کتاب "عرفان زیسته در اشعار بسم‌الله شریفی" منتشر شد

به گزارش سایت خبری پُرسون، کتاب "عرفان زیسته در اشعار بسم‌الله شریفی؛ تحلیل جلوه‌های عرفانی، سفرهای معنوی و تجربه‌های روحانی در شش مجموعه شعری بسم‌الله شریفی" تألیف زرینه رحمت‌آوه درخشان، شاعر، نویسنده و آموزگار اوزبیکستانی، با مقدمه پروفسور سیدحسن امین، از سوی انتشارات زهره‌علوی و واحد انتشارات سبزمنش در تهران منتشر شده است.

این اثر در ۲۶۰ صفحه و قطع رقعی به چاپ رسیده و متن آن با خط فارسی و سریلیک ارائه شده است. طرح جلد کتاب را (عبدالله نیازی) بر عهده داشته است.

نویسنده در این پژوهش تلاش کرده است اشعار بسم‌الله شریفی را تنها از منظر ادبی و شاعرانه بررسی نکند، بلکه آن‌ها را به‌ عنوان بازتابی از تجربه‌های معنوی، روحانی و عرفانی شاعر مورد مطالعه قرار دهد.

زرینه رحمت‌آوه درخشان در سخن مؤلف با اشاره به رویکرد خود در این اثر می‌نویسد که کوشیده است به اشعار بسم‌الله شریفی «نه تنها به‌عنوان سخن شاعرانه، بلکه به‌ عنوان بازتاب تجربه معنوی و روحانی» نگاه کند. وی در عین حال این پژوهش را کوششی نخستین در این زمینه دانسته و تأکید کرده است که چنین تلاشی نمی‌تواند همه ابعاد موضوع را دربر گیرد و ممکن است کاستی‌هایی علمی، ویرایشی یا سبکی نیز در آن وجود داشته باشد.

پروفسور سیدحسن امین، فیلسوف، پژوهشگر و استاد حوزه حقوق و ادبیات، مقدمه این کتاب را نوشته است و در آن، بخشی از نگاه خود به تجربه‌های عرفانی و فرهنگی دکتر بسم‌الله شریفی را بیان کرده است.

امین در بخشی از مقدمه، یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های عرفان زیسته شریفی را توانایی او در انتقال اندیشه‌ها و تجربه‌های فردی، دینی و عرفانی به سطح اجتماعی و فرهنگی می‌داند.

به باور او، شریفی در سال‌های فعالیت خود تلاش کرده است تجربه‌ها و اندیشه‌های شخصی خویش را در عرصه عمومی و اجتماعی به جریان اندازد و از این مسیر، زمینه را برای رشد و گسترش فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی، ادبی و عرفانی در حوزه گسترده تمدن‌های مشترک فارسی‌زبانان جهان فراهم کند.

نویسنده در بخش نخست کتاب، به کلیات پژوهش، علت انتخاب موضوع، هدف از نگارش و روش تحقیق و پیشینه پژوهش پرداخته است.

بخش دوم کتاب به چیستی عرفان اختصاص دارد و موضوعاتی همچون تعریف عرفان، عرفان عملی و نظری، مفهوم عرفان زیسته، شعر عرفانی و تجربه‌های شاعرانه را بررسی می‌کند.

در بخش سوم، زندگی، شخصیت و جهان فکری بسم‌الله شریفی مورد بررسی قرار گرفته و موضوعاتی از جمله دوران کودکی، تحصیلات، فعالیت‌های رسانه‌ای، مسئولیت‌های اجرایی، عضویت‌های علمی و فرهنگی، افتخارات، تألیفات و فعالیت‌های فرهنگی او مطرح شده است.

یکی از بخش‌های متفاوت این پژوهش، فصل چهارم با عنوان "گفت‌وگویی عرفانی با بسم‌الله شریفی" است که با محوریت موضوع "از حرمین شریفین تا مزار عارفان؛ سفری در عرفان و تجربه زیسته" تنظیم شده است.

این بخش تلاش دارد تجربه‌های معنوی و سفرهای مرتبط با زیست عرفانی شاعر را در کنار جهان فکری و ادبی او بررسی کند و رابطه میان تجربه زیسته و آفرینش شاعرانه را نشان دهد.

در ادامه کتاب، مجموعه‌ای از اشعار عرفانی دکتر بسم‌الله شریفی ارائه شده و سپس در بخش ششم، این اشعار از منظر عرفانی و معنوی تحلیل و تفسیر شده‌اند.

همچنین در این بخش، مقایسه و بررسی تطبیقی برخی اشعار بسم‌الله شریفی با آثار حافظ شیرازی و علی‌شیر نوایی نیز انجام شده است. موضوعاتی همچون «از هجران رومی تا پرواز معنوی بسم‌الله شریفی» و «هم‌نوایی عرفانی در اشعار بسم‌الله شریفی و علی‌شیر نوایی» از دیگر مباحث این فصل است.

در مجموع، این کتاب تلاش می‌کند میان زندگی، تجربه معنوی، جهان فکری و شعر بسم‌الله شریفی ارتباط برقرار کند و نشان دهد که چگونه تجربه‌های شخصی و معنوی یک شاعر می‌تواند در زبان شعر بازتاب یابد و از سطح تجربه فردی به حوزه ادبی و اجتماعی منتقل شود.

از این منظر، «عرفان زیسته در اشعار بسم‌الله شریفی» علاوه بر بررسی شماری از اشعار این شاعر، به مطالعه بخشی از جهان فکری و معنوی او نیز پرداخته و کوشیده است مفاهیم عرفانی را در نسبت با تجربه زیسته و آفرینش ادبی بررسی کند.

این کتاب در پایان، پس از ارائه نتیجه تحلیل، منابع پژوهش و زندگینامه مختصر مؤلف، به پایان می‌رسد.

انتشار این اثر هم‌زمان با زادروز دکتر بسم‌الله شریفی، در کنار چهار عنوان کتاب پیشین درباره او از نویسندگانی در افغانستان، ایران، مصر و اوزبیکستان، گامی تازه در مسیر ثبت و بررسی ابعاد ادبی، فکری و فرهنگی این شاعر و فعال فرهنگی محسوب می‌شود.

منبع: پُرسون