اقتصاد بین الملل

مهم‌ترین اخبار و گزارش‌های خبری درباره اوضاع اقتصادی جهان را در حوزه اقتصاد بین الملل پرسون بخوانید.

بر اساس تحلیلی از رویترز، بسته شدن تنگه هرمز در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، منجر به جدایی سرنوشت کشورهای نفتی منطقه شده است. این تحلیل نشان می‌دهد که ایران، علی‌رغم تحریم‌ها و حملات نظامی، با افزایش ۳۷ درصدی درآمدهای نفتی، بیشترین رشد را در منطقه به خود اختصاص داده است. در مقابل، عراق و کویت با سقوط ۷۵ درصدی درآمد نفتی مواجه شده‌اند، در حالی که درآمدهای عمان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز دستخوش تغییراتی شده است. کارشناسان رویترز، موقعیت منحصر‌به‌فرد ایران در حفظ صادرات از تنگه هرمز و همچنین افزایش قیمت جهانی نفت را دلایل اصلی موفقیت ایران در این بحران می‌دانند.
قیمت نفت علی‌رغم نگرانی‌ها از کاهش مداوم عرضه به دلیل اختلال در تردد تنگه هرمز، با توجه به انتظار سرمایه‌گذاران برای روشن شدن نتایج مذاکرات مربوط به پایان جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، تغییری نکرد.

درگیری‌های اخیر خسارات قابل توجهی به اقتصاد رژیم صهیونیستی وارد کرده که فراتر از هزینه‌های نظامی است و بر رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری، تولید، بازار کار و بخش‌های حیاتی فناوری، صنعتی و خدماتی تأثیرات منفی گذاشته است.

سناتور دموکرات آمریکا می‌گوید میانگین قیمت بنزین در این کشور به ۴ دلار در هر گالن رسیده و تنش‌های نظامی با ایران عامل اصلی این جهش قیمتی است.
تنش‌های نظامی اخیر با ایران، بازارهای جهانی را با نوسانات شدیدی در حوزه انرژی و کالاهای اساسی مواجه کرده است. قیمت سوخت جت به بالاترین سطح تاریخی خود با افزایش ۹۵ درصدی رسیده و هزینه‌های حمل‌ونقل جهانی را به شدت افزایش داده است. گوگرد (۷۳%)، نفت گرمایشی (۶۸%)، نفت خام آمریکا (۶۶%)، گاز طبیعی اروپا (۵۷%) و نفت خام برنت (۵۰%) نیز رشد قابل توجهی داشته‌اند. کارشناسان اقتصادی، اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی و نگرانی‌ها درباره تأمین انرژی را دلیل اصلی این افزایش‌ها می‌دانند که می‌تواند به تورم فزاینده و فشار بر معیشت خانوارها منجر شود. در این میان، دولت‌ها برای مدیریت پیامدهای اقتصادی این بحران و تأمین پایدار انرژی تلاش می‌کنند.
وزارت نفت هند اعلام کرد که این کشور برای عبور از بحران انرژی فعلی، از ایران و سایر کشورها نفت خام می‌خرد و هرگونه مانع پرداخت را که مانع این خریدها می‌شود، رد کرد.

طبق گزارش آنکتاد (UNCTAD)، تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز با کاهش چشمگیر ۹۶ درصدی به تنها ۴ فروند در روز رسیده که عملاً به معنای توقف حمل‌ونقل دریایی از این مسیر حیاتی است. این وضعیت منجر به کاهش ۹۲ درصدی واردات غلات به منطقه خلیج فارس شده و برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار داده است که در صورت ادامه جنگ تا تابستان ۲۰۲۶، ۴۵ میلیون نفر دیگر به جمعیت گرسنگان جهان اضافه خواهند شد.
گزارش‌ها نشان می‌دهد افزایش هزینه انرژی، حمل‌ونقل و بیمه موجب شکل‌گیری موج تازه‌ای از تورم وارداتی شده و کارایی سیاست‌های سنتی پولی را کاهش داده است؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان، خطر سرایت بحران به نظام مالی و تشدید ریسک رکود تورمی در اقتصاد جهانی را افزایش می‌دهد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، با انتشار نظرسنجی در شبکه ایکس مدعی شد گروهی از مدیران بانکی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری در تلاش بوده‌اند تا سیاست‌های خصمانه علیه ایران در واشنگتن را تحت تأثیر قرار دهند.

