به گزارش سایت خبری پُرسون، از خراسان شمالی؛ الهه سالاری، مدیر گروه مامایی، کارشناس ارشد آموزش مامایی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، در گفت‌وگو با خبرنگار پُرسون، با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی زنان درباره سرطان پستان اظهار کرد: این بیماری زمانی ایجاد می‌شود که برخی سلول‌های بافت پستان دچار تغییرات غیرطبیعی شده و به‌صورت کنترل‌نشده تکثیر شوند. تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند در بسیاری از موارد به کنترل بیماری و بهبود نتایج درمان کمک کند؛ ازاین‌رو، آگاهی عمومی و دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی مناسب اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی با اشاره به یکی از باورهای نادرست درباره این بیماری افزود: برخلاف تصور رایج، ابتلا به سرطان پستان لزوماً با سابقه خانوادگی همراه نیست و بسیاری از زنان مبتلا، سابقه شناخته‌شده خانوادگی ندارند. بنابراین، نبود سابقه خانوادگی نباید موجب نادیده گرفتن علائم هشداردهنده یا بی‌توجهی به بررسی‌های پزشکی توصیه‌شده شود.
سالاری با بیان اینکه سرطان پستان معمولاً تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی، هورمونی، زیستی و محیطی ایجاد می‌شود، تصریح کرد: افزایش سن، جنسیت زن، سابقه خانوادگی سرطان پستان یا تخمدان، برخی جهش‌های ژنتیکی از جمله BRCA1 و BRCA2، سابقه شخصی برخی بیماری‌های پستان، پرتودرمانی ناحیه قفسه سینه در سنین پایین و تراکم بالای بافت پستان از جمله عوامل مرتبط با افزایش خطر ابتلا هستند.
وی ادامه داد: برخی عوامل مرتبط با سابقه باروری و مواجهه هورمونی، از جمله شروع زودهنگام قاعدگی، یائسگی در سنین بالاتر، نخستین بارداری در سنین بالاتر و نداشتن بارداری کامل نیز می‌توانند با افزایش خطر همراه باشند. همچنین اضافه‌وزن و چاقی، به‌ویژه پس از یائسگی، کم‌تحرکی و مصرف الکل از دیگر عوامل قابل توجه در ارزیابی خطر ابتلا محسوب می‌شوند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه تأکید کرد: وجود یک یا چند عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان پستان نیست؛ همان‌طور که نداشتن عوامل خطر شناخته‌شده نیز ابتلا به این بیماری را منتفی نمی‌کند. ازاین‌رو، ارزیابی خطر باید با در نظر گرفتن شرایط فردی و سابقه پزشکی هر زن انجام شود.
مدیر گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به اینکه پیشگیری از تمام موارد سرطان پستان امکان‌پذیر نیست، گفت: اصلاح برخی عادت‌های زندگی می‌تواند به کاهش خطر ابتلا و ارتقای سلامت عمومی کمک کند.
وی حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، مصرف کافی سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل و پرهیز از دخانیات را از جمله اقدامات مؤثر در بهبود سلامت عمومی برشمرد و افزود: شیردهی نیز با کاهش خطر سرطان پستان ارتباط دارد.
سالاری با تأکید بر ضرورت مصرف آگاهانه داروهای هورمونی خاطرنشان کرد: استفاده از این داروها، به‌ویژه پس از یائسگی، باید با ارزیابی دقیق فواید و خطرات و با نظر پزشک انجام شود؛ زیرا نوع دارو، مدت مصرف و شرایط فردی در تصمیم‌گیری اهمیت دارد.
وی تصریح کرد: هیچ ماده غذایی، مکمل یا روش خانگی به‌تنهایی نمی‌تواند از سرطان پستان جلوگیری کند. بنابراین، اتکا به توصیه‌های غیرعلمی یا مصرف خودسرانه مکمل‌ها با هدف پیشگیری از این بیماری، جایگزین مراقبت‌های پزشکی معتبر نیست.
این علائم را در پستان نادیده نگیرید
این عضو هیئت علمی دانشگاه با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام اظهار کرد: شناخت وضعیت طبیعی پستان‌ها و توجه به تغییرات جدید، در کنار انجام بررسی‌های پزشکی متناسب با سن و میزان خطر، از اقدامات مهم برای شناسایی به‌موقع بیماری است.
به گفته سالاری، ایجاد توده جدید در پستان یا زیر بغل، تغییر اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی یا ضخیم‌شدن غیرمعمول پوست، فرورفتگی جدید نوک پستان، ترشح خودبه‌خودی و غیرطبیعی از نوک پستان به‌ویژه ترشح خونی، قرمزی، پوسته‌ریزی یا تغییرات پایدار پوست و تورم یا تغییرات ماندگار و غیرقابل توضیح در ناحیه پستان، از جمله علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند.
