ال پائیس: کنفرانس مونیخ به "زوال خطرناک نظم جهانی" اذعان کرد

به گزارش سایت خبری پُرسون، روزنامه ال پائیس اسپانیا (EL PAÍS) در گزارشی با عنوان «مونیخ، مراسمی در سوگ نظم جهانی» آورده است: کنفرانس امنیتی مونیخ، در اولین روز از نشست ۲۰۲۶ خود، به زوال برگشت‌ناپذیر و خطرناک نظم جهانی که از پایان جنگ سرد حاکم بود، اذعان کرد.

فردریش مرتس صدراعظم آلمان گفت: «شعار شومی بر این کنفرانس سایه افکنده است: در حال نابودی (Under Destruction). این شعار احتمالا به این معنی است که نظم بین‌المللی، مبتنی بر حقوق و قوانین، در حال نابودی است. متاسفم که باید واضح‌تر بگوییم: آن نظم، هر چقدر هم که حتی در بهترین حالت خود ناقص بوده باشد، دیگر آنطور که ما می‌شناختیم وجود ندارد.» نظمی که در حال نابودی نیست؛ بلکه از قبل مرده است.

سخنان مرتس به نوعی تکرار سخنان مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا هنگام عزیمت به مونیخ (جایی که قرار است او امروز شنبه سخنرانی کند) بود: «صادقانه بگویم، دنیای قدیم، دنیایی که من در آن بزرگ شدم، از بین رفته است.» وی افزود: «ما در یک دوره ژئوپلیتیکی جدید زندگی می‌کنیم و این مستلزم آن است که همه ما دوباره بررسی کنیم که این دنیا چگونه است و نقش ما چیست.»

مرتس به صراحت برخی از ویژگی‌های تعیین‌کننده این مقطع را برشمرد: «اجازه دهید با یک حقیقت ناخوشایند شروع کنم: یک شکاف، یک شکاف عمیق، میان اروپا و آمریکا ایجاد شده است.»

به نوشته ال پائیس، اگرچه پایان نظم قدیمی واضح است، اما معنای این تغییر بسته به دیدگاه هر فرد بسیار متفاوت است. چنان که فیصل بن فرحان آل سعود وزیر امور خارجه عربستان سعودی یادآوری کرد، رویای یک نظم چندجانبه مبتنی بر قانون تنها به شکلی بسیار محدود تحقق یافت و تنها به بخش کوچکی از جمعیت جهان تضمین و امنیت ارائه داد.

بر اساس این گزارش، «وحشتی که اروپایی‌ها اکنون خود را در معرض جاه‌طلبی‌ها و بی‌توجهی به قوانین از سوی شکارچیان می‌بینند، وضعیتی است که همیشه برای بقیه جهان وجود داشته است».

خطرات جدید

در ادامه این گزارش آمده است: با این حال، این واقعیت که بخش عمده‌ای از جهان پیش از این نیز کاملا در معرض اقدامات خودسرانه قرار داشته است، به این معنی نیست که این گذار مستلزم تغییرات اساسی نخواهد بود. شخص نماینده عربستان سعودی معتقد بود که این فروپاشی باعث افزایش خطرات می‌شود.

روبیو در جریان فرآیند تایید صلاحیت خود برای سمت وزیر امور خارجه آمریکا اظهار داشت که نظمی که ایالات متحده ایجاد کرده بود، دیگر به منافع آن خدمت نمی‌کند. مایکل والتز سفیر آمریکا در سازمان ملل در یک پنل در مونیخ در مورد عزم واشنگتن برای کاهش هزینه‌های دخالت خود در نظام بین‌المللی به صراحت اظهار داشت که همانطور که ناتو امروز پس از مداخله دولت دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا قوی‌تر است، سازمان ملل نیز در آینده از این آشفتگی قوی‌تر بیرون خواهد آمد.

به نوشته ال پائیس، اما نشانه‌ای آشکار از وخامت اوضاع، در مواضع کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بود که به لحظات ناخوشایندی کشیده شد. ال پائیس با اشاره به درگیری لفظی میان کالاس با والتز سفیر آمریکا عنوان کرد: با وجود اینکه کالاس طرفدار سنتی سیاست آتلانتیک‌گرایی است، چاره‌ای جز فاصله گرفتن از دیگران در موضوعی همچون شورای صلح نداشت. وقتی مجری از والتز درباره شورای صلح غزه پرسید که آیا این پروژه تحت کنترل خط آبی سازمان ملل است؟ وی پاسخ داد که این پروژه ناشی از حکم شورای امنیت است و کالاس به خود اجازه داد تا به او یادآوری کند که حکم محدود به غزه است، در حالی که این ابتکار دامنه وسیع‌تری دارد.

ایوو دالدر سفیر ایالات متحده در ناتو در دوران دولت باراک اوباما رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا در مصاحبه‌ای با این روزنامه اسپانیایی گفت: «اروپا پنج مرحله غم و اندوه را پشت سر گذاشته است. سخنرانی جی. دی. ونس معاون رئیس‌جمهوری آمریکا [که در کنفرانس قبلی ایراد شد و در آن استدلال کرد که بزرگترین تهدید برای اروپا روسیه نیست، بلکه خیانت به ارزش‌هایش است] بخشی از فرآیند درک این موضوع بود که این رابطه مرده است. ما از انکار به خشم، سپس به تلاش برای میانجیگری و در نهایت به این درک رسیدیم که این کار جواب نخواهد داد و در یک افسردگی عمیق فرو رفتیم. و امروز ما در دنیایی از پذیرش زندگی می‌کنیم. سوال واقعی برای اروپا این است: اکنون که پذیرفته‌اید که این رابطه هرگز نمی‌تواند مانند گذشته باشد، در مورد آن چه خواهید کرد؟ آیا قصد دارید ابزارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی را برای دفاع از منافع خود، ارتقای آنها و رقابت موثر نه تنها با چین، بلکه با ایالات متحده ایجاد کنید؟ و صادقانه بگویم، در این مورد، هیچ چیز هنوز روشن نیست.»

گزارش کنفرانس که مرتس به آن استناد کرده است، نشان می‌دهد که دولت ترامپ در حال حمله به هر سه ضلع چیزی است که برخی از محققان آن را «مثلث صلح کانتی» می‌نامند، مثلثی که استراتژی دو حزبی پس از جنگ ایالات متحده را هدایت می‌کرد: این باور که نهادهای بین‌المللی و قوانین جهانی، قدرت ایالات متحده را تقویت می‌کنند نه محدود؛ اینکه یک نظم باز و ادغام اقتصادی، رفاه و امنیت ایالات متحده را ارتقا می‌دهد؛ و اینکه دموکراسی و همکاری بین دموکراسی‌ها، یک دارایی است.

ایان برمر رئیس گروه اوراسیا در دیداری با روزنامه‌نگاران خاطرنشان کرد که سه واکنش ممکن به فروپاشی نظم وجود دارد: اصلاح نهادها، ایجاد نهادهای جدید و جنگ‌افروزی. وی خاطرنشان کرد که نشانه‌هایی از هر سه به طور همزمان وجود دارد. نتیجه نهایی غیرقابل پیش‌بینی است، اما همانطور که وزیر سعودی اشاره کرد، گذار به یک نظم جدید احتمالا جهان را به مکانی خطرناک‌تر تبدیل خواهد کرد.

منبع: ایرنا