فرزندآوری

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از ارزیابی مردم نسبت به سیاست‌های فرزندآوری، از یک شکاف معنادار میان خواسته و واقعیت خانواده‌های ایرانی حکایت دارد؛ جایی که متوسط تعداد فرزند مطلوب ۳.۲ نفر اعلام شده، اما تعداد فرزند واقعی به ۱.۷ نفر می‌رسد و حمایت اقتصادی با سهم ۵۷ درصدی، مهم‌ترین مطالبه مردم در سیاست‌های جمعیتی است.

سخنگوی دولت با تأکید بر ضرورت تسهیل شرایط زندگی مادران شاغل گفت: امکان دورکاری برای زنان باردار هنوز به‌طور کامل محقق نشده و دولت باید موانع ازدواج و فرزندآوری را از سر راه خانواده‌ها بردارد.

بانک ملی ایران در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ با پرداخت ۴۷ هزار و ۶۰۹ فقره تسهیلات قرض‌الحسنه فرزندآوری به ارزش بیش از ۴.۵ همت، تعداد وام‌های پرداختی خود را نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۹ درصد افزایش داد؛ به‌طور میانگین روزانه ۲۶۰ فقره تسهیلات در این مدت به خانواده‌های واجد شرایط پرداخت شده است.

بسته حمایتی فرزندآوری در سال ۱۴۰۵، مجموعه‌ای از تسهیلات مالی و رفاهی را پیش روی خانواده‌ها قرار داده است؛ بسته‌ای که از وام ۴۴ تا ۲۲۰ میلیون تومانی و اعتبار ماهانه کارت امید مادر آغاز می‌شود و به زمین، مسکن، خودرو و حمایت‌های بیمه‌ای می‌رسد.

مدیرکل خانواده و ازدواج نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به افزایش سن ازدواج در جامعه گفت: میانگین سن ازدواج در تهران برای مردان ۳۰.۷ سال و برای زنان ۲۷ سال است.

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها از آغاز ثبت‌نام بیست‌ونهمین دوره جشن ازدواج دانشجویی خبر داد و گفت: در این دوره برای اعزام ۱۰ هزار زوج دانشجو به مشهد مقدس برنامه‌ریزی شده و بر اساس آخرین بررسی، میانگین طلاق میان زوج‌های شرکت‌کننده در این طرح حدود ۵.۸ درصد بوده است.

بانک ملت در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، امکان دریافت تسهیلات قرض‌الحسنه فرزندآوری بدون نیاز به معرفی ضامن را برای متقاضیان واجد شرایط فرزندان اول تا سوم فراهم کرده است؛ این طرح تا پایان مردادماه از طریق سامانه فرابانک ملت قابل استفاده است.

بانک ملی ایران در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵، با پرداخت ۱۷ هزار و ۴۱ فقره تسهیلات قرض‌الحسنه فرزندآوری به ارزش ۱۵ هزار و ۸۸۸ میلیارد ریال، نقش مؤثری در اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و تسهیل دسترسی خانواده‌های واجد شرایط به تسهیلات قرض‌الحسنه ایفا کرد.

تصمیم به فرزندآوری برای بسیاری از زوج‌های جوان دیگر تنها یک انتخاب خانوادگی نیست؛ افزایش هزینه‌های زندگی، نااطمینانی شغلی، دغدغه آینده فرزندان، تغییر سبک زندگی و مسئولیت‌های سنگین تربیت کودک، این تصمیم را به یکی از پیچیده‌ترین انتخاب‌های نسل جدید تبدیل کرده است.

وزیر بهداشت با هشدار نسبت به افت نرخ فرزندآوری در برخی استان‌های کشور تا سطح ۰.۹، اعلام کرد سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در حوادث ترافیکی جان خود را از دست می‌دهند و تأکید کرد که بدون کاهش تلفات جاده‌ای و تقویت سیاست‌های جمعیتی، کشور با چالش‌های جدی‌تری در آینده روبه‌رو خواهد شد.

آمارهای رسمی حاکی از آن است که باوجود افزایش مستمر تسهیلات ازدواج و فرزندآوری طی چهار سال اخیر، تعداد ازدواج‌ها و موالید کشور روندی کاهشی داشته و نگرانی‌های اقتصادی مهم‌ترین عامل این کاهش عنوان شده است.

سایه یک تغییر بزرگ در هرم جمعیتی، بر سر آینده کشور سنگینی می‌کند؛ ایران که روزگاری هرمی پر از جوانان در قاعده خود داشت، در حال دگرگونی است؛ وضعیتی که در آن «جای خالی نوزادان»، جایگزین جمعیت سالمندان خواهد شد و گفته می‌شود کشور تنها ۱۵ تا ۲۰ سال فرصت دارد تا پیش از آنکه جمعیت فعال، جای خود را به جمعیت سالمند دهد، برنامه‌ریزی‌های راهبردی خود را عملیاتی کند.

علی‌اصغر طهماسبی با انتقاد صریح از عملکرد ضعیف برخی بانک‌های خصوصی استان در پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، بر لزوم جبران فوری این عقب‌ماندگی‌ها تأکید کرد. وی در نشست ستاد خانواده و جوانی جمعیت، تحقق اهداف جمعیتی را مستلزم انسجام همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی و تبیین درست دستاوردهای نظام در برابر هجمه‌های رسانه‌ای دانست.

سخنگوی مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام کرد که هیئت عالی نظارت این مجمع، مصوبه مربوط به وام‌های ازدواج و فرزندآوری را تأیید کرده است.

سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس اعلام کرد مبلغ تسهیلات ازدواج و فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته تغییری ندارد، اما با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده انتظار می‌رود صف متقاضیان برای دریافت این وام‌ها به طور کامل حذف شود.

با تصمیم رئیس مجلس، بندهای مرتبط با تعیین سقف تسهیلات تکلیفی و قرض الحسنه برای ازدواج و فرزندآوری به کمیسیون تلفیق جهت بررسی بیشتر ارجاع شد.

عضو کمیسیون تلفیق بودجه از افزایش ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی سقف تسهیلات ازدواج و فرزندآوری خبر داد و اعلام کرد: بر اساس مصوبه این کمیسیون، منابع این تسهیلات در سال ۱۴۰۵ به ۳۷۰ همت افزایش یافته است.

دبیر ستاد ملی جمعیت ضمن تشریح وضعیت اجرای تسهیلات تشویقی فرزندآوری از جمله ارائه زمین و وام فرزندآوری به متقاضیان مشمول،‌ با استناد به برخی پژوهش‌ها گفت: تعداد زیادی از افراد در سن باروری، هنوز مجردند زیرا دارای مشکلاتی نظیر اشتغال، مسکن و نبود درآمد پایدار هستند و به همین دلیل ازدواج نمی‌کنند.

معاون اول قوه قضاییه گفت: ترک فعل دستگاه‌های اجرایی در اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بررسی و در صورت احراز، با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.

در پی انتشار شایعاتی درباره حذف وام ازدواج در بودجه سال ۱۴۰۵، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با انتشار توضیحاتی صریح، این ادعاها را رد کرد و تأکید داشت که وام ازدواج همچنان برقرار است و هیچ الزام قانونی برای حذف آن وجود ندارد.