به گزارش سایت خبری پُرسون، نشست همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی با هدف بررسی راهکارهای فناورانه رفع ناترازی انرژی، امروز (سهشنبه، ۱۶ تیرماه) در محل معاونت علمی برگزار شد.
در این نشست، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با اشاره به اینکه بهرهوری یکی از محورهای اصلی برنامه هفتم توسعه است، گفت: استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و فناوریهای نوین، راهبرد دولت برای افزایش بهرهوری و کاهش ناترازی انرژی است و بر همین اساس برنامه ملی «نوآوری بار اول» تدوین شده است.
افشین افزود: قانون جهش تولید دانشبنیان ظرفیت مهمی تحت عنوان «ساخت بار اول» ایجاد کرده است که بر اساس آن، محصولاتی که برای نخستین بار در کشور تولید میشوند، پس از ارزیابی و با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، امکان انعقاد قرارداد بدون برگزاری مناقصه و بدون طی فرآیندهای طولانی اداری را خواهند داشت.
وی ادامه داد: این ظرفیت تنها به تولید کالا محدود نیست و خدمات فناورانه را نیز شامل میشود؛ به همین دلیل معاونت علمی مفهوم «نوآوری بار اول» را طراحی کرده است تا نگاه صرفاً سختافزاری و تولیدمحور، به توسعه خدمات فناورانه نیز تسری یابد.
معاون علمی رئیسجمهوری خاطرنشان کرد: بر اساس این برنامه، شرکتهای دانشبنیان میتوانند با استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، فناوریهای نوین صنعتی، تجهیزات کممصرف و سایر فناوریهای پیشرفته، پروژههای کاهش مصرف انرژی را در صنایع اجرا کنند.
حمایت از پروژههای فناورانه برای کاهش مصرف انرژی
افشین با تأکید بر اینکه محور اصلی این برنامه «بهرهوری مبتنی بر فناوری» است، گفت: هر پروژهای که بتواند با استفاده از فناوریهای نو، مصرف انرژی را کاهش دهد، مشمول حمایت خواهد شد و معاونت علمی از طریق صندوق نوآوری و شکوفایی و منابع خود، از اجرای این پروژهها پشتیبانی میکند.
وی تصریح کرد: فلسفه اصلی این طرح، کمک به صنایع برای افزایش بهرهوری انرژی است و در مرحله نخست، تمرکز آن صرفاً بر صنایع بزرگ و انرژیبر خواهد بود.
معاون علمی رئیسجمهور با بیان اینکه این طرح در فاز نخست وارد حوزه مصرف خانگی نخواهد شد، اظهار کرد: در حال حاضر تمرکز برنامه بر صنایع بزرگ است و قصد نداریم در این مرحله وارد حوزه ساختمانها یا مصرفکنندگان خانگی شویم.صنایع بزرگی همچون فولاد، پتروشیمی، صنایع غذایی، صنایع انرژیبر و سایر واحدهای بزرگ تولیدی میتوانند با استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، پروژههای کاهش مصرف انرژی را اجرا کنند.
معاونت علمی شرکت معرفی نمیکند؛ بازار را ایجاد میکند
افشین ضمن تاکید بر اینکه معاونت علمی هیچ شرکت دانشبنیانی را به صنایع معرفی نخواهد کرد و صرفاً نقش بازارسازی را بر عهده دارد؛ توضیح داد: هر صنعت میتواند شرکت دانشبنیان مورد نظر خود را انتخاب کند و اگر این شرکت بتواند ثابت کند که فناوری ارائهشده، بهعنوان مثال، موجب کاهش پنج، ۱۰ یا ۱۵درصدی مصرف انرژی میشود، امکان بهرهمندی از حمایتهای مالی فراهم خواهد شد.
معاون علمی رئیسجمهور افزود: در ابتدای مسیر، امکانپذیری علمی پروژهها بررسی میشود اما تضمین تحقق میزان صرفهجویی بر عهده خود صنعت خواهد بود.
