در بحبوحه افزایش تنشهای سیاسی و نظامی میان تهران و واشنگتن، و در حالی که سایه تهدیدهای دونالد ترامپ بر فضای روابط دو کشور سنگینی میکند، نمایندگان ایران و آمریکا روز شنبه در عمان، بدون دیدار مستقیم، به گفتوگویی حساس و سرنوشتساز وارد میشوند. این نشست غیرمستقیم، که با میانجیگری عمان برگزار میشود، میتواند نقطه عطفی در روابط پرتنش دو کشور پس از چهار دهه دشمنی باشد—یا به تعبیر تحلیلگران، آخرین فرصت پیش از تقابل.
در شرایطی که مذاکرات میان ایران و آمریکا وارد فازهای حساستری شده، هجمهها و عملیات روانی علیه این روند نیز شدت گرفته است؛ پدیدهای که بدون درک نقش رژیم صهیونیستی در هدایت این جریان، نمیتوان آن را بهدرستی تحلیل کرد. تلآویو با نگاهی بحرانمحور، از هرگونه تنشزدایی در منطقه واهمه دارد؛ چرا که صلح، اساساً با منطق موجودیت این رژیم در تضاد است.
دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا درباره گفتگوهای غیرمستقیم میان تهران – واشنگتن در روز شنبه ۲۳ فروردین ماه در عمان گفت: ما روز شنبه با ایران مذاکره می کنیم و نشست مهمی با آنها داریم.
«کارولین لیویت» سخنگوی کاخ سفید روز جمعه با اشاره به مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا عنوان کرد که «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا به دیپلماسی اعتقاد دارد.
در پی اعمال تعرفههای سنگین گمرکی جدید از سوی آمریکا علیه کالاهای وارداتی از چین، وزارت بازرگانی چین با محکوم کردن این اقدام، واشنگتن را به نقض خطرناک حقوق شرکتهای چینی متهم کرد و اعلام داشت که در صورت ادامه این روند، پکن نیز با قدرت مقابله خواهد کرد. این وزارتخانه همچنین از اعمال تعرفه ۸۴ درصدی بر واردات کالاهای آمریکایی خبر داد.
تارنمای آمریکایی «آکسیوس» فاش کرد که دموکرات های مجلس نمایندگان آمریکا کارزاری جدی را برای وادار کردن «ایلان ماسک» برای خروج از دولت «دونالد ترامپ» رئیس جمهور این کشور تا تاریخ ۳۰ ماه مه (۹خرداد) آغاز کرده اند.
در دومین سفر غیرمنتظره بنیامین نتانیاهو به آمریکا، نهتنها رؤیای تحمیل سیاستهای تلآویو بر پرونده هستهای ایران به شکست انجامید، بلکه ترامپ نیز با عبور از مدل مطلوب اسرائیل، از گفتوگوی مستقیم با تهران سخن گفت. این سفر پرحاشیه، که همزمان با تشدید تحولات در غزه، تعرفههای گمرکی و رقابت منطقهای با ترکیه انجام شد، بیش از آنکه نمایانگر قدرتنمایی صهیونیستها باشد، نشاندهنده فروپاشی یکی از آخرین امیدهای لیکود برای اثرگذاری بر کاخ سفید بود.
روزنامه خراسان در تحلیلی با تأکید بر اینکه مذاکرات اخیر با آمریکا با مجوز رهبری انجام میشود، نوشت: با اینحال، تجربه و منظومه فکری رهبر انقلاب نشان میدهد که مذاکره با آمریکا راهحل مشکلات کشور نیست و نباید به اولویت اصلی تبدیل شود. این یادداشت هشدار میدهد که تمرکز بیش از حد بر مذاکرات، به جای توجه به اقتصاد مقاومتی و تولید، موجب انحراف در اولویتهای راهبردی کشور خواهد شد.
