به گزارش سایت خبری پُرسون، عملیات «مرصاد» یکی از عملیات مهم در دوران هشت ساله دفاع مقدس است که به دلیل حمله منافقین از خاک عراق به غرب ایران با هدف تسخیر ایران و عملیات ناکام «فروغ جاویدان» میتواند سوژه جذابی برای سینما باشد. چنانچه پیش از این در فیلم سینمایی «ماجرای نیمروز: رد خون» ساخته محمد حسین مهدویان به عملیات مرصاد اشارت نسبتا مستقیمی شد.
اما پرداختن به این عملیات در قالب روایتهایی که کمتر به آن پرداخته شده اهمیت دارد؛ چرا که مرصاد تنها عملیاتی بود که طرف مقابل ایرانی و همزبان رزمندهها بود و زمین بازی در اختیار دو ایرانی بود که هرکدام برای آرمان خود میجنگیدند؛ اما اینکه آرمان طرف مقابل چقدر غیرانسانی و وحشیانه بود را بارها از زبان رزمندگان در آن عملیات شنیده بودیم. پس لازم بود اثری خلق شود که بخشی از سبوعیت و کینه حیوانی منافقین را به نمایش بگذارد و این مسئولیت اجتماعی با هدف انتقال مفهوم های نهفته در کنه یک خاطره تاریخی به سرانجام برسد.
بازنمایی موفق از عملیات مرصاد
فیلم «اتاقک گلی» به تهیه کنندگی داود صبوری با همین مضمون به قلم پدرام کریمی محصول ۱۴۰۱ است که به تازگی در سینما به نمایش درآمده است. این اثر نخستین ساخته محمد عسگری، دستیار کارگردان فیلمهایی همچون «خورشید» (مجید مجیدی)، «قصر شیرین» (رضا میرکریمی) و «تنگه ابوقریب» (بهرام توکلی) است که تلاش کرده با به تصویرکشیدن روزهای پایانی جنگ و آغاز عملیات مرصاد از سوی منافقین در بستری از ماجرایی عاشقانه بخشی از تاریخ دفاع مقدس را به تصویر بکشد.
داستان فیلم با استقرار لشگر محمد رسول الله با هدف منهدم کردن ادوات جنگی منافقین در سه راهی اسلام آباد و جلوگیری از پیشروی آنان آغاز میشود.
در این میان منافقین که به روستاهای اطراف پناه بردهاند وارد روستای شیان در حوالی حسنآباد کرمانشاه میشوند و مردم روستا را به اسارت میگیرند. در این میان شاهو راننده کامیونی که دل در گرو عشق دختر داییاش خزال دارد و با کامیونش رزمندگان را برای مبارزه با منافقین جابجا میکند، از آنان برای نجات اهالی روستا کمک میخواهد. داستان حول محور خانهای گلی که مردم در آنجا پناه گرفتهاند و از خود در مقابل حمله منافقان دفاع میکنند شکل میگیرد. فیلم به نوعی ادای دین به گروهان «فدک لشکر۲۷ سپاه» است که با هلیبرد هوایی به آنجا منتقل و برای دفاع از مردم روستا وارد عملیات میشوند.
وفادار به واقعیت با تکیه بر تاریخ
«اتاقک گلی» فیلم شخصیتمحوری است که داستانش حول محور شخصیت شاهو با بازی تورج الوند میگردد. او که عاشق دختری به خزال است. چالشهایی با خانواده دختر برای ازدواج دارد و همراهیاش با رزمندگان برای دفع عملیات منافقین داستان را با حماسهای از آن روزها همراه میکند.
فیلم به دلیل روایت صمیمانه و شفاف از عملیات «مرصاد» جایگاه خاصی دارد؛ چنانچه در چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر سیمرغهای بلورین جایزه ویژه هیأت داوران، بهترین فیلم مقاومت و بهترین فیلم اول را از آن خود کرد.
فیلم به گفته تهیهکننده برخاسته از تجربه شخصیاش در عملیات «مرصاد» و ماحصل گفتوگو با ۵۰ نفر از رزمندگان و فرماندهانی است که در این عملیات حضور داشتهاند و این دقت نظر و وفاداری به واقعیت، بازیگران را نیز ملزم به گفتوگو با تک تک خانوادههای شهدای عملیات مرصاد کرده تا تا با حال و هوای شهدا و نحوه مقاومتشان آشنا شوند و همزادپنداری کنند.
بازنمایی خشونت و قساوت منافقین
ویژگی مهم این عملیات ورود منافقین به شهرهای مرزی و به شهادت رساندن مردم بیگناه و بی دفاع بوده و «اتاقک گلی» با تمرکز قصهاش بر رخدادهای مربوط به یک روستا داستانش را روایت میکند. ورود منافقین به روستا و وحدت، یکدلی و ایستادگی اهالی روستا در برابر دشمن و همراهیشان با رزمندگان برای دفاع از زن و فرزندانشان نقطه عطف مهم این اثر است.
نبرد رودررو و نزدیک اهالی روستا با منافقین که منجر به نمایش خشونتهای بسیار است هم به این اثر رنگی از واقعیت بخشیده است. بیشک عملیات مرصاد آنگونه که ثبت شده یکی از خشونتبارترین عملیاتهای دفاع مقدس بوده چرا که قساوت و سنگدلی منافقین و بیرحمی که نسبت به زنان و کودکان داشتند، بی پایان بودهاست و یادآور خوی وحشیانه منافقین در دهه ۶۰ است. هرچند نمایش این خشونت که بخشی از واقعیتهای تلخ جنگ است، فیلم را واجد رده سنی کردهاست؛ اما لازمه بازنمایی تاریخی این عملیات و گذاشتن بار خشونت فیلم مهم بردوش زنان منافق به عنوان سرباز، نکته مهم این اثر است تا واقعیت عملیات «فروغ جاویدان» به درستی بازنمایی شود.
حضور بازیگران تئاتر در این اثر و استفاده نکردن از چهرههای مطرح و سوپراستار سینما نیز بر جذابیتهای بصری و بازیگری فیلم افزوده، به واقعگرایی فیلم کمک کردهاست انتخاب تورج الوند در نقش شاهو که پیش از این در فیلم «نگهبانشب» رضا میرکریمی درخشیده بود و آناهیتا افشار در نقش خزال دختر دایی شاهو هم قابل اعتنا از آب درآمده است.
«اتاقک گلی» یکی از فیلمهای قابل تامل در حوزه دفاع مقدس است که میتواند به فیلمی تراز برای نمایش عملیات جنگی تبدیل شود. بیشک هوشمند و کاربلدی پدرام کریمی فیلمنامهنویس و تجربه کارگردان در ساخت فیلم دفاع مقدسی بسیار به دیده شدن و موفقیت این اثر کمک کرده است.
منبع: ایرنا