شاخص نفت دوبی، که به عنوان معیار قیمت‌گذاری حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت خام استفاده می‌شود و در منطقه خاورمیانه قرار دارد، با توقف صادرات نفت از طریق تنگه هرمز وارد وضعیت خطری شد و بازارهای جهانی نگرانی‌های جدیدی را تجربه می‌کنند.

نتایج یک نظرسنجی در اراضی اشغالی نشان می‌دهد که ۳۱ درصد از شرکت‌های فناوری پس از آغاز حملات علیه ایران، به دنبال انتقال به خارج از این منطقه هستند. همچنین ۷۱ درصد این شرکت‌ها از پیامدهای منفی جنگ، از جمله مشکلات تامین بودجه، استمرار تولید و خطر تعطیلی، آسیب دیده‌اند.

روزنامه جروزالم پست گزارش داد که افزایش قیمت نفت و بنزین در آمریکا، که از مرز ۱۰۵ دلار برای هر بشکه عبور کرده، می‌تواند به پاشنه آشیل دونالد ترامپ در انتخابات پیش رو تبدیل شود. این افزایش قیمت‌ها که با تنش‌های منطقه‌ای همزمان شده، فشار قابل توجهی بر افکار عمومی وارد کرده و دولت‌ها را با چالش مواجه ساخته است.
پس از حملات پهپادی به دو شرکت بزرگ تولیدکننده آلومینیوم در امارات و بحرین، قیمت این فلز در بازارهای جهانی با افزایش ۵ درصدی مواجه شد. این حملات که بازیگران مهم زنجیره تأمین جهانی آلومینیوم را هدف قرار داده، می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای از جمله اختلال در عرضه و افزایش قیمت این فلز صنعتی را به دنبال داشته باشد.
سال ۱۴۰۵ با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، بازارهای جهانی را وارد دوره‌ای
بی‌ثبات کرده است. افزایش قیمت نفت خام به حدود ۱۲۰ دلار در هر بشکه، افت ۱۵ درصدی طلای جهانی و تضعیف انتظارات برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا، از نشانه‌های این وضعیت است. سرمایه‌گذاران در حال حاضر بیش از داده‌های اقتصادی، به اخبار سیاسی واکنش نشان می‌دهند و تاریخ ۶ آوریل ۲۰۲۶ به عنوان یک نقطه حساس در نظر گرفته می‌شود.
بازار نفت در سی‌امین روز جنگ رمضان با نرخ 115 دلار بازگشایی شد و در ادامه به 116 دلار رسید.

در حالی که انسداد تنگه هرمز توسط ایران، اقتصاد جهانی را به زانو درآورده است، بازخوانی پرونده‌های قدیمی نشان می‌دهد که بحران فعلی انرژی، نه یک اتفاق ناگهانی، بلکه حاصل ۴۰ سال «اشتباه محاسباتی عمدی» توسط ایالات متحده آمریکا بوده است.
قیمت طلا در معاملات پرنوسان روز دوشنبه بازار جهانی ثابت ماند، زیرا کاهش ارزش دلار با افزایش قیمت انرژی که نگرانی‌های تورمی را تشدید کرد، همزمان شد و انتظارات برای کاهش نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا در سال جاری را بیش از پیش کاهش داد.
با تشدید تنش‌ها میان طالبان و پاکستان، مسیر تجاری افغانستان به سمت ایران باز شده است. این در حالی است که روسیه نیز به دنبال بازارهای جدید صادراتی، به‌ویژه سوخت، به دلیل تحریم‌های غربی، افغانستان را بازاری جذاب یافته است. استفاده از خاک ایران به عنوان مسیر ترانزیتی، منافع اقتصادی، سیاسی و امنیتی قابل توجهی برای ایران به همراه دارد، اما رفع موانعی چون کمبود ناوگان جاده‌ای و تکمیل خطوط ریلی، برای تثبیت این کریدور حیاتی است.
یک کارشناس دیپلماسی انرژی مدعی شد که درگیری‌های اخیر، ساختار سنتی بازار انرژی را دستخوش تحول کرده و ایران با تکیه بر موقعیت ژئوپولیتیک خود در تنگه هرمز به بازیگری اثرگذارتر در معادلات انرژی جهان تبدیل شده است؛ او این شرایط را فرصتی برای افزایش نفوذ اقتصادی و بازطراحی نقش ایران در نظم جدید انرژی توصیف کرد.
سازمان آگهی های پُرسون