در بحبوحه افزایش تنشهای سیاسی و نظامی میان تهران و واشنگتن، و در حالی که سایه تهدیدهای دونالد ترامپ بر فضای روابط دو کشور سنگینی میکند، نمایندگان ایران و آمریکا روز شنبه در عمان، بدون دیدار مستقیم، به گفتوگویی حساس و سرنوشتساز وارد میشوند. این نشست غیرمستقیم، که با میانجیگری عمان برگزار میشود، میتواند نقطه عطفی در روابط پرتنش دو کشور پس از چهار دهه دشمنی باشد—یا به تعبیر تحلیلگران، آخرین فرصت پیش از تقابل.
اسماعیل بقایی، سخنگو و رئیس دیپلماسی عمومی وزارت خارجه، از اعزام هیأتی به ریاست سیدعباس عراقچی به مسقط خبر داد. او در پستی در شبکه اجتماعی ایکس با تأکید بر توکل به خداوند، از عزم جدی دستگاه دیپلماسی برای صیانت از اقتدار و منافع ملی ایران سخن گفت. این سفر با همراهی وزیر امور خارجه و جمعی از دیپلماتهای مجرب انجام میشود.
اگر موضوع مذاکرات غیرمستقیم روز شنبه، با آمریکا، برنامه هستهای ایران است -که هست- و پیششرط ما لغو تحریمهاست -که چنین است- از هم اکنون میتوان پیشبینی کرد که مذاکرات شنبه مانند مذاکرت غیر مستقیم قبلی، بینتیجه میماند.
وزیر امور خارجه کشورمان در پایان سفر خود به الجزایر، این کشور را بازیگری بزرگ و تأثیرگذار در جهان اسلام خواند و با تأکید بر ریشهدار بودن روابط تهران و الجزیره، گفت: ایران و الجزایر در موضوعات اساسی جهان اسلام بهویژه مسئله فلسطین، مواضعی همسو و مشترک دارند. عباس عراقچی همچنین نقش فعلی الجزایر در شورای امنیت را نماد حمایت از منافع مسلمانان دانست.
روزنامه جمهوری اسلامی با تفکیک مخالفان مذاکره به دو دسته، کاسبان تحریم را یکی از اصلیترین موانع گفتوگوهای دیپلماتیک دانست و نوشت: این گروه سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار از تداوم تحریمها سود میبرند و طبیعی است که منافع ملی برایشان اهمیتی نداشته باشد. این روزنامه همچنین تأکید کرد که رژیم صهیونیستی و جریانهای معاند نیز از آغاز روند مذاکره خشمگیناند و تمام توان خود را برای شکست آن بهکار گرفتهاند. در ادامه آمده است: راه حل مشکلات اقتصادی کشور، نه در تقابل و درگیری، بلکه در آرامش و حمایت از مسیر دیپلماسی است.
وزیر امور خارجه کشورمان در گفتوگویی دیپلماتیک، بر لزوم اقدام فوری و هماهنگ کشورهای منطقه برای توقف جنایات رژیم صهیونیستی و برقراری آتشبس در غزه تأکید کرد و آن را کلید حل سایر بحرانهای منطقهای دانست. طرفین این گفتوگو همچنین با ابراز نگرانی از ادامه اشغالگری و حملات در غزه، لبنان، سوریه و یمن، خواستار افزایش تحرکات دیپلماتیک برای کاهش تنشها و جلوگیری از گسترش بحران در منطقه شدند. بررسی روند گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط نیز از دیگر محورهای این گفتوگو بود.
روزنامه خراسان در تحلیلی با تأکید بر اینکه مذاکرات اخیر با آمریکا با مجوز رهبری انجام میشود، نوشت: با اینحال، تجربه و منظومه فکری رهبر انقلاب نشان میدهد که مذاکره با آمریکا راهحل مشکلات کشور نیست و نباید به اولویت اصلی تبدیل شود. این یادداشت هشدار میدهد که تمرکز بیش از حد بر مذاکرات، به جای توجه به اقتصاد مقاومتی و تولید، موجب انحراف در اولویتهای راهبردی کشور خواهد شد.