وی افزود: مشاهده این علائم لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست و بسیاری از توده‌های پستان منشأ خوش‌خیم دارند؛ بااین‌حال، تشخیص علت تغییرات تنها از طریق لمس یا مشاهده امکان‌پذیر نیست و بررسی پزشکی ضرورت دارد.
سالاری با اشاره به اینکه سرطان پستان همیشه با درد همراه نیست، تأکید کرد: نبود درد نباید موجب بی‌توجهی به توده یا تغییر جدید در پستان شود و در صورت مشاهده علائم مشکوک، مراجعه به پزشک نباید به تعویق بیفتد.
این متخصص با تشریح تفاوت غربالگری و بررسی تشخیصی گفت: غربالگری برای شناسایی احتمالی بیماری در افرادی انجام می‌شود که علامتی ندارند؛ اما اگر فرد با توده یا تغییر مشکوکی مواجه شود، باید برای بررسی تشخیصی مراجعه کند و منتظر نوبت غربالگری بعدی نماند.
وی ماموگرافی را یکی از روش‌های اصلی غربالگری سرطان پستان دانست و افزود: این روش می‌تواند برخی تغییرات را پیش از آنکه قابل لمس شوند، شناسایی کند. بااین‌حال، سن شروع و فاصله انجام ماموگرافی باید بر اساس دستورالعمل‌های معتبر، سابقه پزشکی، عوامل خطر و شرایط فرد تعیین شود.
به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه، زنانی که سابقه خانوادگی قوی، جهش ژنتیکی شناخته‌شده یا سایر عوامل خطر مهم دارند، ممکن است به برنامه غربالگری زودتر یا دقیق‌تری نیاز داشته باشند. در چنین شرایطی، پزشک می‌تواند با توجه به میزان خطر، انجام روش‌های تکمیلی مانند ام‌آر‌آی پستان را نیز بررسی کند.
وی همچنین درباره خودآگاهی پستان توضیح داد: خودآگاهی به معنای شناخت وضعیت طبیعی پستان‌ها و توجه به تغییرات جدید است؛ اما معاینه شخصی به‌تنهایی جایگزین ماموگرافی یا بررسی تخصصی پزشکی نمی‌شود و نباید به رفتاری اضطراب‌آور و وسواس‌گونه تبدیل شود.
سالاری با اشاره به اینکه ترس از تشخیص سرطان یا فرایندهای پزشکی ممکن است برخی زنان را از مراجعه به پزشک بازدارد، اظهار کرد: نگرانی درباره سلامت قابل درک است، اما به تعویق انداختن بررسی‌های ضروری به دلیل ترس، کمکی به کاهش خطر نمی‌کند و ممکن است فرصت تشخیص زودهنگام را از بین ببرد.
وی توصیه کرد: زنان به‌جای جست‌وجوی مکرر علائم در منابع نامعتبر یا مقایسه وضعیت خود با تجربه دیگران، پرسش‌هایشان را یادداشت کنند و با پزشک در میان بگذارند. دریافت اطلاعات از منابع معتبر، همراهی یکی از اعضای خانواده یا دوستان هنگام مراجعه و آگاهی از مراحل بررسی نیز می‌تواند به کاهش اضطراب کمک کند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: انجام ماموگرافی یا نمونه‌برداری به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست؛ این اقدامات برای مشخص شدن علت تغییرات و انتخاب مسیر مناسب پیگیری انجام می‌شوند. حتی نتیجه غیرطبیعی یک بررسی نیز لزوماً به معنای تشخیص سرطان نیست و باید مراحل تکمیلی مطابق نظر پزشک طی شود.
وی افزود: اگر ترس از سرطان به اضطراب مداوم، اختلال در خواب و فعالیت‌های روزانه یا اجتناب از مراجعه‌های ضروری منجر شود، دریافت مشاوره روان‌شناختی می‌تواند کمک‌کننده باشد.
مدیر گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در پایان تأکید کرد: مشاهده توده یا تغییر جدید در پستان به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست، اما بررسی به‌موقع آن ضرورت دارد. زنان باید در صورت مشاهده تغییرات مشکوک، بدون خوددرمانی یا انتظار برای برطرف شدن خودبه‌خودی علائم، به پزشک مراجعه کنند.
وی افزود: پزشک با توجه به سن، شرح حال و نتایج معاینه ممکن است سونوگرافی، ماموگرافی تشخیصی یا در صورت نیاز نمونه‌برداری را درخواست کند.
سالاری در پایان خاطرنشان کرد: آگاهی درباره سرطان پستان باید به مراقبت آگاهانه، شناخت علائم هشداردهنده و پیگیری توصیه‌های پزشکی منجر شود، نه ترس دائمی. تشخیص زودهنگام، پیگیری مناسب و دسترسی به درمان مؤثر می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای کنترل بیماری و حفظ کیفیت زندگی فراهم کند.
منبع: پُرسون
1470684
