به گزارش سایت خبری پُرسون، پدیده سزارین اجباری در تاریخ خاص که دیگر از یک انتخاب شخصی فراتر رفته و به موضوعی اجتماعی، فرهنگی و سلامتمحور تبدیل شده است. آنچه در ظاهر تنها بازی با اعداد به نظر میرسد، در واقع از تغییر ارزشها، گسترش فرهنگ نمایش و تقابل میان خواست والدین و ملاحظات پزشکی حکایت دارد.
سالها است که با نزدیک شدن به تاریخهایی مانند ۱/۱، ۲/۲، ۳/۳، ۴/۴ و اکنون ۵/۵، برخی خانوادهها تلاش میکنند زمان تولد فرزندشان را با تقویم هماهنگ کنند. برای عدهای، چنین تاریخی تنها یک انتخاب احساسی است؛ تاریخی که آسانتر به خاطر سپرده میشود و در نگاه آنان، جذابیت بیشتری دارد. اما وقتی این خواسته به تغییر زمان زایمان و انجام سزارین انتخابی منجر میشود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک سلیقه شخصی دانست.
در واقع، آنچه این پدیده را به یک موضوع قابل تأمل تبدیل میکند، تغییر معیار تصمیمگیری است. در شرایطی که زمان تولد باید بر پایه آمادگی جسمی مادر و تکامل جنین تعیین شود، جذابیت یک تاریخ در تقویم برای برخی خانوادهها به عاملی اثرگذار در یک تصمیم پزشکی تبدیل شده است. این جابهجایی اولویتها نشان میدهد که نمادها و جذابیتهای ظاهری، گاه تا آنجا پیش میروند که میتوانند بر انتخابهایی اثر بگذارند که مستقیماً با سلامت انسان در ارتباط هستند.
جامعهشناسان معتقدند شبکههای اجتماعی، فرهنگ نمایش و میل به متفاوت بودن، در سالهای اخیر بر بسیاری از تصمیمهای شخصی اثر گذاشتهاند. تاریخ تولد نیز از این قاعده مستثنی نیست. برای برخی خانوادهها، ثبت تولد در تاریخی مانند ۱۴۰۵/۰۵/۰۵ صرفاً به معنای داشتن یک تاریخ آسان برای حفظ کردن نیست؛ بلکه نوعی «خاص بودن» و تمایز نیز تلقی میشود.
در فرهنگی که نمایش لحظههای زندگی در فضای مجازی به بخشی از سبک زندگی تبدیل شده، حتی زمان تولد نیز میتواند به بخشی از روایت هویت خانواده تبدیل شود.
در همین رابطه یک جامعهشناس، این موضوع را فراتر از یک انتخاب فردی میداند و به خبرنگرا ایسنا میگوید: در جامعه امروز، بسیاری از رخدادهای زندگی علاوه بر کارکرد اصلی خود، به یک نماد هویتی نیز تبدیل شدهاند. تاریخ تولد هم از این قاعده مستثنی نیست و گاهی بیش از آنکه یک واقعه زیستی باشد، به ابزاری برای نمایش تمایز تبدیل میشود.
زهرا حقشناس معتقد است گسترش فرهنگ نمایش در فضای مجازی، مرز میان نیاز واقعی و میل به متفاوت بودن را کمرنگ کرده است. به گفته او، زمانی که یک تصمیم پزشکی تحت تأثیر جذابیت یک تاریخ قرار میگیرد، باید آن را نشانهای از جابهجایی نظام ارزشها دانست؛ جایی که نمادها و ظواهر، آرامآرام بر ملاحظات تخصصی سایه میاندازند. اما آن سوی این تمایل اجتماعی، نگرانی جدی جامعه پزشکی قرار دارد؛ نگرانی از اینکه سلامت نوزاد، قربانی زیبایی یک تاریخ در تقویم شود.
از نگاه متخصصان، مسئله تنها چند روز جابهجایی زمان زایمان نیست، بلکه تغییر مبنای یک تصمیم درمانی است. در پزشکی، زمان ختم بارداری بر اساس شاخصهای علمی و میزان آمادگی مادر و جنین تعیین میشود، نه بر مبنای مناسبتهای تقویمی. از همین رو، هرگاه یک خواسته غیرپزشکی در فرآیند درمان اثرگذار شود، احتمال افزایش خطر برای مادر و نوزاد و حتی تحمیل فشار بر نظام سلامت نیز بیشتر خواهد شد.
مریم فاتح، کارشناس مسئول مامایی دانشگاه علوم پزشکی زنجان نیز در این رابطه با اشاره به افزایش درخواستها برای سزارینهای انتخابی در تاریخهای رُند، به خبرنگار ایسنا میگوید: جنین در هفتههای پایانی بارداری همچنان مراحل مهم تکامل خود، بهویژه رشد ریهها را طی میکند و حتی چند روز تعجیل غیرضروری در زایمان میتواند خطر ناتکامل ماندن ریهها و بروز سندرم دیسترس تنفسی را افزایش دهد؛ عارضهای که ممکن است نوزاد را ناچار به بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) کند.
به گفته وی، بستری شدن در NICU تنها پایان ماجرا نیست. نوزادان به دلیل تکامل نیافتن سیستم ایمنی، بیشتر در معرض عفونتهای بیمارستانی قرار دارند و این موضوع میتواند سلامت آنان را در کوتاهمدت و حتی سالهای بعد تحت تأثیر قرار دهد. فاتح تأکید میکند که به همین دلیل، وزارت بهداشت انجام سزارین صرفاً برای رند کردن تاریخ تولد را ممنوع کرده و تنها وجود اندیکاسیونهای پزشکی مانند پارگی کیسه آب، خونریزی، کاهش حرکات جنین یا مخاطرات مادر و جنین، میتواند انجام زایمان پیش از موعد را توجیه کند.
او همچنین از تشدید نظارتها در روزهای منتهی به تاریخهای رُند خبر میدهد و میگوید: پروندههای پذیرش در بیمارستانها بهصورت دقیق بررسی میشود تا هیچ مادری بدون ضرورت پزشکی وارد اتاق عمل نشود. از نگاه مسئولان نظام سلامت، هیچ تاریخی ارزش آن را ندارد که سلامت مادر یا نوزاد را به خطر بیندازد.
البته پیامدهای این پدیده تنها به اتاق عمل ختم نمیشود. افزایش سزارینهای مناسبتی، فشار مضاعفی بر ظرفیت بیمارستانها، اتاقهای عمل، کادر درمان، تختهای NICU و حتی منابعی مانند خون و فرآوردههای خونی وارد میکند؛ ظرفیتی که باید در اختیار بیمارانی باشد که واقعاً به خدمات درمانی نیاز دارند.
خلاصه مطلب اینکه شاید در نگاه اول، انتخاب یک تاریخ رُند برای تولد فرزند، تصمیمی ساده و حتی شیرین به نظر برسد؛ اما وقتی این انتخاب بر روند درمان و سلامت نوزاد اثر میگذارد، دیگر تنها یک سلیقه شخصی نیست. تب تاریخهای رُند، بیش از آنکه درباره اعداد باشد، درباره تغییر سبک زندگی و ارزشهایی است که گاه «نمایش» را بر «محتوا» ترجیح میدهند.
در چنین شرایطی، مهمترین مسئولیت نظام سلامت و رسانهها، یادآوری این واقعیت است که زیباترین تاریخ تولد، تاریخی است که در آن مادر و نوزاد سالم باشند؛ چراکه هیچ عددی در تقویم، ارزش به خطر انداختن آغاز یک زندگی را ندارد.
منبع: ایسنا
