به گزارش سایت خبری پُرسون، روزنامه اطلاعات نوشت: این اتفاق در شرایطی رخ داده است که کشاورزان برای تولید محصولات خود هزینههای قابلتوجهی از جمله تأمین بذر، کود، سم، آب، انرژی، دستمزد کارگران و هزینههای حملونقل را متحمل میشوند و در نهایت، نبود بازار مناسب برای فروش محصول میتواند همه زحمات و سرمایهگذاری آنان را با خطر مواجه کند.
از سوی دیگر، فسادپذیری محصولات کشاورزی هم سبب میشود تولیدکنندگان در صورت نبود خریدار یا ایجاد اختلال در روند صادرات، فرصت چندانی برای نگهداری محصول نداشته باشند و ناچار به پذیرش خسارت شوند.
در این میان، ممنوعیت یا محدودیتهای ناگهانی صادرات، بهویژه برای محصولاتی که بخشی از آنها از ابتدا با هدف عرضه در بازارهای خارجی تولید شدهاند، بر پیچیدگی شرایط افزوده است.
فعالان بخش کشاورزی معتقدند سیاستهای تنظیم بازار باید با در نظر گرفتن تفاوت محصولات گلخانهای و فضای باز، نوع ارقام تولیدی و نیاز بازارهای داخلی و خارجی اتخاذ شود؛ چراکه تصمیمات کلی و بدون تفکیک محصولات میتواندعلاوه بر ایجاد اختلال در بازار، به از دست رفتن بازارهای صادراتی و زیان تولیدکنندگان منجر شود.
دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران ۲ روز قبل با اعلام محدودیت هایی در حوزه صادرات برخی اقلام کشاورزان اعلام کرد که صادرات انواع پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی به گمرکات اجرایی تا اطلاع ثانوی ممنوع است؛ محدودیت هایی که به گفته کارشناسان می تواند به ضرر و زیان کشاورزان منتج شود.
همچنین نگرانی گلخانهداران درباره احتمال قطع گاز و اختلال در تأمین انرژی نیز به مشکلات این بخش اضافه شده است؛ اتفاق ناخوشایندی که در صورت وقوع، میتواند خسارتهای سنگینی به واحدهای تولیدی وارد کند و حتی به نابودی محصولات منجر شود.
ممنوعیتها ، صادرکنندگان را متضرر میکند
نایبرئیس کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با «اطلاعات» با انتقاد از ممنوعیتهای ناگهانی صادرات محصولات کشاورزی گفت: تصمیمات غیرکارشناسی و بخشنامههای کلی که بدون تفکیک نوع محصول صادر میشود، خسارتهای بسیاری به تولیدکنندگان، گلخانهداران و صادرکنندگان وارد میکند.
صدرالدین نیاورانی درباره مشکلات گلخانهداران در پی ممنوعیت صادرات گوجهفرنگی اظهار داشت: وزارت جهاد کشاورزی گاهی با هدف تنظیم بازار داخلی، مانع صادرات برخی محصولات میشود؛ در حالی که باید میان محصولات تولیدشده برای بازار داخلی و محصولاتی که از ابتدا با هدف صادرات تولید شدهاند، تفاوت قائل شد.
وی افزود: سالها در بخش تولید، سرمایهگذاری و تلاش کردهایم تا ظرفیت تولید محصولات صادراتی را ایجاد کنیم. برای مثال، در گلخانههای کشور انواع مختلف گوجهفرنگی از جمله گوجهفرنگی چِری، گوجههای ریز و خوشهای و محصولاتی با ارقام و بذرهای متفاوت تولید میشود که برخی از آنها متناسب با ذائقه و تقاضای بازارهایی مانند روسیه هستند.
نیاورانی با اشاره به تفاوت سلیقه بازارهای صادراتی و مصرفکنندگان داخلی تصریح کرد: ممکن است برخی از این محصولات اساساً مورد پسند مصرفکننده داخلی نباشند و حتی در بازار داخل مشتری چندانی نداشته باشند. برای مثال، بعضی ارقام گوجهفرنگی با رنگ و ویژگیهای ظاهری متفاوت تولید میشوند که ممکن است در بازارهای خارجی مشتری داشته باشند، اما برای مصرف روزمره یا تهیه رب در بازار داخلی چندان مورد استقبال قرار نگیرند.
وی ادامه داد: اکنون که برای تولید این محصولات سرمایهگذاری شده و کارگران، تولیدکنندگان، گلخانهداران و سرمایهگذاران داخلی در این حوزه فعالند ، نمیتوان با صدور یک بخشنامه ناگهانی، همه برنامهریزیهای آنها را مختل کرد. بسیاری از این تولیدکنندگان تعهدات مالی و بدهیهایی به بانکها و اشخاص دارند و برای بازپرداخت آنها به درآمد حاصل از فروش محصولاتشان وابستهاند.
نایبرئیس کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران تأکید کرد: وقتی صادرات گوجهفرنگی ممنوع می شود، باید در بخشنامه بهصراحت مشخص کنند که منظور، گوجهفرنگی جالیزی است، نه گوجهفرنگی گلخانهای و صادراتی. نمیتوان بدون تفکیک انواع محصول، با یک دستور کلی جلوی صادرات را گرفت و همه تولیدکنندگان را با مشکل مواجه کرد.
ضرورت هماهنگی در سیاستهای تنظیم بازار
نیاورانی با بیان این که مشکل کمبود گوجهفرنگی در بازار داخلی معمولاً مقطعی است، افزود: این مسأله در برخی مقاطع سال و بهویژه در فاصله زمانی میان پایان عرضه محصولات مناطق مرکزی و شمالی و رسیدن محصولات مناطق جنوبی کشور اتفاق میافتد. در فصل پاییز، زمانی که تولید گوجهفرنگی در تهران، شهریار، کرج و مناطق اطراف کاهش مییابد و محصولات نیمه شمالی کشور هم به پایان میرسد، ممکن است وقفهای ۷ تا ۱۰روزه در عرضه ایجاد شود.
وی افزود: با رسیدن محصولات مناطق جنوبی، از جمله بندرعباس، دزفول و حاجیآباد، بازار دوباره تأمین میشود و مشکل خاصی وجود نخواهد داشت. بنابراین، این نوسان کوتاهمدت نباید بهانهای برای متوقف کردن صادرات محصولاتی باشد که اساساً برای بازارهای خارجی تولید شدهاند.
معاون اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران با انتقاد از برخوردهای مقطعی با مشکلات بازار داخلی اظهار داشت: متأسفانه گاهی برای اینکه دستگاههای مسئول در برابر افکار عمومی درباره افزایش قیمتها پاسخگو نباشند، تصمیماتی گرفته میشود که هزینه آن را تولیدکننده و کشاورز میپردازد. در حالی که دولت میتواند با برنامهریزی، ذخیرهسازی و اتخاذ سیاستهای مناسب، از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند.
دورریز شدن برخی محمولههای صادراتی
نیاورانی همچنین درباره دورریز شدن برخی محمولههای صادراتی توضیح داد: محصولات کشاورزی فسادپذیر هستند. زمانی که محموله در مقصد تخلیه میشود و با مشکل مواجه میشود، در بسیاری از موارد امکان بازگرداندن آن وجود ندارد. بنابراین، هیچ صادرکننده یا کشاورزی تمایل ندارد محصول خود را با دستِ خودش از میان ببرد و متحمل خسارت شود. اگر چنین اتفاقی رخ میدهد، باید ریشه آن را در ناهماهنگیها و تصمیمات نادرست جستوجو کرد.
منبع: اطلاعات