مدل تأمین مالی طرحهای بهینهسازی انرژی؛ از قراردادهای چهارجانبه تا صرفهجویی معادل یک نیروگاه ۵۰۰ مگاواتی
افشین در ادامه سخنان خود با تشریح سازوکار اجرایی و مالی این طرح، اظهار کرد: پس از آنکه یک صنعت بزرگ، شرکت دانشبنیان مورد نظر خود را انتخاب کرد و طرح پیشنهادی برای کاهش مصرف انرژی ارائه شد، معاونت علمی در مرحله نخست امکانپذیری علمی و فنی پروژه را بررسی میکند.
این مقام مسئول افزود: قرارداد اجرای پروژه بهصورت چندجانبه میان معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی، سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، صنعت متقاضی و شرکت دانشبنیان منعقد خواهد شد تا همه تعهدات طرفین بهصورت شفاف مشخص باشد.
۵۰درصد تسهیلات، ۵۰درصد آورده صنعت
افشین با بیان اینکه معاونت علمی تنها بخشی از هزینه اجرای پروژهها را تأمین میکند، گفت: حداکثر ۵۰درصد منابع مالی هر پروژه از محل تسهیلات ارزانقیمت تأمین خواهد شد و ۵۰درصد دیگر باید از سوی صنعت سرمایهگذاری شود.
معاون علمی رئیسجمهور یکی از مهمترین ارکان موفقیت این برنامه را ایجاد شرکتهای تخصصی اندازهگیری و راستیآزمایی دانست و اظهار کرد: در دنیا ارزیابی میزان واقعی صرفهجویی انرژی بر عهده شرکتهای مستقل «اندازهگیری و صحهگذاری» (Measurement & Verification) است و این وظیفه را دستگاههای اجرایی انجام نمیدهند.
وی افزود: این شرکتها بر اساس استانداردهای بینالمللی، از جمله پروتکلهای معتبر اندازهگیری و صحهگذاری، بررسی میکنند که آیا میزان صرفهجویی وعده دادهشده واقعاً محقق شده است یا خیر.
افشین اعلام کرد: معاونت علمی آماده است تا سقف ۱۰ هزار میلیارد تومان از پروژههای فناورانه بهینهسازی انرژی حمایت کند. این منابع بهطور مستقیم به صنایع اختصاص نمییابد، بلکه به طرحهایی تعلق میگیرد که با همکاری شرکتهای دانشبنیان و با استفاده از فناوریهای نو، به کاهش مصرف انرژی منجر شوند.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به سازوکار نظارتی این طرح گفت: تمامی هزینهکردها باید در همان مسیری انجام شود که برای آن تسهیلات دریافت شده است و صنایع موظف خواهند بود اسناد مالی و گزارشهای حسابرسیشده پروژهها را ارائه کنند. بر اساس قانون جهش تولید دانشبنیان، در صورت انحراف منابع از اهداف تعیینشده، امکان اعمال جرایم قانونی تا چند برابر میزان تسهیلات پرداختی وجود دارد.
صرفهجویی سالانه تا دومیلیارد مترمکعب گاز
افشین با تشریح آثار اقتصادی اجرای این برنامه اظهار کرد: برآوردهای کارشناسی نشان میدهد اگر کل اعتبار ۱۰همتی در پروژههای کاهش مصرف گاز سرمایهگذاری شود، امکان صرفهجویی سالانه بین ۱.۵ تا ۲ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی وجود خواهد داشت.
وی افزود: مصرف سالانه گاز کشور حدود ۲۵۰ میلیارد مترمکعب است و تحقق این میزان صرفهجویی، تأثیر قابل توجهی در کاهش ناترازی انرژی خواهد داشت.
به گفته معاون علمی رئیسجمهوری، ایجاد چنین ظرفیتی از طریق توسعه زیرساختهای جدید، به سرمایهگذاری بین یک تا دو میلیارد دلار نیاز دارد، در حالی که بهرهگیری از فناوریهای دانشبنیان میتواند با هزینهای بهمراتب کمتر همین میزان صرفهجویی را محقق کند.
افشین با اشاره به ظرفیت این طرح در بخش برق نیز گفت: در صورت اجرای صحیح پروژههای بهینهسازی، امکان صرفهجویی سالانه حدود سه میلیارد کیلوواتساعت برق وجود دارد.
