسلام علم الهدی) مبنی بر اینکه «تولید محتوا در فضای مجازی نباید آزاد گذاشته شود» و اینکه «آزادی فضای مجازی از آزادی دزدها و قاتلین بدتر است»، در ظاهر واکنشی فرهنگی به وضعیت امروز جامعه است؛ اما در عمق، شکافی را آشکار می‌کند که میان منطق حکمرانی سنتی و زیست ‌جهان شبکه‌ای امروز ایران شکل گرفته است.

دکتر مهرداد هوشمند، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه و مدرس آموزش خانواده، در گفت‌وگوی اختصاصی با پُرسون مطرح کرد: خانواده به‌عنوان سلول بنیادین و مهم‌ترین نهاد اجتماعی، نقش اساسی و کاملاً تعیین‌کننده‌ای در سلامت کل جامعه دارد. ما اگر می‌خواهیم جامعه‌ای سالم داشته باشیم، ضرورتاً باید خانواده‌های سالم داشته باشیم. جامعه زمانی می‌تواند ادعای سلامت داشته باشد که خانواده‌های سالم داشته باشد