به گزارش سایت خبری پُرسون، بازار جهانی نفت در روزهای اخیر یکی از پرنوسانترین دورههای خود را تجربه کرده است. تشدید تنشها و تداوم جنگ در خلیجفارس، بهویژه نگرانیها درباره امنیت انتقال نفت از تنگه هرمز، طی هفتههای گذشته باعث افزایش قیمت نفت شد اما از روز دوشنبه این هفته (آغاز هفته جدید میلادی) با انتشار اخبار مربوط به کاهش احتمال درگیریها و ازسرگیری تلاشهای دیپلماتیک، قیمت نفت با افت قابل توجهی روبهرو شد. این تغییرات همزمان با درخواست کمسابقه دونالد ترامپ از شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا برای کاهش قیمت بنزین، توجه رسانههای بینالمللی را بهخود جلب کرده است.
روزنامه جامجم نوشت:
نفت برنت روز دوشنبه هفته جاری حدود ۷ درصد سقوط کرد اما روز سهشنبه (دیروز) و تا لحظه تنظیم این گزارش، قیمت هر بشکه نفت برنت به بالای ۸۲ دلار رسید؛ هرچند در مقاطعی در مرز ۸۰ دلار نیز معامله شد. افت شدید قیمت نفت در معاملات دوشنبه پس از آن رقم خورد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد حملات جدید علیه ایران را تا زمان ادامه مذاکرات درباره پایان جنگ و مسائل مرتبط با کنترل تنگه هرمز بهتعویق خواهد انداخت. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا روز گذشته در گفتوگو با سیانبیسی مدعی شد: احتمال دستیابی به توافقی با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در آینده نزدیک وجود دارد. بسنت گفت: «هفته گذشته شاهد تهدید رئیسجمهور ترامپ بودیم که میتوانست بزرگترین عملیات نظامی از زمان جنگ جهانی دوم علیه ایرانیان باشد. اکنون بههمیندلیل در حال مذاکره با ایرانیان هستیم. فکر میکنم این احتمال وجود دارد که امروز یا فردا به توافقی برای بازکردن تنگه برسیم.» همین خبر باز باعث کاهش قیمت نفت از محدوده ۸۵ دلار به ۸۲ دلار شد.
۵ میلیون بشکه نفت تا بحران
با این حال، طبق دادههای ترافیک دریایی، تردد از تنگه هرمز در روز دوشنبه هفته جاری نسبت به هفته قبل ۸۰ درصد کاهش یافته و بابالمندب نیز در این تاریخ، کاهش ۲۰ درصدی تردد را ثبت کرده است. از سوی دیگر، آمارهای منتشرشده نشان داد صادرات نفت خام آمریکا در ماه ژوئیه به۳.۶۶ میلیون بشکه در روز رسیده که پایینترین میزان طی هشتماه گذشته محسوب میشود. نشریه نیوزویک نیز دراینباره نوشت: «قدرت ایران در تحمیل هزینههای اقتصادی به جهان، از برخی جهات، سلاحی قویتر از بمب اتم است.»
بهنوشته این نشریه، کارزار ایران برای اعمال فشار بر تردد در تنگه هرمز، تاثیرات ویرانگری بر تجارت جهانی انرژی گذاشته و این تاثیرات در نقاط مختلف جهان از جمله ایالات متحده احساس شده است. با گذشت چند ساعت از دستور ترامپ برای کاهش قیمت نفت، آمارهای جدیدی از ذخایر راهبردی نفت در آمریکا منتشر شد که نشان میدهد میزان این ذخایر به ۳۰۴.۸ میلیون بشکه رسیده و فقط ۵ میلیون بشکه با بحران فاصله دارد. گزارشهای وزارت خزانهداری آمریکا حاکی از آن است که ذخایر راهبردی، سپر دفاعی آمریکا در برابر شوکهای قیمتی است؛ همان ذخایری که ترامپ برای پرکردنش به آبوآتش میزند تا تنگه هرمز را باز کند.