وی ادامه داد: این میزان تقریباً معادل تولید یک نیروگاه ۵۰۰ مگاواتی است؛ نیروگاهی که احداث آن به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون دلار سرمایهگذاری نیاز دارد.
معاون علمی رئیسجمهوری افزود: در حالی که مصرف سالانه برق کشور حدود ۳۵۰میلیارد کیلوواتساعت است، اجرای این طرح میتواند بدون ساخت نیروگاه جدید، بخشی از ناترازی برق را جبران کند.
او تأکید کرد: برآوردهای انجامشده نشان میدهد ظرفیت صرفهجویی در صنایع مختلف بهصورت دقیق محاسبه شده و مشخص است که سرمایهگذاری در کدام بخشها بازدهی بیشتری خواهد داشت؛ از همین رو، اولویت معاونت علمی حمایت از پروژههایی است که بیشترین اثرگذاری را در کاهش مصرف انرژی دارند.
معاونت علمی تسهلیگر اجرای برنامههای بهینهسازی انرژی
افشین در ادامه با تأکید بر اینکه معاونت علمی نقش «تسهیلگر» را در اجرای برنامههای بهینهسازی انرژی بر عهده دارد، اظهار کرد: هدف ما هزینهکرد مستقیم منابع در صنایع نیست، بلکه ایجاد بازاری برای فناوریهای دانشبنیان است تا صنایع با انگیزه اقتصادی به سمت استفاده از این فناوریها حرکت کنند.
وی افزود: هر زمان که یک صنعت با همکاری یک شرکت دانشبنیان بتواند پروژهای فناورانه برای کاهش مصرف انرژی تعریف کند، معاونت علمی آمادگی دارد منابع لازم را در قالب تسهیلات ارزانقیمت در اختیار اجرای آن پروژه قرار دهد.
معاون علمی رئیسجمهور با بیان اینکه موفقیت این برنامه به شکلگیری تقاضا از سوی صنایع وابسته است، گفت: تا زمانی که صنایع خود برای کاهش مصرف انرژی انگیزه نداشته باشند، طبیعتاً تقاضایی نیز برای استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان ایجاد نخواهد شد.
«اعتبار مالیاتی» مشوق جدید برای کاهش مصرف انرژی
افشین یکی دیگر از ظرفیتهای مهم قانون جهش تولید دانشبنیان را اعتبار مالیاتی دانست و اظهار کرد: شرکتهایی که در حوزه تحقیق و توسعه (R&D) برای کاهش مصرف انرژی سرمایهگذاری کنند، میتوانند از مشوقهای مالیاتی استفاده کنند.
به گفته او، در این مدل، بخشی از مالیاتی که شرکت باید به دولت پرداخت کند، با تأیید دستگاههای مسئول در همان پروژههای بهینهسازی انرژی هزینه خواهد شد.
معاون علمی رئیسجمهوری تأکید کرد: صرف کاهش مصرف انرژی برای برخورداری از این مشوق کافی نیست و فناوری باید محور اصلی اجرای پروژه باشد.اگر کاهش مصرف انرژی با استفاده از فناوریهای نو، محصولات دانشبنیان یا نوآوریهای فنی محقق شود، امکان استفاده از ظرفیت ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانشبنیان وجود خواهد داشت.
وی خاطرنشان کرد: هدف از این سیاست، تشویق صنایع به نوسازی فناوری و سرمایهگذاری در نوآوری است، نه صرفاً اجرای اقدامات معمول و کماثر.
ظرفیت گسترده دانشبنیانها برای حل ناترازی انرژی
افشین با اشاره به ظرفیت ظرفیت فناوری کشور اظهار کرد: حدود ۱۰هزار شرکت دانشبنیان در کشور فعال هستند که نزدیک به ۳۰درصد آنها در حوزه انرژی فعالیت میکنند و میتوانند بازوی اجرایی مهمی برای اجرای طرحهای بهینهسازی مصرف انرژی باشند.
وی افزود: همچنین معاونت علمی از ایجاد شرکتهای تخصصی ارزیابی و صحهگذاری پروژههای انرژی حمایت خواهد کرد.
منبع: ایسنا
