ایران و روسیه

انتشار اسنادی تازه در وب‌سایت «آرشیو امنیت ملی» آمریکا که در آن مناسبات ایران و روسیه هدف قرار گرفته، در رسانه‌ها بازتاب بسیاری داشته و هر کدام از زاویه‌ای به تحلیل آن پرداخته‌اند.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران از توافق تهران و مسکو بر سر تدوین یک نقشه راه سه‌ساله خبر داد و تأکید کرد که همکاری‌های راهبردی دو کشور می‌تواند نقش مهمی در مقابله با تحریم‌ها و تقویت ثبات منطقه‌ای ایفا کند.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه «صلح از طریق زور» رویکردی خطرناک برای جهان است، اعلام کرد ایران هرگز از حقوق هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد. سیدعباس عراقچی پس از دیدار با سرگئی لاوروف در مسکو، از گسترش همکاری‌های راهبردی تهران و مسکو در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، منطقه‌ای و بین‌المللی خبر داد و گفت روابط دو کشور وارد مرحله‌ای جدید شده است.

در جریان دیدار ورزای خارجه ایران و روسیه، تفاهم نامه همکاری میان این دو وزارتخانه امضا شد.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در یادداشتی با عنوان «تهران و مسکو؛ شراکت راهبردی در مسیر نظم نوین چندجانبه» که در روزنامه کامرسانت روسیه منتشر شد، با تشریح ابعاد تاریخی، حقوقی و راهبردی روابط ایران و روسیه، تأکید کرد شراکت تهران و مسکو نه‌تنها یک رابطه دوجانبه، بلکه بخشی از تلاش مشترک برای گذار از نظم تک‌قطبی و شکل‌دهی به نظامی عادلانه‌تر، چندجانبه و متوازن در عرصه بین‌الملل است.

وزارت امور خارجه روسیه در بیانیه‌ای با اشاره به جزئیات رایزنی‌‎های پیش‌روی وزرای امور خارجه روسیه و ایران در مسکو اعلام کرد که سطح روابط دوجانبه تهران-مسکو پس از اجرایی شدن پیمان مشارکت راهبردی جامع در ۲ اکتبر ۲۰۲۵ به سطحی کیفی جدیدی رسیده است.

استاندار گیلان با عبور از گذرگاه مرزی آستارا عازم مسکو شد تا در اجلاس اقتصادی مشترک ایران و روسیه که با محوریت توسعه مبادلات تجاری و تقویت کریدورهای حمل‌ونقل برگزار می‌شود شرکت کند؛ سفری که می‌تواند مسیرهای ترانزیتی شمال کشور را وارد مرحله‌ای تازه از همکاری‌های منطقه‌ای کند.

سخنگوی وزارت خارجه روسیه بر اهمیت همکاری برابر و منصفانه با ایران در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز تأکید کرده و گفت: ما قطعنامه شورای حکام آژانس را اقدامی تحریک‌آمیز غرب برای ضربه‌ زدن به اعتماد بین‌المللی به رژیم جهانی عدم گسترش ارزیابی می‌کنیم.

محمدرضا عارف، معاون اول رییس‌جمهور، در دیدار با فعالین اقتصادی و تجار ایرانی مقیم روسیه تأکید کرد که هر ایرانی خارج از کشور سفیر جمهوری اسلامی است و سرمایه او متعلق به تمدن ایران اسلامی است. وی توسعه روابط با روسیه و اوراسیا و محوریت دادن به بخش خصوصی را راهبرد اصلی دولت برای عبور از تحریم‌ها و ارتقای صادرات معرفی کرد.

نخست‌وزیر روسیه در دیدار با معاون اول رئیس‌جمهور ایران اعلام کرد که مسکو از گسترش و تقویت روابط دوجانبه با تهران حمایت می‌کند. این دیدار در حاشیه نشست نخست‌وزیران سازمان همکاری شانگهای در مسکو برگزار شد؛ نشستی که با حضور نمایندگان کشورهای عضو، ناظر و علاقه‌مند همراه است.

نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره موضوعات مرتبط با ایران و اوکراین رایزنی کردند.

رؤسای اتاق مشترک ایران–روسیه و اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به ظرفیت‌های مغفول صادراتی و ترانزیتی، تأکید کردند ضعف زیرساخت‌ها و بازاریابی سنتی مانع جهش تجارت دو کشور شده است.

«میخائیل اولیانوف» نماینده دائم روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین تاکید کرد که رویکرد کشورهای غربی در قبال «برجام» و استفاده از اولتیماتوم و باج‌خواهی در مورد ایران، کارآمد و موثر نخواهد بود.

کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه، با بختیار حکیم‌اف، نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه در امور سازمان همکاری شانگهای، دیدار و درباره همکاری‌های ایران و روسیه در چارچوب این سازمان و برنامه‌ریزی نشست آتی نخست وزیران کشورهای عضو در مسکو گفتگو کرد.

سفیر روسیه در تهران، بازگرداندن تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران را غیرقابل قبول دانست و مسکو را ملزم به اجرای آنها ندانست.

سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، با تأکید بر حمایت کامل مسکو از تهران، اعلام کرد که روسیه شانه به شانه با ایران ایستاده و قلدری برخی کشورهای غربی در موضوع هسته‌ای را به شدت محکوم می‌کند. وی همچنین بر عمق و گستردگی همکاری‌های چندوجهی ایران و روسیه در حوزه‌های اقتصادی، مالی و حمل و نقل تأکید کرد.

رئیس کمیته روابط خارجی مجلس با اشاره به اینکه همکاری‌های ایران و روسیه راهبردی و استراتژیک است، گفت: باید از طرح برخی حاشیه‌سازی‌های بی‌مورد که ممکن است به روابط آسیب بزند، اجتناب کرد.

دیپلمات ارشد روس با اشاره به اینکه مدیرکل آژانس اتمی دیگر گزارشی درباره برنامه هسته‌ای ایران ذیل برجام ارائه نخواهد داد، تاکید کرد که این وضعیت نتیجه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است.

در روزهایی که واژه «مکانیسم ماشه» دوباره به کانون توجه تحلیلگران سیاست خارجی بازگشته است، تنش لفظی میان برخی دیپلمات های ایران و روس نیز رنگی تازه یافته است.

«میخائیل اولیانوف» سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین تاکید کرد که مکانیسم پس‌گشت (اسنپ‌بک) برای بازگرداندن تحریم ها علیه ایران باطل و بی‌اثر است.