پیشنهادی برای استفاده حقوق بشری از سفر آلنا دوهان به ایران

باید از گزارش آلنا دوهان به شورای حقوق بشر به‌عنوان یک سند برای تظلم‌خواهی ملت‌هایی که در نظام ناعادلانه بین‌الملل موررد ظلم واقع می‌شوند، استفاده کرد.
تصویر پیشنهادی برای استفاده حقوق بشری از سفر آلنا دوهان به ایران

به گزارش پرسون، سکینه‌السادات پاد، وکیل پایه یک دادگستری درباره سفر آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امر بررسی آثار منفی اقدامات قهری یک‌جانبه به ایران، نوشت:

رویه‌های ویژه شورای حقوق بشر شامل بزرگ‌ترین مجموعه کارشناسان مستقل در نظام حقوق بشر سازمان ملل متحد است و گزارشگران ویژه بخشی از این رویه‌ها هستند. این رویه همچنین سازوکارهای حقیقت‌یاب مستقل شورا را نیز شامل می‌شود که به وضعیت ویژه کشورها ـ صرفاً یک موضوع ـ در تمام نقاط جهان می‌پردازد. بر اساس اطلاعاتی که در دسترس هستند، گزارشگران رویه‌های ویژه (ظاهراً) به صورت داوطلبانه کار می‌کنند و کارکنان رسمی سازمان ملل نیستند و با توجه به ظرفیت شخصی خود خدمت می‌کنند.

پس از بیان این توضیحات باید گفت؛ خانم آلنا دوهان از سال 2020 به عنوان دومین گزارشگر اثرات منفی اقدامات قهری یک‌جانبه بر بهره‌مندی از حقوق بشر منصوب شد. این فعال بلاروسی، پس از استعفا و فوت نخستین گزارشگر (مرحوم ادریس جزایری) از سوی جنبش عدم تعهد به این سمت و برای یک دوره سه ساله که قابل تمدید است، منصوب شد.

حالا آلنا دوهان در تهران به سر می‌برد تا اثرات تحریم‌های آمریکا و متحدانش علیه مردم ایران را از منظر حقوق بشر بسنجد.

سفر خانم دوهان در چارچوب دعوت عام دولت جمهوری اسلامی در سال 2002 میلادی از کلیه گزارشگران ویژه سازمان ملل انجام گرفته است. او 18 اردیبهشت 1401 وارد تهران شده و تا 10 روز بعد از آن 27 اردیبهشت در کشورمان خواهد بود.

سفر خانم دوهان به کشورمان با توجه به اینکه صرفاً برای موضوع تحریم‌ها و اثرات منفی آن بر حقوق مردم به ایران آمده و صرفاً گزارشگر موضوعی است، از چند منظر مورد توجه و تأمل است:

نخست اینکه؛ انجام این سفر در زمان استقرار دولت سیزدهم، بیانگر انسجام در سطوح عالی نظام به‌ویژه اراده دولت جدید در استیفای حقوق ملت ایران بر اساس همه ظرفیت‌های قانونی و بین‌المللی است.

دوم اینکه؛ با علم به کارآمد نبودنِ واقعی و عملی سازمان‌های بین‌المللی، استفاده از ظرفیت محدود آنها و بهره‌مندی از اندک موقعیت‌ها برای اینکه صدای حق‌خواهی ملت ایران و ظلمی که توسط نظام سلطه به آنها می‌شود، مغتنم است. در جریان این سفر و تهیه گزارش از سوی آلنا دوهان، بستری مهیا شده تا مجازات زنان و کودکان ایرانی از طریق تحریم‌های غیرقانونیِ فاقد منشأ مشروعیت، به گوش جهانیان رسانده شود.

پس ضمن تحسین همت ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران و وزارت امور خارجه به عنوان متولیان اصلی مدیریت این حضور، تدوین استراتژی ویژه با هدف بهره‌وری و اخذ دستاورد مثبت از طریق استفاده از ظرفیت نخبگانی مردمی به‌ویژه؛ هم‌وطنان خارج از کشور به‌عنوان یک برنامه هدفمند پیشنهاد می‌شود.

