تصمیم به فرزندآوری برای بسیاری از زوجهای جوان دیگر تنها یک انتخاب خانوادگی نیست؛ افزایش هزینههای زندگی، نااطمینانی شغلی، دغدغه آینده فرزندان، تغییر سبک زندگی و مسئولیتهای سنگین تربیت کودک، این تصمیم را به یکی از پیچیدهترین انتخابهای نسل جدید تبدیل کرده است.
کاهش چشمگیر نرخ رشد جمعیت در ایران به مرحلهای بیسابقه رسیده است، به طوری که در برخی استانها، آمار مرگ و میر از آمار تولد فراتر رفته و این وضعیت به “سیاهچاله جمعیتی” تعبیر میشود. پیشبینیها حاکی از آن است که رشد جمعیت در ۱۵ سال آینده به صفر خواهد رسید.
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد که پیشبینی میشود ایران تا سال ۱۴۳۰ به سالمندترین کشور منطقه تبدیل شود. وی همچنین از اجرای برنامه غربالگری سلامت برای زنان سرپرست خانوار خبر داد و افزود که در حال حاضر ۹۷ درصد افراد دارای معلولیت تحت پوشش حمایتی خانوادههای خود قرار دارند.
آمارهای رسمی حاکی از آن است که باوجود افزایش مستمر تسهیلات ازدواج و فرزندآوری طی چهار سال اخیر، تعداد ازدواجها و موالید کشور روندی کاهشی داشته و نگرانیهای اقتصادی مهمترین عامل این کاهش عنوان شده است.
سخنگوی دولت با تأکید بر لزوم نسل جوان امیدوار و خانوادههای باثبات برای «ایران قوی»، روز ملی جمعیت را فرصتی برای یادآوری اهمیت سرمایه انسانی در ترسیم آینده کشور دانست.
شهرام احمدپور، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار قزوین در رویداد ملی جمعیت با شعار ایران جوان، بالندگی امروز، اقتدار فردا، با تأکید بر اهمیت راهبردی جمعیت در توسعه کشور اظهار کرد: جمعیت مهمترین مؤلفه سرمایه و مدیریت ملی هر کشور است و نیروی انسانی، پایه و اساس قدرت، پیشرفت و اقتدار به شمار میرود.
سایه یک تغییر بزرگ در هرم جمعیتی، بر سر آینده کشور سنگینی میکند؛ ایران که روزگاری هرمی پر از جوانان در قاعده خود داشت، در حال دگرگونی است؛ وضعیتی که در آن «جای خالی نوزادان»، جایگزین جمعیت سالمندان خواهد شد و گفته میشود کشور تنها ۱۵ تا ۲۰ سال فرصت دارد تا پیش از آنکه جمعیت فعال، جای خود را به جمعیت سالمند دهد، برنامهریزیهای راهبردی خود را عملیاتی کند.
مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین خبرداد:
مریم بیدخام، مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین، گفت: هفته ملی جمعیت در استان قزوین از ۲۴ اردیبهشت با محوریت «ایران جوان؛ بالندگی امروز، اقتدار فردا» آغاز میشود. در این رویداد، علاوه بر همایشهای تخصصی و برنامههای فرهنگی، دستاوردهای ملموس حمایتی از جمله واگذاری زمین به بیش از ۴۷۰۰ خانواده و واریز ماهانه ۲ میلیون تومان تحت عنوان «کارت امید مادر» برای مادران سال ۱۴۰۵، به عنوان نماد حمایت عملی از خانوادهها معرفی شد.
سید محمد بطحایی در نخستین جلسه کارگروه خانواده، جمعیت و زنان شورای اجتماعی کشور با هشدار نسبت به کاهش سهم خانواده در ساختار اجتماعی کشور گفت: طی سالهای اخیر بیش از آنکه وارد میدان عمل شویم، به سخنرانی و تأکید بسنده کردهایم و حتی راهکارهای محدود اجراشده نیز تداوم نیافته است.
رئیس سازمان ثبت احوال کشور ضمن اعلام آمادگی این سازمان برای تأمین آمارهای دقیق جمعیتی مورد نیاز سیاستگذاران، خبر داد که تا پایان سال جاری ۲ میلیون کارت هوشمند ملی چاپ و تحویل متقاضیان خواهد شد و بدهی کارتهای ملی تا پایان تیرماه ۱۴۰۵ مرتفع میشود.
دبیر ستاد ملی جمعیت ضمن تشریح وضعیت اجرای تسهیلات تشویقی فرزندآوری از جمله ارائه زمین و وام فرزندآوری به متقاضیان مشمول، با استناد به برخی پژوهشها گفت: تعداد زیادی از افراد در سن باروری، هنوز مجردند زیرا دارای مشکلاتی نظیر اشتغال، مسکن و نبود درآمد پایدار هستند و به همین دلیل ازدواج نمیکنند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با تشریح سیاستهای کلان سلامت در چارچوب برنامه هفتم توسعه، از تعریف چهار اولویت اصلی شامل جوانی جمعیت، پزشکی خانواده و نظام ارجاع، عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و توسعه خودمراقبتی دیجیتال خبر داد.
دادستان تهران در دهمین جلسه کاهش جمعیت کیفری زندانها با هشدار نسبت به توطئههای جدید دشمن برای سوءاستفاده از مشکلات اقتصادی مردم، بر تفکیک اعتراض قانونی از اغتشاش، برخورد قاطع با مخلان نظم عمومی و تسریع در رسیدگی به پروندههای معوق تأکید کرد.
بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، با تشریح اهداف و ابعاد دومین اجلاسیه ملی «خانواده، آینده، پیوندهای پایدار»، از برگزاری این رویداد در ۱۰ آذر ۱۴۰۴ خبر داد. او با تأکید بر ضرورت «انتخاب آگاهانه جوانان» در شرایط تغییرات پرسرعت اجتماعی و جهانی، این اجلاس را گامی مهم در تقویت بنیان خانواده، آیندهنگری اجتماعی و بازتعریف نقش خانواده در دنیای امروز توصیف کرد.
سید ابراهیم خدائیان اعلام کرد که نظام بانکی و وزارت راه در اجرای تکالیف مندرج در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت کوتاهی کردهاند و این موضوع نیازمند رسیدگی فوری است.
سومین رویداد «جایزه ملی جوانی جمعیت» صبح شنبه ۲۴ آبانماه ۱۴۰۴ با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، مسئولان کشوری، خانوادهها، کنشگران و سمنها در سالن اجلاس سران برگزار شد و طی آن از برگزیدگان ۱۱ بخش مختلف این رویداد ملی تقدیر بهعمل آمد.
سرپرست مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت با هشدار درباره تداوم کاهش نرخ باروری در کشور گفت: اگر روند فعلی ادامه یابد، ایران در دهههای آینده وارد «سیاهچاله جمعیتی» میشود؛ بحرانی که به معنای کمبود شدید نیروی جوان و فعال و تهدیدی جدی برای آینده اقتصادی و امنیت اجتماعی کشور است.
معاون وزیر بهداشت با اشاره به کاهش تمایل خانوادهها به فرزندآوری، گفت: امروز در جامعه به سمت بیفرزندی یا تکفرزندی پیش میرویم و حتی دوفرزندی نیز در بسیاری از خانوادهها کم شده است.