جنگ

وقتی یادداشت یک کارشناس، آغازی بر اولتیماتوم به سیستم امنیتی است؛ آیا تندروها با مصادره اجتماعات ملی و تعریف تمامیت‌خواهانه از وحدت، در پی ایجاد فضای رعب و خفقان هستند؟ این یادداشت، نگاهی به وضعیت سیاسی و رسانه‌ای ایران در بحبوحه جنگ و خطرات رفتارهای فراقانونی دارد.

سخنگو و معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه، با انتشار متنی به پویش سراسری “جانفدا” پیوسته و ضمن اعلام آمادگی خود برای جانفشانی در راه آرمان‌های مردم و سرزمین ایران، ملت ایران را ملتی تمدن‌ساز، متحد و مقاوم در برابر استکبار جهانی خواند.

بنیامین بهادری، خواننده موسیقی پاپ، با انتشار ویدیویی از حضور نمادین خود در پل طبیعت تهران، ضمن ابراز همبستگی با هموطنان در شرایط جنگ تحمیلی رمضان، شعری از حافظ را اجرا کرد. وی در واکنش به تهدیدهای دشمن مبنی بر حمله به پل‌ها و زیرساخت‌های کشور، با قرار دادن دستانش به عنوان ستون یک پل، پیامی هشدارآمیز ارسال کرد و از هموطنان خواست تا مراقب باشند.

بر اساس تحلیلی از رویترز، بسته شدن تنگه هرمز در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، منجر به جدایی سرنوشت کشورهای نفتی منطقه شده است. این تحلیل نشان می‌دهد که ایران، علی‌رغم تحریم‌ها و حملات نظامی، با افزایش ۳۷ درصدی درآمدهای نفتی، بیشترین رشد را در منطقه به خود اختصاص داده است. در مقابل، عراق و کویت با سقوط ۷۵ درصدی درآمد نفتی مواجه شده‌اند، در حالی که درآمدهای عمان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز دستخوش تغییراتی شده است. کارشناسان رویترز، موقعیت منحصر‌به‌فرد ایران در حفظ صادرات از تنگه هرمز و همچنین افزایش قیمت جهانی نفت را دلایل اصلی موفقیت ایران در این بحران می‌دانند.

محمدجواد لاریجانی با اشاره به تجربه جنگ تحمیلی و قطعنامه ۵۹۸، تاکید کرد که ایران نباید فرصت‌ها را از دست بدهد و دستگاه دیپلماسی باید با روشن کردن مقاصد و اتخاذ رویکردی شجاعانه و نوآورانه، منافع ملی را دنبال کند، چرا که وساطت‌کنندگان باید به درستی توجیه شوند و ایران تنها با دوستان خود مذاکره خواهد کرد.

حسام‌الدین آشنا در واکنش به مقاله اخیر محمدجواد ظریف در فارن‌افرز، آن را طرحی منسجم برای توقف جنگ، بازگشایی هرمز، کاهش تنش هسته‌ای و شکل‌گیری ترتیبات امنیتی منطقه‌ای دانست؛ اما تأکید کرد به‌دلیل بی‌اعتمادی به دولت ترامپ و ضعف تیم مذاکره‌کننده آمریکا، ظرفیت عملی آن کمتر از چیزی است که ظریف تصویر می‌کند.

سازمان انرژی اتمی ایران در بیانیه‌ای اعلام کرد که آب سنگین و مشتقات آن نقش حیاتی در داروسازی، تشخیص و درمان بیماری‌ها و صنایع پیشرفته دارند و حمله آمریکایی-صهیونیستی به تأسیسات آب سنگین ایران را "جنایتی آشکار علیه علم، سلامت و پیشرفت بشریت" خواند. این سازمان تأکید کرد که این حمله، پیشرفت علمی ایران را متوقف نخواهد کرد و اراده این کشور برای خدمت به صلح و سلامت جهان همچنان قوی باقی خواهد ماند. سازمان انرژی اتمی انتظار دارد که این اقدام غیرانسانی با واکنش‌های بین‌المللی مواجه شده و جامعه جهانی نسبت به تبعات منفی آن بر علم و فناوری در سطح جهانی آگاه گردد.

