منابع آبی

بارش‌های امسال، متوسط بارندگی کشور را به محدوده نرمال رسانده و حجم آب سدهای کشور نیز نسبت به سال گذشته افزایش یافته است؛ اما این تصویر سراسری، روایت شهرهای تشنه را پنهان می‌کند؛ تهران، مشهد، کرج، اراک و ساوه همچنان در صدر مناطق درگیر تنش آبی قرار دارند.

کارگاه تدوین سند راهبردی مدیریت جامع حوزه آبریز اترک با حضور مسئولان سازمان برنامه و بودجه، دانشگاه گرگان و دستگاه‌های اجرایی دو استان خراسان شمالی و گلستان برگزار شد؛ نشستی که هدف آن گذار از بودجه‌ریزی پروژه‌محور به برنامه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در مقیاس حوزه آبریز عنوان شد.

نشست بررسی وضعیت آب و خاک در شهرستان ساوه، سایه‌ای از نگرانی و در عین حال امید را بر سر بخش کشاورزی استان مرکزی افکند. رسول شمسی، مدیر آب و خاک جهاد کشاورزی استان، ضمن اعلام خبر خوشایند تجهیز ۴۸ درصد از اراضی مستعد استان به سامانه‌های نوین آبیاری از سال ۱۳۷۰ تاکنون، بر نقش کلیدی این اقدام در صرفه‌جویی منابع آبی تأکید کرد.

ارسلان زارع استاندار بوشهر در دیدار با معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی بر اهمیت اجرای طرح‌های نوین آبیاری در استان تأکید کرد و گفت: این طرح‌ها ضامن پایداری منابع آب، افزایش راندمان و ارتقای بهره‌وری نخلستان‌های استان هستند.

با وجود افزایش ۵۶ سانتی‌متری تراز آب دریاچه ارومیه از ابتدای سال آبی، سطح آب این پهنه حیاتی همچنان ۴.۱۶ متر پایین‌تر از میانگین بلندمدت است؛ هم‌زمان، بارش‌های آذربایجان شرقی تا پنجم بهمن با ۹۵.۹ میلی‌متر نسبت به سال گذشته رشد ۳۸.۱ درصدی داشته اما هنوز ۲۲.۹ درصد کمتر از الگوی تاریخی است.

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به جایگاه ممتاز مازندران در تولید محصولات کشاورزی کشور، نسبت به کاهش منابع آبی و افت نگران‌کننده آب‌های زیرزمینی این استان هشدار داد و بر ضرورت برنامه‌ریزی جدی برای مدیریت مصرف آب تأکید کرد.

وزیر نیرو، عباس علی‌آبادی، عصر یکشنبه دوم آذر ۱۴۰۴ با صدور چند حکم، تیم مدیریتی وزارتخانه را در حوزه‌های آب، آبفا، سرمایه انسانی و شرکت‌های تخصصی تقویت کرد. در این احکام، معاونین جدید و مشاوران کلیدی منصوب شدند تا مسیر اجرای پروژه‌های بزرگ حوزه آب و برق با تمرکز و سرعت بیشتری پیش رود.

هر چند هنوز گزارش رسمی میزان بارش‌های اخیر منتشر نشده است، اما بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد استان‌هایی که بارش را تجربه کرده‌اند، بین ۳۴ تا ۹۸ درصد کاهش بارش نسبت به دوره بلندمدت و سال گذشته داشته‌اند. در این شرایط، ورودی آب به سدهای کشور نیز ۴۰ درصد کاهش یافته و حجم موجودی آب در آنها به ۱۶ میلیارد و ۹۵۰ میلیون مترمکعب رسیده است.

به گفته سخنگوی مدیریت بحران، کم‌بارشی امسال همراه با برداشت زیاد از منابع آب زیرزمینی و وضعیت نامناسب سدها، مشکلات تأمین آب در مناطق شرقی و جنوبی ایران را افزایش داده و نیازمند مدیریت منابع و صرفه‌جویی عمومی است.

قله‌ی دماوند که همیشه با پوشش سفید برفی خود در آبان ماه چشم‌ها را می‌نوازد، امسال در سکوتی خاکستری و بدون برف ایستاده است؛ شرایطی که کارشناسان محیط زیست آن را زنگ خطری جدی برای تغییرات اقلیمی در ایران می‌دانند.

هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، در نشست خبری با اصحاب رسانه با تأکید بر اهمیت مدیریت منابع آب، محیط‌زیست، توسعه گردشگری، دریانوردی و کشاورزی استان، اولویت‌بندی این حوزه‌ها را در دستور کار مسئولان و مردم گیلان اعلام کرد. وی همچنین از پیشرفت پروژه‌های زیربنایی و راه‌آهن رشت–آستارا، تقویت زیرساخت‌های درمانی و توسعه گردشگری پایدار خبر داد و بر لزوم همدلی و سرمایه‌گذاری در آموزش مهارتی برای ایجاد اشتغال پایدار تأکید کرد.

مدیرعامل آب منطقه‌ای گیلان از آماده بهره‌برداری شدن دو پروژه آبی در ماسال و لاهیجان خبر داد و گفت: هم‌اکنون چهار سد لاستیکی دیگر نیز در حال احداث است.

وحیدرضا شادفر، محقق و پژوهشگر، بحران کم‌آبی و تغییر اقلیم را جدی‌ترین تهدید برای آینده کشاورزی ایران می‌داند و معتقد است افزایش دما، تبخیر شدید منابع آبی، فرسایش خاک و ریزگردها امنیت غذایی کشور را نشانه گرفته است. او راهکار برون‌رفت از این وضعیت را احداث بادشکن می‌داند.

مدیر منابع آب آستانه اشرفیه گفت: دو مورد رفع تصرف حد اراضی استملاکی در شهرستان آستانه‌ اشرفیه به ارزش ۱۷ میلیارد تومان انجام شد.

وزیر نیرو با هدف افتتاح چند پروژه مهم در حوزه آب و برق و بازدید از طرح‌های زیرساختی بزرگ به آذربایجان‌شرقی سفر کرد.

سخنگوی صنعت آب با تأکید بر ضرورت گذار از سیاست‌های ناکارآمد گذشته، بازار بهره‌وری آب را یکی از راهکارهای کلیدی برای مقابله با ناترازی منابع آبی کشور دانست.

تا چندی قبل امکان غرس راحت نهال و درختکاری در بیابان و اقلیم های سخت را نداشتیم، یا اگر مقدور بود، با زحمتی مضاعف، آبیاری های مکرر و با صرف بودجه هایی کلان همراه بود تا نهال به درختی تبدیل بشود و دستیابی به اهداف زیستی میسر گردد، اما اخیراً متخصصان و پژوهشگران ایرانی، با سالها تلاش، این معضل را برای همیشه برطرف کردند و راه برای انجام فعالیت درختکاری، جنگلکاری اقتصادی و ایجاد فضای سبز یا پوشش گیاهی حوزه های آبخیز صعب العبورکه با کمبود آب و کسری بودجه نیز روبرو هستند، هموار گردیده است.

معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا، گفت: پیش‌بینی‌ها از تداوم کم‌بارشی در ماه‌های آینده خبر می‌دهند، این شرایط نیازمند مدیریت منابع موجود و اجرای سیاست‌های مؤثر برای مقابله با بحران است.

مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای البرز گفت: در حال حاضر فقط هشت درصد سد کرج پر است.