بزرگترین شوک به اقتصاد جهان
امین بنحسن الناصر، مدیرعامل شرکت ملی نفت عربستان سعودی (آرامکو)، نیز با اشاره به تاثیرات بستهشدن تنگه هرمز میگوید: جهان با بزرگترین شوک عرضه نفت در تاریخ روبهرو شده و تاثیر بحران تنگه هرمز فراتر از عرضه جهانی نفت، به امنیت غذایی جهانی نیز گسترش یافته است. او با بیان اینکه رویدادهای ژئوپلیتیکی در منطقه تاثیر قابل توجهی بر بازارهای نفت داشته، افزود: بستهشدن تنگه هرمز باعث بزرگترین شوک عرضه نفت در تاریخ شده که منجربه کاهش بیش از ۶۶/۲ میلیارد بشکه عرضه به بازارهای جهانی از زمان آغاز بحران شده است. مدیرعامل آرامکو درباره پیامدهای بحران کنونی بر تجارت جهانی گفت: این خطرات محدود به صادرات نفت نیست، بلکه شامل کالاهای اساسی متعدد و امنیت غذایی جهانی نیز میشود.
چرا ترامپ خواستار کاهش قیمت شد؟
ترامپ در شبکه اجتماعی خود «تروث سوشال» خطاب به شرکتهای نفتی نوشت: «همین حالا قیمت نفت را پایین بیاورید.» او از این شرکتها درخواست کرد تا قیمت سوخت را برای مصرفکنندگان آمریکایی فورا کاهش دهند. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که هزینههای زندگی در آمریکا زیر سایه جنگ همچنان در حال افزایش است و انتخابات میاندورهای کنگره که قرار است در نوامبر آینده (آبان ۱۴۰۵) برگزار شود، نزدیک میشود. ترامپ در تروث سوشال، مایک ویرث، مدیرعامل شرکت شورون، را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و او را متهم کرد که در یکی از نشستهای خبری خود، به نقش دولت وی در حمایت از صنعت نفت آمریکا اشاره نکرده است. ترامپ تاکید کرد که شرکتهای نفتی از سیاستهای دولت او بهرهمند شدهاند و اشاره کرد که شرکت شورون پس از آنکه مدتی از ونزوئلا خارج شده بود، اکنون «قویتر از هر زمان دیگری» به کار خود در این کشور بازگشته است.
اظهارات ترامپ در شرایطی مطرح میشود که افزایش قیمت بنزین ناشی از جنگ با ایران، به یک چالش سیاسی برای دولت آمریکا تبدیل شده است. اگرچه پس از اعلام ترامپ مبنی بر لغو آنچه حمله نظامی گسترده و برنامهریزیشده علیه ایران خوانده شد، قیمت نفت کاهش یافت اما قیمت سوخت برای مصرفکنندگان با همان سرعت پایین نیامده است. نتایج مالی شرکتهای اکسونموبیل، شورون، والرو انرژی و ماراتون پترولیوم نشان میدهد که این شرکتها از افزایش قیمت نفت و حاشیه سود پالایشگاهی از زمان آغاز جنگ رمضان بهرهمند شدهاند.
گرانی بنزین در آمریکا فقط بهخاطر بالا رفتن قیمت نفت نیست. بلومبرگ در این باره نوشت: ذخایر سوخت در آمریکا کاهش یافته و پالایشگاهها ترجیح میدهند بهجای بنزین، سوخت دیزل و هواپیما تولید کنند؛ زیرا این محصولات در بازار جهانی سودآورتر هستند. همین موضوع باعث شده است که قیمت بنزین در جایگاههای سوخت، حتی با وجود نوسانات قیمت نفت، در سطح بالایی باقی بماند. درخواست ترامپ در حالی مطرح میشود که نرخ تورم سالانه در آمریکا در ماه مه به ۲/۴ درصد رسیده که عمدتا ناشی از افزایش قیمت انرژی در پی جنگ علیه ایران است. بهاعتقاد تحلیلگران، دلیل اصلی درخواست ترامپ، فشار اقتصادی بر خانوارهای آمریکایی است.
منبع: روزنامه جامجم