سخنگوی مجمع تشخیص مصلحت نظام در شبکه ایکس از بررسی پیوستن ایران به کنوانسیون مقابله با تأمین مالی تروریسم (CFT) و کنوانسیون پالرمو در جلسه چهارشنبه هفته آینده مجمع خبر داد.
سخنگوی وزارت خارجه در پیامی به مناسبت روز ملی فناوری هستهای در شبکه ایکس نوشت: وزارت امور خارجه، همچون گذشته، با تمام توان از همه ظرفیتهای خود برای پاسداشت حقوق ملت ایران در حوزه هستهای استفاده خواهد کرد.
نماینده مردم تهران در مجلس گفت: با توجه به مذاکرات غیرمستقیم، نباید از داخل کشور پیام ضعف به بیرون ارسال شود و مجمع باید به رأی مجلس در خصوص لوایح CFT و پالرمو توجه کند.
رییس پیشین سازمان انرژی اتمی در پیامی خطاب به «سیدعباس عراقچی» وزیر خارجه کشورمان، وظیفه حساس حفاظت از منافع در مذاکرات هستهای با آمریکا را یکی از بغرنجترین لحظات تاریخی ایران زمین دانست و گفت که این وظیفه امروز بر دوش شما گذاشته شده است.
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: مذاکرات آتی در مسقط فرصت جدیدی به دیپلماسی و آزمونی برای سنجش جدیت آمریکا است که سابقه طولانی بدعهدی و یکجانبهگرایی در کارنامه خود دارد.
مذاکراتی که گفته شده از روز شنبه ۲۳فروردین شروع خواهد شد با برخی مسائل شکلی و محتوایی مواجه خواهد بود. یکی از موضوعات شکلی، موضوع فرمت مذاکرات است. در گذشته مذاکرات در قالب ۱+۵ انجام میشد. بهعلاوه، کلا ایران در گذشته هیچگاه مایل به مذاکره دو به دو با آمریکا نبوده است. اکنون موافقت ایران با مذاکره با آمریکا، چه بهطور مستقیم و چه غیرمستقیم، این سوال را پیش آورده که نقش پنجکشور دیگر شامل روسیه و چین و سه کشور اروپایی چه خواهد بود.
تقریبا همه روزنامه ها اعم از اصولگرا و اصلاح طلب با ملاحظاتی به استقبال از مذاکره شنبه بین عراقچی و ویتکاف رفتند اما روزنامه کیهان تنها روزنامه ای است که بر طبل مخالفت می کوبد
از همان لحظهای که انتظارات سر آمد و خبرهایی درباره آغاز مذاکرات ایران و آمریکا منتشر شد، قلمها و صفحهکلیدهای نویسندگان و تحلیلگران داخلی و خارجی فعال شدند و انواع و اقسام گمانهزنیها و داوریها را منتشر کردند. بهویژه اینکه خبر این گفتوگوها، با خبر دیدار نتانیاهو همزمان شد و این به معنا و پیام روشنی از جانب ترامپ به نتانیاهو و شاید هم ایران بود.
در شرایطی که با صحبت های دوشنبه شب ترامپ و توئیت عراقچی مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در عرصه دیپلماسی منطقهای به نقطه حساسیت رسیده است و شنبه به صورت رسمی و در سطوح بالا قرار است جریان پیدا کند، همزمان با تلاش برای تثبیت فضای گفتوگو، باید به نقش کلیدی و مخرب اسرائیل و برخی رقبای منطقهای در فضای مذاکرات اشاره کرد.
ظریف در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: هیئت ایرانی، به رهبری وزیر خارجه عراقچی، پیش از این توانایی و عزم خود را برای رسیدن به توافقات سودمند متقابل ثابت کرده است.