کتاب و ادبیات

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی به دوازدهمین دوسالانه بین‌المللی کاریکاتور تهران، کاریکاتور را هنری زنده و اثرگذار دانست که فراتر از مرزهای زبان و جغرافیا با جامعه انسانی گفت‌وگو می‌کند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از تخریب و آسیب‌های جدی به بیش از ۵۰ کتابخانه عمومی در جریان حوادث اخیر خبر داد و تاکید کرد که این خسارت‌ها به‌ ویژه بر مراکز فرهنگی در مناطق کم‌برخوردار تأثیر منفی گذاشته است.

در چهل‌وسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، هفت کتاب در حوزه کلیات به مرحله دوم داوری راه یافتند که تنها یک اثر به موضوع نسخ خطی اختصاص دارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به حذف ارز ترجیحی و تأثیر آن بر بازار کاغذ، از تلاش دولت برای جلوگیری از کمبود و افزایش افسارگسیخته قیمت کاغذ خبر داد و گفت سیاست جدید ارزی، کاغذ را نیز مشمول تغییرات کرده است؛ موضوعی که نگرانی ناشران و اصحاب قلم را افزایش داده است.

رئیس‌جمهور در پیامی به کنفرانس بین‌المللی «ماجرای فکر فلسفی در اندیشه‌های غلامحسین ابراهیمی دینانی» با تأکید بر ضرورت گسترش گفت‌وگو در سطوح ملی، دینی و جهانی، گفت: اشاعه گفت‌وگو می‌تواند بشریت گرفتار بحران معنا و هویت را نجات دهد.

دکتر جواد صفی‌نژاد، استاد بازنشسته گروه انسان‌شناسی دانشگاه تهران و چهره برجسته مطالعات اقوام، عشایر و نظام‌های سنتی آبیاری ایران که از او به عنوان «پدر کاریز ایران» یاد می‌شود، دار فانی را وداع گفت و جامعه علمی و فرهنگی کشور را در سوگ فرو برد.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور همزمان با فرارسیدن شب یلدا، مجموعه ۱۶ جلدی «فرهنگ قصه‌شناسی شب یلدا» را اثری مرجع و کم‌نظیر در حوزه مردم‌نگاری و روایت‌پژوهی دانست؛ مجموعه‌ای که با بیش از ۹ هزار صفحه، تصویری جامع از میراث روایی و آیینی ایرانیان در بلندترین شب سال ارائه می‌دهد.

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با تأکید بر نقش هنر در معنابخشی به جامعه، گفت: هنر اسلامی تنها بیان احساسات نیست بلکه تلفیقی از حکمت، علم، زیبایی و مسئولیت اجتماعی است و اگر در عصر فناوری و هوش مصنوعی برای بازتولید آن اقدام نکنیم، به مصرف‌کننده محصولات هنری غربی تبدیل خواهیم شد.

معاون اول رئیس‌جمهور با تسلیت درگذشت دکتر اشرف بروجردی، بر ضرورت بازتعریف جایگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی تأکید کرد و گفت این نهاد باید نقشی فعال و راهبردی در توسعه علم، فناوری و دیپلماسی علمی کشور ایفا کند.

در نشست بانوان نویسنده، صالحی تاکید کرد بازآفرینی خاطرات دفاع مقدس و روایت‌های زنانه می‌تواند نسلی که جنگ را ندیده است با ایثار و مقاومت ملت ایران پیوند دهد و به «وطن‌نگاری» و ماندگاری ایران کمک کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی با تأکید بر نقش ماندگار کامران فانی در سامان‌دهی دانش و تقویت بنیان‌های علمی و کتابداری کشور، درگذشت این پژوهشگر، مترجم و کتابدار برجسته را تسلیت گفت.

رئیس‌جمهور در پی درگذشت استاد کامران فانی، پژوهشگر، کتاب‌شناس و مترجم برجسته کشور، با صدور پیامی ضمن تسلیت به جامعه علمی و فرهنگی، از خدمات ماندگار این چهره فرهیخته در پاسداشت میراث مکتوب ایران تجلیل کرد.

