بازار ارز

آخرین وضعیت شامخ که توسط مرکز پژوهش های اتاق بازرگانی ایران منتشر شده ونسخه ای از آن در اختیار اطلاعات قرار گرفته،نشان می دهددر آذر ماه ۱۴۰۴ هر چند روند رکودی طی ماه‌های اخیر تداوم داشته، اما از شدت آن کاسته شده است.

تجارب نشان می‌دهد که اصلاح نظام ارزی کشور یک ضرورت است، نه یک انتخاب. گذر به سازوکار ارز تک‌نرخی می‌تواند بسیاری از مشکلات را برطرف کند.

بانک مرکزی اعلام کرد در نخستین روز فعالیت بازار یکپارچه حواله ارز، حجم عرضه ارز از تقاضا پیشی گرفته و بازار با مازاد ۳۰ میلیون دلاری همراه بوده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تراز مثبت عرضه در آغاز این بازار است.

تاریخ نشان داده است؛ بانک مرکزی جای آزمون و خطای سیاسی نیست. هر دخالت کوتاه‌مدت در سیاست‌های پولی، نه تنها بحران را به آینده منتقل می‌کند، بلکه اولین قربانی آن، معیشت مردم است.

جهش‌های ارزی، محصول ۴ عامل زیربنایی در اقتصاد کشور است. بی‌ثباتی نرخ ارز در اقتصاد ایران، یک پدیده تک‌عاملی نیست که بتوان صرفاً با رفع تحریم یا دستورات پلیسی آن را درمان کرد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به نگرانی‌های اخیر بازار ارز، از اجرای مصوبه‌ای ۱۷ بندی برای تثبیت و آرام‌سازی بازار خبر داد و تأکید کرد که بازگشت ارز شرکت‌ها به چرخه اقتصادی کشور آغاز شده و برخی آمارهای مطرح‌شده در این حوزه نادرست است.

بر اساس اعلام مرکز مبادله ارز، نرخ فروش دلار به 121,411 تومان رسید و یورو و درهم نیز در بازار اسکناس و حواله‌ای روند افزایشی داشتند.

رونمایی از طرح «پیش‌فروش ارز صادراتی» در بانک تجارت، تنها معرفی یک محصول جدید بانکی نبود؛ بلکه می‌توان آن را نشانه‌ای از آغاز دوره‌ای تازه در تعامل میان بانک‌ها، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی دانست. این طرح، که برای نخستین‌بار در شبکه بانکی کشور معرفی شده، هم‌زمان با هفتمین مرحله انتشار اوراق مرابحه ارزی و در حضور رئیس‌کل بانک مرکزی و مدیران صنعت پتروشیمی ارائه شد و از همان ابتدا به‌عنوان یک تحول واقعی در سیاست‌های ارزی کشور مورد توجه قرار گرفت.

بانک مرکزی با اجرای مجموعه‌ای از تصمیمات عملیاتی و همکاری دستگاه‌های اقتصادی، قصد دارد ثبات و تعدیل قیمت‌ها در بازار ارز و طلا را تضمین کند.

در روز دوشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۴، بازار طلا و ارز تهران شاهد افزایش محسوس قیمت‌ها بود. بهای هر گرم طلای ۱۸ عیار از مرز ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان گذشت و نرخ دلار نیز با جهشی تا ۱۱۳ هزار تومان همراه شد. هم‌زمان، انواع سکه از ۲۰۰ هزار تا ۴ میلیون تومان افزایش قیمت را تجربه کردند.

بهای دلار در معاملات روز یکشنبه بدون تغییر نسبت به روز شنبه، در سطح ۱۰۷ هزار و ۷۰۰ تومان بسته شد. تحلیلگران هشدار می‌دهند که ثبات کنونی بازار ارز شکننده است و هرگونه تغییر در متغیرهای اقتصادی یا سیاسی می‌تواند تعادل این بازار را برهم زند.

در نخستین روز معاملاتی هفته، دلار با افت ۱۳۰ تومانی نسبت به آخرین معاملات هفته گذشته، در محدوده ۱۰۷ تا ۱۰۸ هزار تومان نوسان کرد. تحلیلگران معتقدند بازار ارز ایران در فضای مدیریت‌شده و کنترل‌شده بانک مرکزی قرار دارد و معامله‌گران همچنان محتاطانه رفتار می‌کنند. هم‌زمان درهم امارات و دلار هرات نیز در محدوده‌های حمایتی تثبیت شدند و انتظار می‌رود بازار تا دریافت سیگنال‌های سیاسی و اقتصادی جدید، نوسان محدودی داشته باشد.

در پنجمین روز هفته، بازار ارز چهره‌ای آرام و محتاط از خود نشان داد. نوسانات محدود دلار و درهم، در کنار کاهش نرخ رسمی ارزها، نشانه‌ای از تداوم سیاست کنترلی بانک مرکزی و سردرگمی معامله‌گران است؛ بازاری که به تعبیر کارشناسان، وارد مرحله‌ای از «خواب مصنوعی» و انتظار برای محرک‌های سیاسی جدید شده است.

با توجه به مختصات خاص اقتصاد ایران، باید پرسید که چه نهادی واقعاً مسئول کنترل بازار ارز است؟

بازارساز برای کنترل قیمت دلار در بازار در حال انجام اقدامات متعددی است. از تزریق ۵۰۰ میلبون دلار به بازار تا آغاز به کار تالار دوم در مرکز مبادله. همزمان امکان آزادسازی ارز تا سقف ۱۰۰ هزار دلار برای تولیدکنندگان نیز فراهم می‌شود. کارشناسان معتقدند این اقدامات می‌تواند نرخ ارز را در کوتاه‌مدت کنترل کند.

یک کارشناس اقتصادی گفت در روزهای اخیر نرخ دلار در بازار ارز افزایش یافته و مهم‌ترین علت آن نگرانی‌های ناشی از تحولات سیاسی و مسئله مکانیسم ماشه است.

به طور کلی در پاسخ به سوال آیا حساب اسلامی حلال است؟ می توان گفت که بله، انجام معمالات فارکس در قالب حساب اسلامی یا حساب بدون سواپ حلال است.

حسین شریعتمداری در یادداشتی با انتقاد از ضعف نظارت بر بازار ارز، نسبت به تأثیرگذاری یک کانال تلگرامی بر نرخ دلار هشدار داد و تأکید کرد: مدیریت اقتصادی کشور نباید در اختیار دشمن قرار گیرد.

حجم کل معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ایران در معاملات شنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۴، به تفکیک نوع ارز، ۵۴.۱ میلیون درهم، ۲۷.۲ میلیون دلار، ۳۶.۳ میلیون یوآن و ۱۰ میلیون یورو گزارش شد.

در پی افزایش قیمت‌ در بازار ارز و طلا طی دو - سه روز اخیر، یک کارشناس اقتصادی به عوامل بین‌المللی اثرگذار بر تغییرات نرخ دلار و طلا اشاره کرد و گفت: اصولا وقتی آمریکا به سمت جنگ تعرفه‌ای یا نظامی می‌رود؛ زمینه‌های لازم برای افزایش طلا ایجاد می‌شود. از سوی دیگر ترامپ تنش‌های سیاسی خود را بیشتر کرده که باعث افزایش نرخ ارز در بازار داخلی شده است.