به گزارش سایت خبری پُرسون، مسعود عسگری رنانی سرپرست پُرسون اصفهان در یادداشتی به بررسی ریشه‌های تاریخی هالووین و مقایسه آن با جشن‌های باستانی ایران پرداخته و بر ضرورت شناخت، احیا و معرفی آیین‌های کهن ایرانی در میان نسل جوان تأکید کرده است.
مسعود عسگری رنانی نوشت:
هالووین، جشنی که هر سال در ۳۱ اکتبر برگزار می‌شود، برخلاف تصور برخی افراد، یک آیین کاملاً جدید و ساخته‌وپرداخته صنعت سرگرمی نیست. ریشه‌های تاریخی آن را باید در جشن باستانی سامهین جست‌وجو کرد.
آیینی متعلق به اقوام سلت در بخش‌هایی از اروپا که پایان فصل برداشت محصول و آغاز زمستان را گرامی می‌داشتند.
در باورهای سنتی سلت‌ها، شب سامهین زمانی بود که مرز میان جهان زندگان و مردگان کم‌رنگ می‌شد. روشن‌کردن آتش، پوشیدن لباس‌های خاص و برخی آیین‌های مرتبط با ارواح و مردگان از سنت‌های این جشن بود. بعدها، با گسترش مسیحیت و شکل‌گیری مناسبت روز همه قدیسان در اول نوامبر، شب پیش از آن به نام «All Hallows' Eve» شناخته شد؛ نامی که به‌تدریج به Halloween تبدیل شد.
هالووین امروزی نیز با گذر زمان، به‌ویژه در آمریکا، شکل تجاری و سرگرمی‌محورتری پیدا کرد از لباس‌های ترسناک و کدوهای چراغانی‌شده تا خانه‌های وحشت و برنامه‌های نمایشی.
بنابراین، هالووین نیز مانند بسیاری از آیین‌های جهان، گذشته‌ای تاریخی دارد اما آنچه امروز در بسیاری از نقاط دنیا دیده می‌شود، بیش از آنکه بازتاب کامل ریشه‌های فرهنگی آن باشد، شکل مدرن و تجاری‌شده این مناسبت است.
ایران؛ سرزمین جشن‌هایی که با طبیعت و زندگی پیوند داشتند
در سوی دیگر این مقایسه، ایران قرار دارد سرزمینی که در طول تاریخ، جشن و شادی بخش مهمی از زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم آن بوده است. تقویم کهن ایرانی تنها به آغاز سال نو محدود نمی‌شد بلکه مناسبت‌های گوناگونی برای پاسداشت طبیعت، آب، آتش، زمین، کشاورزی، روشنایی، دوستی و یاد درگذشتگان داشت.
نوروز یکی از شناخته‌شده‌ترین این آیین‌هاست جشنی که با آغاز بهار، نو شدن طبیعت و شروع سال تازه پیوند خورده است. نوروز نه‌تنها در ایران، بلکه در کشورهای متعددی برگزار می‌شود و در سال ۲۰۲۴ نیز در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت رسید.
مهرگان نیز از جشن‌های مهم ایرانی است که با مهر، دوستی، روشنایی و برداشت محصول ارتباط دارد.
جشن سده، با آتش‌افروزی و گردهمایی مردم، نمادی از روشنایی، همبستگی و امید به پایان سرمای زمستان است. این جشن نیز در سال ۲۰۲۳ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد.
شب یلدا یا شب چله، فرصتی برای گردهمایی خانواده‌ها، پاسداشت طولانی‌ترین شب سال و استقبال نمادین از بازگشت روشنایی است. همچنین جشن تیرگان با آب و باران، آبانگان با پاسداشت آب و اسفندگان با گرامیداشت زمین و زنان در پیوند است.
در کنار این جشن‌ها، آیین فروردگان نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. این جشن زرتشتی که در پایان سال برگزار می‌شد، به یاد فروهرها و درگذشتگان اختصاص داشت و خانواده‌ها با آیین‌هایی ویژه از یاد نیاکان خود پاسداری می‌کردند.
این مجموعه نشان می‌دهد که احترام به طبیعت، شادی جمعی، خانواده و پیوند میان نسل‌ها در فرهنگ ایرانی جایگاهی دیرینه داشته است.
تفاوتی فراتر از لباس و ظاهر
تفاوت اصلی را باید در نوع نگاه به جشن‌ها جست‌وجو کرد. بسیاری از جشن‌های ایرانی با چرخه طبیعت، زندگی جمعی، احترام به عناصر حیاتی و پیوندهای خانوادگی شکل گرفته‌اند. در مقابل، هالووین در شکل امروزی خود بیشتر بر سرگرمی، پوشیدن لباس‌های عجیب، نمادهای ترسناک و فعالیت‌های تجاری استوار شده است.
هرچند ریشه‌های تاریخی آن نیز بخشی از میراث فرهنگی اقوام سلتی محسوب می‌شود.
البته نباید فراموش کرد که جشن‌های ایرانی نیز در طول تاریخ تغییر کرده‌اند و همه جزئیات و تاریخ‌های مندرج در تقویم‌های امروزی درباره آن‌ها از پشتوانه تاریخی یکسانی برخوردار نیستند. با این حال، وجود جشن‌هایی مانند نوروز، مهرگان، سده و فروردگان نشان می‌دهد که فرهنگ ایرانی از گذشته‌های دور ظرفیت گسترده‌ای برای شادی، همبستگی و پاسداشت زندگی داشته است.
چرا جشن‌های خودمان را کمتر می‌شناسیم؟
پرسش اساسی اینجاست: چرا بسیاری از جوانان ایرانی با جزئیات هالووین، نمادهای کدو، لباس‌های ترسناک و رسم قاشق‌زنی آن آشنا هستند، اما شاید درباره مهرگان، آبانگان، فروردگان یا سده اطلاعات چندانی نداشته باشند؟