روزنامه خراسان در تحلیلی به "معجزه" حضور مردم در خیابان‌ها در اوج حملات نظامی اشاره کرده و آن را نشانه‌ای از ریشه‌دار بودن نظام در جان مردم و سرمایه‌ای ملی دانسته است. این روزنامه هشدار می‌دهد که باید قدر این انسجام را دانست و پس از جنگ، با پرهیز از تفرقه و ایجاد شکاف، آن را به "انسجام نهادی و پایدار" تبدیل کرد. در نهایت، پیشنهاد می‌شود که "پیوست مراقبت از انسجام اجتماعی" در تمام تصمیمات حکومتی گنجانده شود تا از سرمایه اجتماعی به‌دست‌آمده در ایام سخت محافظت گردد.

تجربیات جهانی نشان می‌دهد دوران پس از جنگ، در صورت هدایت درست، می‌تواند به جهش‌های بزرگ تمدنی منجر شود. پرسش اساسی این است که آیا ایران برای بهره‌گیری از این فرصت تاریخی و هدایت سرمایه اجتماعی به سمت «اقتصاد تولیدی» و نه «اقتصاد مالی» و مصرف‌گرایی، آمادگی لازم را دارد؟ آیا «دکترین تولید» بر «دکترین تجمل» غلبه خواهد کرد؟

سعید جلیلی در گفت‌وگو با صداوسیما اظهار کرد پایان جنگ زمانی رقم می‌خورد که اهداف آن به طور کامل محقق شود. او با اشاره به «خطای محاسباتی» طرف مقابل، گفت سه اهرم تحریم، ترور و جنگ باید از اختیار آنان خارج شود.

گری سیک، تحلیلگر مسائل بین‌المللی، در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان اظهار داشت که آمریکا با زیر پا گذاشتن قوانین جنگ و حمله بدون دلیل موجه به کشورها، خود را در جایگاه یک "کشور یاغی" قرار داده است.

پس از پایان تعطیلات نوروز ۱۴۰۵ و در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای ناشی از جنگ رمضان، بازارها و مراکز اداری کشور با حدود ۲۰ درصد ظرفیت فعالیت خود را از سر گرفتند. هدف از این اقدام، حفظ جریان خدمات‌رسانی و تأمین نیازهای عمومی اعلام شده است. فعالان اقتصادی بر ضرورت استمرار عرضه کالا و حفظ ثبات روانی و اقتصادی جامعه تأکید دارند، در حالی که مسئولان دولتی برنامه‌های حمایتی برای معیشت خانوارها، تولید و تجارت را با جدیت دنبال می‌کنند. تولیدکنندگان صنعتی نیز با وجود تهدیدهای خارجی، تلاش برای حفظ ظرفیت تولید را اولویت خود دانسته‌اند. هم‌زمان، نیروهای مسلح در وضعیت آماده‌باش کامل برای دفاع از امنیت و تمامیت ارضی کشور قرار دارند. تحلیلگران این هم‌زمانی فعالیت اقتصادی و انسجام دفاعی را نشانه‌ای از مدیریت هماهنگ شرایط فعلی و آغاز مرحله‌ای تازه در حرکت اقتصادی کشور می‌دانند.

روزنامه واشنگتن پست گزارش داد که نرخ وام مسکن در آمریکا به بالاترین حد خود در هفت ماه گذشته رسیده و مصرف‌کنندگان به زودی شاهد افزایش قیمت کالاها خواهند بود. این نشانه‌های اولیه تأثیر جنگ ایران بر اقتصاد آمریکاست که با افزایش هزینه‌های انرژی، نرخ بهره و کمبود عرضه همراه شده است. نظرسنجی‌ها نیز نشان می‌دهند اکثر آمریکایی‌ها انتظار دارند جنگ تأثیر منفی بر وضعیت مالی شخصی آنها داشته باشد و اختلال در زنجیره تأمین به سواحل آمریکا گسترش یابد. همچنین، بسته شدن تنگه هرمز تبعات اقتصادی شدیدی برای بازارهای مالی آسیا و اروپا داشته است.

