عربستان، ترکیه و پاکستان در تلاشند چارچوبی منطقهای جدید شکل دهند که فراتر از همکاری نظامی، به هماهنگی سیاسی گستردهتری منجر شود، ائتلافی که پتانسیل مدیریت بحرانها و باز کردن کانالهای مذاکره با تهران برای رسیدن به تفاهم در پروندههای حساس (مانند خلیج فارس، دریای سرخ، تنگه هرمز و بابالمندب) را دارد.
توافقنامه دفاع مشترک مکه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان میتواند نشانهای از تلاش برای شکلدهی به یک معماری امنیتی جدید در منطقه باشد؛ اما تفاوت منافع و تهدیدهای امنیتی اعضا، ابهام در تعریف دفاع مشترک، وابستگی به آمریکا و نبود سازوکارهای روشن نظامی، کارآمدی واقعی این پیمان را با پرسشهای جدی مواجه کرده است.
کشورهای عربی منطقه خلیج فارس، از آغاز نتوانستند انقلاب اسلامی و ملت ایران و تحول سیاسی- اجتماعی در ایران را بشناسند و بفهمند و متناسب با این تحول رفتار کنند.
پس از شکلگیری پیمان دفاعی میان ترکیه، عربستان و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، عدهای همچنان با شور و حرارت خاصی، پیوستن ایران به این ائتلاف را راهکاری منطقی میدانند؛ بیآنکه به میزان امکانپذیری آن توجه کنند.
تعدادی از اعضای مجلس نمایندگان ترکیه با انتقاد از توافقنامه دفاعی مشترک ترکیه با عربستان و پاکستان، امضای آن توسط رئیس جمهور را مغایر با قانون اساسی این کشور دانستند و خواستار ارجاع آن به مجلس شدند.
وزارت امور خارجه عربستان از بیانیه شورای امنیت سازمان ملل متحد که در آن حملات موشکی نیروهای مسلح یمن در پاسخ به حملات هوایی عربستان را محکوم ساخت، استقبال کرد و در همین حال صنعا این بیانیه را جانبدارانه دانست.
روزنامه الاخبار در تحلیلی با اشاره به رویکرد عربستان در قبال تحولات منطقه نوشت ریاض نباید خود را به ابزاری در دست آمریکا تبدیل کند و همچنان ترجیح میدهد از رویارویی با تهران دوری کند.
خبرگزاری رسمی عربستان (واس) گزارش داد محمد بنسلمان، ولیعهد این کشور، در تماس تلفنی با دونالد ترامپ درباره تحولات منطقه و پیامدهای منطقهای و بینالمللی آن گفتوگو کرده است.
دونالد ترامپ مدعی شد که در پی درخواست ایران و چند کشور منطقه، تصمیم گرفت حمله برنامهریزیشده آمریکا به ایران را متوقف کند تا فرصت برای دستیابی به یک توافق فراهم شود. این تصمیم در حالی اعلام شد که ساعاتی پیش پایگاه خبری آکسیوس فاش کرده بود محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در تماس مستقیم با رئیسجمهور آمریکا نسبت به حمله گسترده به ایران ابراز نگرانی کرده و از او خواسته بود از تشدید تنشها خودداری کند.
وبگاه آمریکایی آکسیوس و شبکه سیانان به نقل از منابع خود خبر دادند شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان با جی دی. ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، در کاخ سفید دیدار داشتهاند.
شبکه قطری العربی به نقل از یک منبع دولتی عراق گزارش داد سفر رسمی نخستوزیر عراق به عربستان سعودی که قرار بود فردا انجام شود، به دلیل تحولات امنیتی اخیر لغو شده است.