تایمز اسرائیل نوشت: کانال ۱۲ گزارش داد که دولت آمریکا تنها چند ساعت پیش از دیدار نتانیاهو با ترامپ در کاخ سفید، به او اطلاع داد که آمریکا وارد مذاکرات مستقیم با ایران درباره برنامه هستهای این کشور شده است.
علی خضریان عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس طی یادداشتی نوشت:
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس طی یادداشتی با اشاره به روز ملی فناوری هستهای و در آستانه مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا نوشت: گذر زمان ترامپ ۲۰۲۵ را بیش از ترامپ ۲۰۱۶ با دیوار سخت واقعیت مواجه خواهد کرد.
وزیر امور خارجه روسیه با بیان اینکه رویکرد اروپا نسبت به روسیه تهاجمی است، گفت: قبل و بعد از جنگ جهانی دوم، به ترتیب اروپاییها و آمریکاییها بانیان درگیریها در جهان بودهاند.
رسانههای اروپایی در آستانه مذاکرات حساس ایران و آمریکا در عمان، ضمن استقبال محتاطانه از فعالشدن مجدد تلاشهای دیپلماتیک، هشدار دادند که دستیابی به توافقی پایدار مستلزم بازسازی اعتماد آسیبدیده و فاصلهگرفتن غرب از سیاستهای شکستخورده گذشته است.
به گزارش «جروزالمپست» به نقل از یک منبع آگاه به مذاکرات دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، رئیسجمهوری آمریکا در این دیدار گفته است: «ایران نمیتواند به سلاح هستهای دست یابد. تاسیسات هستهای نظامی نه، تاسیسات هستهای غیرنظامی بله.»
کوروش احمدی دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل در یادداشتی نوشت:
مذاکراتی که گفته شده از روز شنبه ۲۳فروردین شروع خواهد شد با برخی مسائل شکلی و محتوایی مواجه خواهد بود. یکی از موضوعات شکلی، موضوع فرمت مذاکرات است. در گذشته مذاکرات در قالب ۱+۵ انجام میشد. بهعلاوه، کلا ایران در گذشته هیچگاه مایل به مذاکره دو به دو با آمریکا نبوده است. اکنون موافقت ایران با مذاکره با آمریکا، چه بهطور مستقیم و چه غیرمستقیم، این سوال را پیش آورده که نقش پنجکشور دیگر شامل روسیه و چین و سه کشور اروپایی چه خواهد بود.
واقعیت اخبار اقتصادی و مالی این است که «ترامپ» یکباره شوک تخریبی را بر اقتصاد بینالمللی و بهویژه چرخش روابط مالی دولتها ایجاد کرده است و اغلب دولتها وارد تونل «جنگ تعرفهها» شدهاند که آینده آن حتی در کوتاه مدت نامعلوم است.
واقعیت این است که ما اکنون در میانه جنگ ترکیبی با دشمن به سرکردگی آمریکا هستیم. یکی از اضلاع اصلی در این نبرد، حمله گسترده اقتصادی است. بر همین اساس لازم و ضروری است که دولت جناب آقای پزشکیان، ضمن هوشیاری در مقابل عملیات روانی دشمن- که با مشارکت پادوهای آمریکا در ایران به آن ضریب داده میشود- از افتادن در دام «شرطی سازی اقتصاد» جلوگیری کرده و برای خنثی سازی نقشه شوم دشمن، در میدان اقتصادی آرایش جنگی به خود بگیرد.
در شرایطی که با صحبت های دوشنبه شب ترامپ و توئیت عراقچی مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در عرصه دیپلماسی منطقهای به نقطه حساسیت رسیده است و شنبه به صورت رسمی و در سطوح بالا قرار است جریان پیدا کند، همزمان با تلاش برای تثبیت فضای گفتوگو، باید به نقش کلیدی و مخرب اسرائیل و برخی رقبای منطقهای در فضای مذاکرات اشاره کرد.
روزنامه «واشنگتن پست» بامداد چهارشنبه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور غرب آسیا در صورت دعوتشدن به تهران هم سفر میکند.