شوینده‌های فله‌ای؛ به نفع خانواده، به کام محیط زیست!

عرضه فله‌ای شوینده‌ها در میادین میوه و تره‌بار، با فراهم‌کردن امکان خرید به میزان دلخواه و کاهش هزینه‌های بسته‌بندی، می‌تواند ضمن کمک به مدیریت هزینه‌های خانوار، گامی مؤثر در کاهش مصرف پلاستیک و پسماندهای زیست‌محیطی باشد؛ الگویی اقتصادی و سازگار با محیط زیست که تجربه اجرای آن در کشورهای مختلف نیز نتایج قابل توجهی به همراه داشته است.

به گزارش سایت خبری پُرسون، معصومه حیدری پارسا، فعال رسانه و ارتباطات، به بهانه اجرای طرح عرضه فله‌ای شوینده‌ها در میادین میوه و تره‌بار تهران، در یادداشتی به بررسی ابعاد اقتصادی و زیست‌محیطی این طرح پرداخته است. وی کاهش هزینه‌های خانوار، حذف هزینه‌های اضافی بسته‌بندی و کاهش پسماندهای پلاستیکی را از مهم‌ترین مزایای این شیوه عرضه برشمرده و به تجربه کشورهای مختلف در توسعه این الگو اشاره کرده است.

معصومه حیدری پارسا نوشت:

عرضه فله‌ای شوینده‌ها، راهکاری است که می‌تواند هم‌زمان به مدیریت هزینه‌های خانوار و کاهش پسماندهای پلاستیکی کمک کند. حذف هزینه‌های اضافی بسته‌بندی و فراهم‌شدن امکان خرید به میزان دلخواه، از جمله مزیت‌های این شیوه عرضه است. شهرداری تهران نیز با بهره‌گیری از ظرفیت میادین میوه و تره‌بار، عرضه فله‌ای این محصولات را دنبال می‌کند؛ طرحی که در صورت اجرای صحیح، می‌تواند منافع اقتصادی و زیست‌محیطی قابل توجهی به همراه داشته باشد.

استفاده از ظرفیت‌های موجود شهری

عرضه فله‌ای شوینده‌ها در میادین میوه و تره‌بار، فرصتی برای بهره‌گیری از زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های موجود این مراکز است. پراکندگی میادین در محله‌های مختلف، دسترسی روزانه شهروندان و برخورداری از فضای مناسب عرضه کالا، این مراکز را به بستری مطلوب برای اجرای چنین طرحی تبدیل کرده است.

در این شیوه، شوینده‌ها در مخازن مخصوص عرضه می‌شوند و شهروندان می‌توانند متناسب با نیاز و میزان مصرف خود، محصول مورد نظر را خریداری کنند. به این ترتیب، امکان خرید در حجم دلخواه فراهم می‌شود و هزینه‌ای که در خرید محصولات بسته‌بندی‌شده بابت ظرف و بسته‌بندی پرداخت می‌شود، تا حدی کاهش می‌یابد.

در واقع، مصرف‌کننده هنگام خرید کالای بسته‌بندی‌شده، علاوه بر بهای محصول، هزینه ظرف و بسته‌بندی را نیز می‌پردازد؛ هزینه‌ای که در روش عرضه فله‌ای امکان حذف آن وجود دارد. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، محصولات عرضه‌شده در این طرح حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد ارزان‌تر از نمونه‌های بسته‌بندی‌شده مشابه هستند. این اختلاف قیمت، به‌ویژه درباره کالاهای پرمصرفی مانند شوینده‌ها که به‌طور مستمر در سبد خرید خانوار قرار دارند، می‌تواند به کاهش مخارج روزمره خانواده‌ها کمک کند.

استفاده از ظروف چندبارمصرف و خرید به میزان مورد نیاز نیز این امکان را فراهم می‌کند که شهروندان متناسب با میزان مصرف خود خرید کنند و هزینه‌ای بابت بسته‌بندی‌های اضافی یا حجم بیش از نیاز نپردازند. البته رعایت الزامات بهداشتی، اطمینان از کیفیت و اصالت محصولات و شفافیت در قیمت‌گذاری، از ملاحظات ضروری اجرای این شیوه عرضه است.

کاهش پسماند؛ مزیت زیست‌محیطی عرضه فله‌ای

در کنار آثار اقتصادی، عرضه فله‌ای شوینده‌ها می‌تواند به کاهش مصرف پلاستیک و تولید پسماندهای ناشی از بسته‌بندی کمک کند. در روش معمول، هر بار خرید شوینده با تهیه یک بطری یا ظرف پلاستیکی جدید همراه است؛ اما در الگوی عرضه مجدد و شارژ، یک ظرف می‌تواند بارها مورد استفاده قرار گیرد.

تداوم این شیوه، در صورت استفاده از ظروف مناسب و رعایت استانداردهای بهداشتی و نگهداری، می‌تواند نیاز به تولید و دورریختن بطری‌های یک‌بارمصرف را کاهش دهد. از این منظر، کاهش پسماندهای پلاستیکی را می‌توان یکی از پیامدهای مثبت زیست‌محیطی این طرح دانست.

تجربه‌های جهانی؛ از فروشگاه‌های محلی تا ایستگاه‌های شارژ

عرضه مجدد شوینده‌ها و استفاده از ظروف قابل شارژ، الگویی است که در کشورهای مختلف مورد توجه قرار گرفته و برخی فروشگاه‌ها و شرکت‌های بزرگ نیز آن را به اجرا گذاشته‌اند.

شیلی؛ تجربه Algramo

شرکت Algramo با راه‌اندازی دستگاه‌های شارژ، امکان خرید شوینده به میزان دلخواه و استفاده مجدد از ظروف را فراهم کرده است.

گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد درباره تجربه Algramo

بریتانیا؛ همکاری Lidl و Algramo

فروشگاه‌های Lidl در سال ۲۰۲۲ با همکاری Algramo، طرح آزمایشی شارژ مجدد شوینده‌ها را اجرا کردند.

گزارش رسمی Lidl درباره طرح آزمایشی شارژ شوینده‌ها

اندونزی؛ بیش از هزار ایستگاه شارژ

شرکت Unilever در اندونزی بیش از هزار ایستگاه عرضه مجدد راه‌اندازی کرد. این طرح در سال ۲۰۲۳ به عرضه حدود ۹۱ هزار لیتر محصول و صرفه‌جویی بیش از شش تن پلاستیک منجر شد.

گزارش Unilever درباره برنامه‌های استفاده مجدد و شارژ محصولات