روزنامه واشنگتن پست با اشاره به رسیدن نرخ وام مسکن به بالاترین حد در هفت ماه گذشته و احتمال افزایش قیمت کالاها در آمریکا، هشدار داده است که این نشانه‌ها، تأثیرات منفی جنگ با ایران بر اقتصاد این کشور است. از سوی دیگر، رسانه‌های عبری همچون یدیعوت آحارانوت، توانایی ترامپ برای باز کردن تنگه هرمز را زیر سوال برده و لاف‌زنی‌ها در مورد شکست ایران و حزب‌الله را بی‌نتیجه دانسته‌اند. همزمان، گزارش‌ها حاکی از درخواست آمریکا برای سانسور تصاویر ماهواره‌ای مربوط به جنگ و ادامه حملات موشکی و پهپادی حزب‌الله علیه مواضع نظامیان صهیونیست است.

روزنامه اعتماد با اشاره به حضور روزافزون مردم در میادین هزاران شهر و روستا برای دفاع از کشور، این اقدام را "معجزه‌ای" خوانده که سرنوشت جنگ و معادلات منطقه‌ای را تعیین می‌کند. این روزنامه تأکید کرده که مردم، علی‌رغم قرار گرفتن در مقابل قدرت‌های اتمی و ائتلاف کشورهای ثروتمند، با هوشمندی و عقلانیت، منافع و امنیت ملی را اصل قرار داده و از نیروهای مسلح پشتیبانی می‌کنند. اعتماد از گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی خواسته تا با ورود به میدان، به این "معجزه مردمی" بیفزایند، چرا که عدم دفاع از میهن در پیشگاه تاریخ قابل توجیه نخواهد بود.

دوازدهمین دوره جشنواره فیلم عربستان سعودی به دلیل تداوم درگیری‌ها و جنگ در منطقه خاورمیانه، با تصمیم برگزارکنندگان به زمانی دیگر موکول شد.

گریگوری کاراسین، رئیس کمیته امور بین‌الملل شورای فدراسیون روسیه،
نسبت به عواقب تداوم درگیری‌ها در غرب آسیا هشدار داد و تاکید کرد که در صورت عدم دستیابی به یک توافق دیپلماتیک، این درگیری‌ها بدون شک گسترش خواهد یافت. وی ابراز امیدواری کرد که طرف‌های درگیر بتوانند از طریق گفتگو و دیپلماسی به راه‌حلی برای پایان دادن به مناقشات دست یابند.

گریگوری کاراسین، رئیس کمیته امور بین‌الملل شورای فدراسیون روسیه،
نسبت به عواقب تداوم درگیری‌ها در غرب آسیا هشدار داد و تاکید کرد که در صورت عدم دستیابی به یک توافق دیپلماتیک، این درگیری‌ها بدون شک گسترش خواهد یافت. وی ابراز امیدواری کرد که طرف‌های درگیر بتوانند از طریق گفتگو و دیپلماسی به راه‌حلی برای پایان دادن به مناقشات دست یابند.

دبیر شورای‌عالی فضای مجازی با اشاره به شکست نظامی و عقب‌ماندگی قابل ت
وجه ایران در اقتصاد دیجیتال نسبت به آمریکا، این پرسش را مطرح کرده که بازنده واقعی در جنگ سایبری کدام طرف است. وی با مقایسه سهم ۶ درصدی اقتصاد دیجیتال ایران از تولید ناخالص داخلی در مقابل ۳۵ درصد آمریکا، بر اهمیت لجستیک و تجهیزات در جنگ‌های امروزی و همچنین برتری قاطع در حوزه فضای مجازی تأکید کرده است.