به گزارش سایت خبری پُرسون، به نقل از پایگاه خبری موج نو نیوز؛ علی محمدی فعال حقوق شهروندی نوشت: گزارشهای مستخرج از سامانه کدال در سال ۱۴۰۵، تصویری قابل تأمل از چالشهایی است که صنعت داروی کشور با آن مواجه است. ثبت افزایش نرخهای ۵۳ تا ۹۱ درصدی برای دهها قلم محصول دارویی، تنها یک تعدیل مالی نیست؛ بلکه دادهای است که نشان میدهد مدیریت کلان صنعت دارو، در مواجهه با مشکلات موجود، بیش از پیش با مسئله افزایش هزینهها و قیمتها روبهروست و این موضوع ضرورت بررسی ریشههای ناکارآمدی و اصلاح سازوکارهای موجود را پررنگتر میکند.
سامانه کدال که قرار است محلی برای شفافیت عملکرد شرکتهای بورسی باشد، اکنون بخش مهمی از اطلاعات مربوط به تغییر نرخ محصولات را در اختیار افکار عمومی قرار میدهد. شرکتها با استناد به تغییر گروه کالایی و افزایش بهای تمامشده، درخواستها و مجوزهای مرتبط با افزایش قیمت را اعلام میکنند. این در حالی است که وقتی شرکتی مانند داروسازی دانا میانگین افزایش نرخ ۹۱ درصدی را در ۱۱۳ قلم محصول ثبت میکند، یا سبحان دارو قیمت برخی محصولات خود را تا چند برابر افزایش میدهد، کدال این اعداد را به عنوان اطلاعات رسمی شرکتها ثبت و منتشر میکند. این دادهها نشان میدهد موضوع قیمت دارو نیازمند بررسی دقیقتر است تا روشن شود افزایش قیمتها تا چه میزان ناشی از هزینههای واقعی تولید بوده و چه اثری بر سبد هزینهای بیماران و خانوارها خواهد داشت.
در همین راستا، انتظار میرود مدیریت حوزه دارو در سازمان غذا و دارو، در کنار توجه به افزایش هزینههای تولید، نسبت به شفافسازی سازوکارهای قیمتگذاری، بررسی عوامل مؤثر بر افزایش قیمت و ارتقای بهرهوری در زنجیره تولید و توزیع اقدام کند. در مواجهه با این مسئله، حتی میتوان با نگاهی انتقادی پرسید که اگر قرار باشد کاهش هزینهها به یکی از محورهای سیاستگذاری تبدیل شود، آیا میتوان راهکارهای دیگری را برای کاهش هزینههای جانبی، بدون تأثیرگذاری بر کیفیت و استانداردهای دارویی، بررسی کرد؟
حذف پوششهای بهداشتی، بستهبندیهای استاندارد و بروشورهای راهنما، البته نمیتواند و نباید راهکار نظام دارویی باشد؛ چرا که استانداردهای بستهبندی و اطلاعات دارویی، بخشی از الزامات ایمنی و سلامت محصول هستند. طرح این موضوع صرفاً از این منظر قابل توجه است که اگر هزینههای جانبی در قیمت نهایی دارو نقش قابل توجهی دارند، باید مشخص شود چگونه میتوان این هزینهها را بدون کاستن از استانداردهای ضروری و کیفیت دارو مدیریت کرد.
در شرایطی که نوسانات نرخ ارز و تغییر هزینه نهادههای تولید میتواند بر قیمت دارو اثرگذار باشد، پرسش مهم این است که چه میزان از این تغییرات به قیمت نهایی دارو منتقل میشود و چه سازوکاری برای مدیریت آثار آن بر مصرفکنندگان در نظر گرفته شده است. مسئله اصلی آن است که در کنار توجه به اقتصاد شرکتهای دارویی و ضرورت تداوم تولید، قدرت خرید بیماران و دسترسی مردم به دارو نیز باید در سیاستگذاریها مورد توجه قرار گیرد.
باعث تأمل است که در توضیح افزایش قیمت برخی محصولات، از مؤلفههایی مانند «هزینههای بستهبندی» و سایر هزینههای تولید سخن گفته میشود؛ در حالی که افکار عمومی انتظار دارد روشن شود چرا در برخی موارد، افزایش قیمت محصول نهایی تا این اندازه قابل توجه بوده و سهم هر یک از عوامل مؤثر در این افزایش دقیقاً چه میزان است.
وقتی سیستم با افزایش هزینههای تولید مواجه میشود، باید راهکارهای مدیریت هزینه را بررسی کند.
وقتی نوسانات ارزی بر هزینههای تولید اثر میگذارد، باید سازوکار انتقال این اثر به قیمت نهایی شفاف باشد.
این رویکرد، مدیریتی است که برای کنترل هزینهها و قیمتها نیازمند بررسی دقیقتر و ارائه راهکارهای مؤثرتر است؛ راهکارهایی که در کنار حفظ پایداری تولید، توان خرید مصرفکننده و دسترسی بیماران به دارو را نیز مورد توجه قرار دهد.
طرح موضوعاتی مانند «توزیع فلهای» نیز اگرچه در این چارچوب بیشتر جنبه کنایه و نقد دارد، اما نباید از این نکته غافل شد که هرگونه تغییر در بستهبندی و شیوه عرضه دارو باید کاملاً منطبق با الزامات بهداشتی، استانداردهای دارویی و ایمنی بیماران باشد.
موضوع افزایش قیمت دارو، در نهایت صدای بلند مطالبهای عمومی برای شفافیت بیشتر است؛ اینکه سازوکار قیمتگذاری روشن باشد و افکار عمومی بداند افزایش قیمتها بر چه مبنایی صورت میگیرد. سیستمی که با افزایش هزینهها مواجه است، نیازمند توضیح روشن درباره دلایل افزایش قیمت و ارائه راهکارهایی برای کنترل آثار آن بر جامعه است.
با ادامه روند افزایش هزینهها، این نگرانی وجود دارد که فشار اقتصادی بیشتری بر بیماران و خانوارها وارد شود. از این رو، انتظار میرود سیاستگذاران و مدیران حوزه دارو، ضمن ارائه توضیحات شفاف درباره افزایش نرخ محصولات، راهکارهای عملی برای حفظ کیفیت، تداوم تولید و دسترسی مناسب مردم به دارو ارائه کنند.
در نهایت، اعداد ثبتشده در کدال صرفاً ارقام مالی نیستند؛ پشت هر یک از این اعداد، محصولی قرار دارد که ممکن است مورد نیاز یک بیمار باشد. بنابراین، بررسی دقیق و شفاف این ارقام میتواند گامی مهم در جهت روشن شدن وضعیت قیمتگذاری دارو و یافتن راهکارهایی برای کاهش فشار هزینههای درمان بر مردم باشد.
منبع: موج نو نیوز
1406404