در آیین اختتامیه سومین دوسالانه جایزه ملی غزل حسین منزوی، پیام سید عباس صالحی با تأکید بر جایگاه غزل در فرهنگ ایرانی قرائت شد؛ پیامی که بر پویایی این قالب ادبی و نقش چهره‌هایی چون منزوی در تداوم بالندگی شعر فارسی تأکید داشت.

سیدعباس صالحی با صدور پیامی، درگذشت داود شایسته‌خصلت از چهره‌های اثرگذار و خوش‌نام صنعت چاپ کشور را تسلیت گفت و خدمات سال‌ها تلاش او در تربیت نیروهای متخصص این حوزه را ستود.

با وجود رشد شش درصدی ارزش ریالی کتاب‌ها، تعداد و شمارگان کتاب‌های کودک و نوجوان به شکل قابل توجهی کاهش یافته و نشان از نگرانی‌های جدی در این حوزه دارد.

فراخوان دهمین کنگره ملی «شعر ایثار» به میزبانی بنیاد شهید استان فارس تا ۱۵ دی ۱۴۰۴ تمدید شد و شاعران می‌توانند آثار خود را در قالب‌های مختلف به دبیرخانه ارسال کنند.

در سال ۲۰۲۵، زیباترین زبان‌های جهان از نظر زیبایی‌شناسی، ظرافت ادبی و غنای فرهنگی مشخص شدند. در این فهرست، فارسی در رتبه هشتم قرار گرفته است.

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی اعلام کرد که ۲۶ آذر تهران میزبان یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی و اندیشه‌ای سال خواهد بود؛ مراسم اعطای جایزه جهانی امام خمینی(ره) که با حضور پژوهشگران و اندیشمندانی از ۱۳ کشور جهان در محل اجلاس سران برگزار می‌شود.

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی اعلام کرد که شهرداری مشهد در دو سال گذشته هیچ مبلغی از نیم درصد درآمدهای عمومی خود را به انجمن کتابخانه‌های عمومی واریز نکرده است.

حجت‌الاسلام محمدرضا عابدینی در جمع شاعران جوان در مسجد جمکران تأکید کرد که شعر می‌تواند در جریان‌های جهادی و مقاومت نقش کلیدی داشته باشد و اثرگذار در جنگ‌های شناختی آخرالزمان باشد، مشروط بر اینکه روایت الهی در آن رعایت شود.

دکتر مهرداد هوشمند، استاد جامعه‌شناسی و پژوهشگر مسائل اجتماعی، در گفت‌وگوی اختصاصی با پُرسون مطرح کرد: یکی از شاخص‌ها و معیارهای مهم در رشد و توسعه جوامع، میزان گرایش مردم به مطالعه و کتاب‌خوانی است. هر جامعه‌ای که بخواهد در زمینه رشد و توسعه از جایگاه مطلوبی برخوردار باشد، باید برای این مولفه مهم و کلیدی برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری اساسی انجام دهد و زمینه گرایش و علاقه‌مندی بیشتر مردم به مطالعه و کتاب‌خوانی را فراهم کند.

تازه‌ترین نظرسنجی «فرهنگ کتابخوانی در ایران» نشان می‌دهد که تنها ۴۱ درصد مردم کتاب می‌خوانند و میانگین مطالعه روزانه کتاب‌های غیردرسی برای کل جمعیت تنها ۱۰.۹ دقیقه است. علاقه به رمان و داستان، کتاب‌های تاریخی و روانشناسی بالاترین سهم را در میان موضوعات مطالعه دارند و کمبود وقت، مهم‌ترین مانع کتابخوانی محسوب می‌شود.

مراسم هفته کتابخوانی دانشگاه پیام‌نور استان البرز روز سه‌شنبه ۲۷ آبان‌ماه با حضور دکتر حمید سعیدیان، رئیس دانشگاه، جمعی از مدیران، اساتید و دانشجویان برگزار شد؛ مراسمی پربار که در آن بر نقش بی‌بدیل مطالعه در آینده نسل جوان و اهمیت تبدیل کتابخوانی به یک عادت پایدار تأکید شد.