از آنجایی که اقدامات قهری یکجانبه نامشروع و غیرانسانی است، تحریم‌های ثانویه توسط دولت آمریکا و متحدین آن مانع از تحقق توسعه و نقض اصول بنیادین حقوق بشر مردم ایران اسلامی محسوب می‌شود. به این دلیل گزارش آلنا دوهان که قرار است در نشست پنجاه‌ویکم شورای حقوق بشر در شهریور امسال و نشست هفتادوهفتم مجمع عمومی سازمان ملل ارائه شود، می‌تواند شرایط بهتری را برای احقاق حقوق تضییع شده ملت ایران فراهم کند.

اعمال اقدامات قهری یکجانبه علیه کشورها و دولت‌های عضو سازمان ملل متحد به لحاظ حقوقی در تضاد آشکار با منشور سازمان ملل و اصول حقوق بین‌الملل از جمله؛ اصل احترام به حاکمیت برابر دولت‌ها، اصل عدم مداخله در امور داخلی آنها، اصل عدم تبعیض، حق تعیین سرنوشت است.

حتی می‌توان تأکید کرد؛ اعمال اقدامات قهری یکجانبه به‌نوعی تعرض به تمام نسل‌های حقوق بشر، حقوق بشر دوستانه بین‌المللی، حقوق بشر بین‌المللی به ویژه میثاقین و اعلامیه مصوب 1970 مجمع عمومی سازمان ملل در خصوص اصول و قواعد حقوق بین‌الملل در راستای روابط دوستانه حاکم بر دولت‌هاست. به‌ویژه اینکه؛ با استناد به بند 7 اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری، اعمال اقدامات قهری یکجانبه که منجر به محرومیت یک دولت و مردم آنان از دسترسی به دارو و درمان شود؛ از جمله مصادیق جنایت علیه بشریت است.

البته باید این را مورد توجه قرار داد که چقدر این سفر از جهت اراده سازمان متبوعی که خانم آلنا دوهان به نمایندگی از آن برای یک موضوع خاص به جمهوری اسلامی ایران سفر کرده واقعی است یا نیست! کما اینکه تجریه ملتی که راه استقلال سیاسی را انتخاب کرده، مبین این است که علیرغم پایبندی جمهوری اسلامی ایران به اصول و قواعد حقوق بشری و احترام به دولت‌ها و ملت‌ها، مورد حمایت منصفانه و در چارچوب استاندارد یگانه این سازمان‌ها نبوده است.

اما نظر به تعاملات بشری ناظر به نسل‌های جدید حقوق بشر از جمله دسترسی آزاد به اطلاعات و نقش بی‌بدیل تنویر افکار عمومی در تعیین معادلات و تغییر موازنات، می‌بایست حضور خانم آلنا دوهان با هوشمندی در راستای احقاق حقوق ملت ایران مدیریت شود و او را به سمت اصل موضوع مورد مأموریت یعنی توجه و اهتمام ویژه به کودکان و زنان بیمار متضرر از این تحریم‌ها، جانبازان شیمیایی، کودکان پروانه‌ای و ... توجه و سوق داد.

همچنین در کنار ارائه گزارش توسط خانم آلنا دوهان به شورای حقوق بشر، از این گزارش به‌عنوان یک دلیل و مستند برای تظلم‌خواهی ملت بزرگ ایران و سایر ملت‌ها و دولت‌هایی که در نظام ناعادلانه بین‌الملل و در پرتو حقِ گردن‌کلفتی(!) دولت‌های دارای حق وتو، موررد ظلم واقع می‌شوند، استفاده کرد و برای این منظور می‌توان از دیپلماسی‌های عمومی نظیر برگزاری نشست‌های مردمی و نیز برگزاری دادگاه‌های محاکمه مردمی بهره برد.

396833